Trung Quốc xuất khẩu kiểm duyệt

Áp lực trong nước có thể khiến Trung Quốc phải tăng cường kiểm duyệt

Một vài ngày trước khi bắt đầu Liên hoan phim quốc tế Melbourne thì giám đốc điều hành nhận được cú điện thoại "trơ tráo".

Một quan chức từ tòa lãnh sự Trung Quốc trong thành phố yêu cầu ông "kêu gọi" liên hoan phim rút bộ phim về nhà hoạt động người Tân Cương, bà Rebiya Kadeer.

Bắc Kinh gần đây cũng tìm cách thuyết phục ban tổ chức Hội chợ sách Frankfurt không cho phép hai nhà văn Trung Quốc tham dự.

Trung Quốc nói không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước khác.

Nhưng một số nhà bình luận coi các sự việc đó như nỗ lực của Trung Quốc đem biện pháp kiểm duyệt gắt gao trong nước ra cả nước ngoài.

Hạ nhục và đe dọa

Richard Moore, giám đốc điều hành liên hoan phim Melbourne nói ông ngạc nhiên khi nhận được cú điện thoại từ tòa lãnh sự Trung Quốc trong thành phố.

"Người ta nói chúng tôi cần cân nhắc quyết định của mình có đưa phim vào chương trình hay không. Đó rõ ràng là thể hiện của sự tự tin và kiêu ngạo," ông nói.

Liên hoan phim đã quyết định không nghe theo lời khuyên đó và vẫn chiếu phim, về nhà hoạt động cho quyền của người thiểu số Uighur ở Trung quốc, nhưng mọi chuyện chưa kết thúc.

Ban tổ chức liên hoan phim trở thành mục tiêu của chiến dịch đe dọa, hạ nhục và ngăn cản, mặc dù không rõ ai - nếu có người như vậy - điều phối.

Địa chỉ điện thư của liên hoan phim nhận thư xúc phạm, và những làn sóng các cuộc điện thoại gây rối, và máy fax thì nghẽn vì các cuộc gọi.

Một số thông điệp gửi đến các nhà tổ chức liên hoan phim chứa các thông điệp đe dọa gia đình của ông Moore.

Giới hacker trên mạng Internet cũng chui vào trang đặt vé của liên hoan phim, làm cho màn hình thông báo đã bán sạch vé cho buổi chiếu.

Trung Quốc phản đối sự có mặt của nhà văn Đới Tình tại Hội chợ Sách Franfurt

Hacker cũng cho hiện cờ Trung Quốc trên trang chính và các nhà làm phim Trung Quốc đã rút phim của họ ra khỏi liên hoan phim.

Bộ phim ở tâm điểm của cuộc tranh cãi - có tên là Mười điều kiện của tình yêu - cuối cùng đã được chiếu trong một sự kiện lớn hơn, một phần vì các bài báo tranh cãi đã khiến người ta thêm phần quan tâm.

Nhân vật chính trong phim là bà Rebiya Kadeer cũng được mời đến diễn thuyết tại liên hoan phim được tổ chức trong hai tháng Bảy và Tám.

Nhưng ông Moore nhận là ban tổ chức sẽ rút kinh nghiệm trong việc chiếu các bộ phim gây tranh cãi trong các kỳ liên hoan tới.

Chính phủ Trung Quốc cũng mới vừa can thiệp vào công việc của ban tổ chức Hội chợ sách Frankfurt, sự kiện thường niên được mô tả như là "chợ ý tưởng của thế giới".

Rời khán phòng

Trung Quốc là khách danh dự trong hội chợ tháng Mười năm nay và Bắc Kinh tài trợ một chuỗi sự kiện và giới thiệu sách cùng văn hóa.

Nhưng giới chức Trung Quốc tức giận khi phát hiện hai nhà văn Đới Tình (Dai Qing) và Bối Lĩnh (Bei Ling) được mời đến một sự kiện có liên quan với hội chợ.

Theo Juergen Boos, giám đốc hội chợ, Trung Quốc yêu cầu ban tổ chức cấm hai nhà văn này, một đòi hỏi mà ban đầu họ định thực hiện.

Hai nhà văn Trung Quốc được phát biểu, nhưng khi họ lên bục thì một số đại diện Trung Quốc rời khán phòng.

"Chúng tôi không đến để được dạy về dân chủ," một cựu đại sứ Trung Quốc nói với ban tổ chức.

Trung Quốc thường yêu cầu các chính phủ và tổ chức nước ngoài không làm những việc mà họ cho là đi ngược lại quyền lợi.

Gần đây họ cũng than phiền với Nhật Bản khi Tokyo cho bà Kadeer nhập cảnh.

Nhưng họ nói rằng điều đó không liên quan tới chính sách không can thiệp.

"Tôi tin rằng chính phủ Trung Quốc không vi phạm nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước khác," phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Mã Triều Húc gần đây trả lời trong một câu hỏi về chính sách này.

Nhưng nhà văn Đới Tình, cũng là một nhà hoạt động cho môi trường, tin rằng vị thế gia tăng trong kinh tế đã củng cố sự tự tin của giới lãnh đạo.

"Trung Quốc đang dùng ảnh hưởng kinh tế để dọa các đối tác thương mại để kiểm duyệt những gì họ không thích," bà nói.

David Zwieg từ trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hongkong, thì không chắc rằng Trung Quốc làm chuyện đó từ thế mạnh.

"Có lúc chúng ta không thể phân biệt đó là tự tin hay quan ngại," lời ông Zweig, cũng là giám đốc Trung tâm Quan hệ xuyên quốc gia của trường.

Hàng trăm người Uighur bạo động hồi tháng Bảy, giết nhiều người Hán.

Ông Zweig nói thêm rằng có thể có lý do khác đằng sau sức ép này - chính phủ Trung quốc và nhân dân thường dễ phản ứng trước các ý kiến mà họ không thích nghê.

Và ông nói người bình thường có lúc nhạy cảm hơn quan chức - khiến chính phủ phải có quan điểm cứng rắn hơn trên trường quốc tế.

Đó có thể là lý do tại sao Trung Quốc đang cố gắng kiểm duyệt các ý kiến chỉ trích ở nước ngoài.