Đồng nghiệp của tôi ở BBC Thế giới vụ vừa xuất bản quyển sách về cha mình do chính cô viết để hiểu thêm về gia đình và lịch sử một thời gian khổ của nước Anh.
Yvonne Archer làm như vậy cũng để khuyến khích những người khác cùng góp phần ghi lại lịch sử đóng góp của di dân vào sự phồn vinh thịnh vượng của Anh quốc ngày hôm nay, khởi đầu dự án Our Peace of History bằng quyển Life According to Maas Roy.
Biên tập viên chương trình học tiếng Anh cho người nước ngoài trên đài BBC, Yvonne Archer dùng phương pháp phỏng vấn với cha mình, ông Stanley Roy Archer, để viết lại không chỉ tiểu sử của một con người mà là lịch sử của cả một giai đoạn nhìn từ góc cạnh của một cộng đồng nhập cư và một thế hệ đã sống qua giai đoạn lịch sử của 50 năm trước.
Nghe theo lời gọi của Mẫu quốc vào năm 1954, chàng thanh niên da đen Stanley Roy Archer xuống tàu ở Jamaica để sang Anh quốc với dự định sẽ kiếm tiền và đi chơi thỏa thích rồi trở về quê.
Nhưng rồi anh đã trở thành tài xế lái xe buýt London, cưới cô soát vé xinh đẹp làm vợ, và ở lại mảnh đất mới này luôn cho đến ngày con gái mình trưởng thành.
Và ông già Roy trở về Jamaica để xây dựng đài phát thanh, thực hiện nhiều dự án từ thiện và phát triển quê hương.
Tại sao đến đây?
Câu chuyện cuộc đời một người di dân da đen hoàn toàn xa lạ với con gái của ông - thế hệ thứ hai sinh ra và lớn lên trong một giai đoạn hoàn toàn khác - cho đến một ngày cô quyết định phải hỏi chuyện cha mình để ghi lại lịch sử.
Câu chuyện của người lái xe buýt có thể là cả một giai đoạn lịch sử
"Tại sao chúng tôi lại sống ở nơi này, đến đây bằng cách nào, và đã trải nghiệm gì khi sống trên đất Anh và khi quay trở về quê nhà?" - Yvonne chia sẻ với độc giả BBC tiếng Việt.
"Câu chuyện của chúng tôi không có ai ghi lại và nếu có thì thường là những người khác khi làm nghiên cứu hay quan tâm, và họ chắc chắn không hề sống cuộc sống của chúng tôi."
"Chính vì vậy mà chúng tôi phải kể lại câu chuyện của mình và tìm xem ai là người quan trọng - như Cụ Roy - để nghe kể chuyện cuộc đời và văn hóa, tạo nguồn hứng khởi cho thế hệ thanh thiếu niên."
"Một bức ảnh chụp cuộc sống Anh quốc luôn cần phải có mặt những người như tôi và Cụ Roy vì chúng tôi là những phần không thể thiếu được của lịch sử nước Anh." - Yvonne khẳng định.
Nếu không đọc câu chuyện của Cụ Roy, ai có thể mường tượng ra được cảm giác của chàng trai Jamaica khi đến London mới phát hiện thấy đa số dân lao động ở Mẫu quốc ăn mặt xoàng xĩnh hơn mình, một "nhân công rẻ tiền" đến từ Jamaica?
Nếu không đọc câu chuyện của Cụ Roy, tôi cũng không thể biết rằng những người da màu hồi thập niên 1960 từng không được đến gần tòa nhà Bush House, nơi tôi đang làm việc và ngồi viết bài giới thiệu sách này.
"Một trong số những tuyến đường xe buýt mà ba tôi là tài xế còn mẹ tôi là soát vé chạy ngang qua đường Kingsway và dừng ngay trước cửa tòa nhà Bush House của BBC, mà bây giờ vẫn như vậy."
"Stanley Roy vẫn còn nhớ rõ những người làm việc trong BBC ghét trông thấy người da đen như thế nào, thậm chí còn không muốn họ lảng vảng ngoài thềm tam cấp nữa - cho nên ông vô cùng mãn nguyện khi con gái mình khi lớn lên lại là nhân viên trong đó - và không phải là người quét dọn!" (Life According to Maas Roy, trang 122-123)
Chuyện đời Cụ Roy được Yvonne tự xuất bản và giới thiệu
Và cả những chương về cuộc chiến ở Cyprus, mà vài ngày nữa nước Anh sẽ kỷ niệm trọng thể 50 năm ngày chính thức kết thúc, một chuyện mà tôi hoàn toàn không có chút hiểu biết gì.
Từ một con người bình thường nếu chú ý lắng nghe bạn có thể vượt ranh giới không gian và thời gian để biết rất nhiều chuyện về thế giới mình đang sống, đó là những gì tôi học được từ Yvonne và quyển sách cô viết cùng cha mình.
Yvonne Archer tự xuất bản sách, tổ chức các buổi giới thiệu sách ở cửa hàng và nói chuyện với các nhóm cộng đồng để vận động những người khác cũng viết ra những mảnh vụn nhưng không thể thiếu được trong lịch sử nước Anh.
Những kinh nghiệm và trải nghiệm trong viết văn và làm thơ được các nhân viên BBC làm việc ở Bush House chia sẻ trong một dự án văn hóa được BBC World Service cùng tổ chức với Open Univerity, khởi sự từ ngày 28.10.2009.
~RS~a~RS~vietnamese~RS~q~RS~lang=vi~RS~z~RS~25~RS~){kind=small}
