Vụ bắt tại TQ ‘không dính tới hợp đồng’

Chinalco thất vọng khi Rio đổi ý làm ăn với BHP Billiton

Ngoại trưởng Australia nói “không có cơ sở” cho thấy vụ bắt chuyên viên ngành mỏ tại Trung Quốc là liên quan tới dự án đã bị hủy hợp đồng.

Nhận định của ông Stephen Smith được đưa ra trong lúc giới chức Trung Quốc xác nhận ông Stern Hu và ba người khác của công ty Rio Tinto bị bắt về các tội trạng gián điệp.

Truyền thông Úc đồn đoán vụ bắt này bị châm ngòi do Rio hủy hợp đồng 19.5 tỷ đôla đầu tư tại Trung Quốc.

Ông Smith và các quan chức Úc nay đang muốn nói chuyện với ông Hu.

Các câu hỏi xoay quanh hợp đồng bị hủy bắt nguồn từ việc công ty Rio tuyên bố hồi tháng Hai rằng họ sẽ chấp nhận khoản đầu tư thêm 19.50 tỷ đôla từ Chinalco, tập đoàn nhôm quốc doanh của Trung Quốc.

Hợp đồng này nếu thành sẽ là kỷ lục về khoản đầu tư của chính phủ Trung Quốc vào một công ty nước ngoài nhưng Rio đã đổi ý vào tháng trước và hủy hợp đồng.

Sau đó Rio đã bắt tay với công ty khai thác mỏ của Anh và Úc là BHP Billiton.

Chinalco nói vào thời điểm đó là họ “rất thất vọng”.

‘Chính trị hóa vụ việc’

Ông Hu, công dân Úc sinh ra tại Trung Quốc và là chuyên viên điều hành bán hàng chính về quặng của Rio tại Trung Quốc cùng ba nhân viên khác của Rio bị bắt hôm Chủ nhật về các tội trạng tiết lộ bí mật quốc gia.

Các tội trạng này có hình phạt tối đa là tù chung thân.

Người phát ngôn bộ ngoại giao Trung Quốc Tần Cương nói “có đủ bằng chứng cho thấy họ đánh cắp bí mật quốc gia và gây tổn thất rất lớn cho lợi ích kinh tế và an ninh của Trung Quốc”.

Ông Tần Cương cũng bác bỏ vụ bắt này liên quan tới việc Rio hủy hợp đồng với Chinalco.

Ông cũng kêu gọi chính phủ Úc đừng chính trị hóa vụ việc và nói “điều đó sẽ không tốt cho Australia”.