'Phù hợp với thời đại'

Chuyên gia tin rằng chủ nghĩa cộng sản 'chỉ là ước mơ' của nhân loại chứ 'không phải là thực tế'.

Mặc dù trong nước, Nhà nước và Đảng cộng sản Việt Nam không tổ chức hoạt động chính thức nào trong dịp tròn 20 năm bức tường Berlin sụp đổ và giải thể của thể chế cộng sản ở các nước Đông Âu XHCN cũ, sự kiện này vẫn có thể đang được các giới và tầng lớp nhân dân theo dõi.

Từ Hà Nội, Giáo sư Tô Duy Hợp, chuyên gia về biến đổi thể chế, cho BBC Việt ngữ biết đánh giá của ông về lựa chọn của người Đức 20 năm về trước:

"Lựa chọn của Đông Đức hòa nhập với với Tây Đức để đi vào dân chủ, xây dựng một chế độ dân chủ xã hội là hết sức hợp lý."

Nhà xã hội học này cũng tin rằng việc nước Đức đang phải giải quyết những vấn đề riêng của mình trong phát triển là 'đương nhiên.'

Về tính chất giải pháp cải tổ mà nước Đức và các nước đã thực hiện mấy chục năm về trước, chuyên gia nhận xét:

"Giải pháp ở Đông Âu nói chung và Đông Đức nói riêng, người ta gọi là giải pháp sốc. Tức là thay đổi cơ bản về chính quyền nhà nước để chuyển sang một hình thái mới.

"Còn thay đổi theo kiểu của Trung Quốc hay Việt Nam chỉ được gọi là giải pháp cải cách hay đổi mới. Không phải là giải pháp cách mạng như kiểu của Đông Âu."

Ông Hợp cho rằng giải pháp đang được Bắc Triều Tiên hay Cuba, hai trong số vài nước theo thể chế cộng sản còn sót lại tiến hành, là càng 'ít hơn' về mặt cải cách: "Thậm chí chẳng có tính chất cải cách gì. Người ta bảo đấy là giải pháp bảo thủ."

Về bài học với Việt Nam khi nhìn lại 20 năm sự kiện tường Berlin, Giáo sư Hợp nhận xét: "Tôi cho rằng cố chấp là cái nguy hiểm nhất và độc quyền rất tai hại cho sự phát triển của xã hội.

"Họ (nước Đức) đã vượt qua được những cố chấp, bởi vì chủ nghĩa cộng sản cũng chỉ là ước mơ của loài người chứ đâu phải là thực tế. Mà thực tế là phải tính toán những điều kiện rất cụ thể".