Một sử gia nổi tiếng nói ông phát hiện ra các tài liệu chứng minh Cela đã cung cấp thông tin về các nhà văn đồng lứa cho Bộ thông tin của Tây Ban Nha.

Theo sử gia Pere Ysas, nhà văn Jose Cela còn nêu tên những nhà văn mà ông xem là có khả năng chuyển sang xu hướng phát xít và có thể phục vụ cho chế độ Franco.

Ông Pere Ysas nói ông tìm thấy một báo cáo bí mật viết cho cựu bộ trưởng thông tin Tây Ban Nha, Manuel Fraga.

Trong đó, nhà văn Cela đã nêu tên những nhà văn ký vào lá thư lên án cảnh sát dùng bạo lực chống lại các công nhân mỏ than đình công và gọi những nhà văn này là đảng viên Đảng Cộng sản.

Các chi tiết này được nêu trong cuốn sách Dissidence and Subversion của Pere Ysas, người nói rằng có vẻ Cela đã tình nguyện gửi thông tin cho nhà chức trách.

Tờ báo Anh, Guardian, trích lời ông Ysas rằng “Không có gì chứng tỏ trước đó người ta đã yêu cầu ông [Cela] giúp đỡ”.

Ysas nói có vẻ Cela, người khi đó có tác phẩm bị kiểm duyệt, đã cố ý làm để được chính quyền chấp nhận.

Văn hào tên tuổi

Chi tiết về vụ việc này được báo Anh, Guardian, đăng tải hôm qua.

Camilo Jose Cela giành giải Nobel văn học năm 1989 và mất năm 2002, ở tuổi 85. Ông được ca tụng là một trong những tiểu thuyết gia hiện đại hay nhất của Tây Ban Nha.

Cáo buộc của sử gia Pere Ysas sẽ gây sốc và tranh cãi, bởi vì lúc sinh thời, Cela được cho là một trong những nhà văn phản kháng dưới chế độ phát xít Franco.

Phát hiện này xảy ra vào lúc Tây Ban Nha đang cân nhắc làm sao đốI diện di sản thời kì Franco. Nó cũng đặt câu hỏi liệu còn những nhà văn nào từng là chỉ điểm – hay bị chỉ điểm.

Chính phủ đảng Xã hội của thủ tướng Jose Luis Rodriguez Zapatero gần đây thành lập ủy ban xem xét yêu cầu của những người cho rằng sự đau khổ của các nạn nhân dưới thời tướng Franco đã bị lãng quên.

Năm 1975, sau khi tướng Franco qua đời, đã xảy ra một sự chuyển tiếp dân chủ, trong đó, tất cả các quan chức dưới chính quyền cũ được ân xá.

Tây Ban Nha đã không trải qua một quá trình “hòa giải” như tại Nam Phi, và cũng không có việc xét xử hay lên án những người từng hợp tác với chính quyền Franco.