Хайрулло Ҳамидов Тошкент

	Дунёнинг энг машҳур ҳужумчилари премьерлигада тўп суришади

Биз вазиятни тўла-тўкиc англаб олишимиз ва Англия премьерлигаси ўйинларининг моҳияти аслида қандай эканлигини билишимиз учун, авваламбор, солиштириш услубидан фойдаланишимиз керак.

Тун борлиги учун куннинг қадри бўлганидек, совуқ борлиги учун иссиқни тушунганимиз каби, Англия чемпионати савияси, унинг ҳолати ва ундаги ўйинлар аслида қандай нархда эканлигини билишимиз учун бошқа чемпионатларга, хусусан премьерлигага рақиб ҳисобланган тўртта мамлакат биринчилигига таққослаб кўришимиз талаб этилади.

Келинг, бугун “Арсенал”нинг тушунарсиз мағлубияти, Рональдунинг антиқа пенальтиси ва “Манчестер Сити”нинг паст-баланд юришини бир четга суриб туриб, энг асосий масалани гаплашиб олайлик.

Шунда кейинги ҳафтадан бошлаб сиз азизларнинг диққат эътиборингизга ҳавола қилинадиган мақолаларимиз, таҳлилий чиқишларимиз чиндан-да қизиқ бўлади, роҳатбаҳш бўлади.

Мишель Платинининг зўр гапи бор. Менга роса ёқади: “Футбол жамиятнинг бир бўғини, шундай экан у давлат салоҳиятига боғлиқдир. Бунга биринчи навбатда “кучли бешлик” номини олган давлатлар мисол бўла олади! Биргина Бразилия бундан мустасно...”

Ҳа, бу гап жуда тўғри айтилган. Чунки шу бугунгача кўпчилик “футбол ўйини мамлакат салоҳиятига боғлиқ эмас, истеъдодлар билан ҳал бўлиб кетаверадиган спорт тури” деб ўйлаб қолган.

Аслида, ундоқ бўлиб чиқмади. Кучли бешликка кирувчи Италия, Англия, Испания, Германия ҳамда Франция мамлакатлари нафақат футбол борасида, балки бошқа соҳаларда ҳам илғор эканлиги ҳаммага аён.

Оврўпа Чемпионлар Лигаси баҳсларида ҳам айнан шу давлатларга тегишли клублар ўзаро ўйнашади, чемпионлик масаласини ҳал қилувчи жамоалар ҳам айнан кучли бешликдандир.

Бразилия масаласи ҳар доим бўлакча таҳлил қилинган. Чунки жаҳоннинг беш карра чемпиони бўлмиш юртда футбол илоҳий манба ҳисобланади.

Бир гўдак туғилса, бизда унинг қулоғига "Азон" айтилса, Бразилияда ўша оила яхши кўрадиган футболчи номи айтилади.

Гўдакнинг бешиги олдига қўйиладиган биринчи нарса ҳам тўп бўлади.

Токи бола шу тўпни кўриб улғайсин ва келажакда Роналдога ўхшайдиган юлдуз бўлиб вояга етсин.

Қизиқ томони шундаки, Бразилия бўлакча масала бўлса ҳам, мамлакат салоҳияти “кучли бешлик”чалик бўлмагани учун миллий чемпионат борасида оқсайди. Акс ҳолда айтинг-чи, қайси бир машҳур бразилиялик ё аргентиналик юлдуз 20 ёшигача ўз миллий чемпионатида ўйнаган? Ўйнамаган.

Дарҳол Европа жамоаларидан бирига сотилиб кетган. Сабаби бўлажак юлдузни ушлаб тура оладиган даражадаги салоҳият ва молия Бразилия ҳамда Аргентина чемпионатида ЙЎҚ!

Кўряпсизми, ҳатто мустасно тариқасида таъкидланадиган Бразилия томонларда ҳам миллий чемпионат молияга эҳтиёж сезади. Аниқроғи, давлат қанақа бўлса миллий чемпионат ҳам шу савияда бўлади.

Энди биз боядан бери тинмай таърифлаётганимиз – кучли бешлик ичида ҳам ўзига яраша тавофутлар борлигини унутмаслигимиз керак.

20-асрнинг сўнгги йилларида элитани шак-шубҳасиз Италия "А" серияси банд этиб келган. Футбол қон-қонигача сингиб кетган ушбу мамлакатда шу бугунгача миллий терма жамоа таркибида ҳаракат қилаётган йигитлар "А" серия вакили ҳисобланишади.

"Скуадро Адзурра" таркибига камдан-кам ҳолларда бошқа чемпионатда ўйнаган футболчилар таклиф этилган. Шу боис бўлса керак, чемпионлар Лигаси ва бошқа Оврўпа кубокларида "А" серия клублари томонидан кўпгина совринлар қўлга киритилган.

“Милан”, “Ювентус”, “Интер”, “Рома”, “Фиорентина” “Лацио”, “Сампдория” ҳамда “Наполи” жамоалари "А" серия шарафини ҳимоя қилиб, кўзга кўринарли натижаларга эга бўлишган.

Аммо сўнгги йилларда Италия "А" сериясидаги машмашалар оламни ларзага келтираёзди ва йиллар давомида “кичик жаҳон чемпионати” номига лойиқ кўрилган биринчилик ҳамда "Эл Классико"си билан донг таратган Испания премьроси биринчи марта қитъа миқёсидаги ўринларини Англия премьерлигасига топширишди. Топширмай иложи йўқ!

Британияликлар терма жамоа ўлароқ бирон бир мусобақада жиддий натижа қайд этмаган бўлишса ҳамки, клублар ўртасидаги баҳсларда фаворит бўлиб олишди. Бу борада 1999 йилдан буён ажойиб ўйин кўрсатаётган “Манчестер Юнайтед” жамоаси кўпроқ таҳсинга сазовор бўлса, сўнгги йилларда финалга чап оёғида етиб боришга одатланган “Ливерпуль” ўзининг нурли ўтмишини ёдга солиб қўйди.

Бу номлар олдига “Арсенал” ҳамда “Челси”ни қўшадиган бўлсак, премьерлига ҳақиқатан ҳам кучайиб улгурганига амин бўламиз. Диего Армандо Марадона томонидан айтилган “ақлсиз чемпионат” ўша биргина нуқсонини ҳам тўғрилаб, ақлли футбол намойиш этаётганини кузатаяпмиз.

Инглиз жамоалари бир эмас, бир неча мавсумдан буён Италия "А" серияси ва Испания премьроси чемпионларига муносиб қаршилик кўрсатиб, ярим финалларни Англиясиз қолдиришмаяпти.

Чемпионлар Лигасининг яққол қироли бўлмиш “Реал” ҳам, ундан кейинги ворис “Милан” ҳам бу борада "Туманли Альбион" вакилларига етарли қаршилик кўрсата олишмаётгани фикримизни тасдиқлайди.

Мана шу бўлаётган воқеалар бекордан бекорга содир бўлмоқдами? Наҳотки, икки йил олдин трансляцияси жуда ҳам арзон ҳисобланган Англия премьерлигаси ўз ўйинларини сотиш бўйича биринчи марта "А" сериядан ўтиб кетгани тасодиф бўлса? Наҳотки, икки йилдан буён бир хил жамоалар – МЮ, “Челси” ва “Ливерпуль” чемпионлар Лигаси ярим финалига омад туфайли чиқиб қолаётган бўлса? Йўғ-ов, бу ерда қандайдир сир бор, ўша сир нима экан?

Албатта, қариган “Милан”, ҳассасига суяниб қолган “Реал”, санкт-петербурглик йигитларни ҳам кўрмай, кўзи ожиз бўлиб қолган “Бавария”, чок-чокидан йиртилиб кетаётганини тан олмай бақираётган “Барса” ҲАҚИҚАТ олдида зор-ночор бош эгишга мажбур бўлишди.

Дунёда тасодиф йўқ, ҳаммаси сабабларга мувофиқ содир бўлади. Шунинг учун ҳам, Англия премьерлигасининг шиддат ила юксалишини очиқ кўз билан тан олишимиз керак-да, ушбу юрт ўз миллий чемпионатида нима ишлар қилган бўлса, шуларга юз буришимиз шарт.

Ўзим яқинда кўрган бир воқеани сўзлаб берсам, менимча, энди бу фикримга қарши чиқадиган одам қолмайди. Отчопар бозорида айланиб юрган эдим, турли клубларнинг либослари сотиладиган дўконда 14-15 ёшли ўсмирнинг сотувчидан “Дрогбанинг майкаси борми?” деб сўраётганини эшитиб қолдим. Ҳалиги сотувчи жон куйдириб, илиб қўйган “Кака”, “Рауль”, “Роналдиньо”, “Бекхэм” ёзуви бор либосларни ўтказиш билан овора: “Ука, мана буни олсанг-чи, Какани биласанми? “Милан”да ўйнайди! Рауль “Реал Мадрид” сардори, Роналдиньонинг финтлари телефонларга ҳам чиқиб кетди, Бекхэмнинг либосини ол, ҳамма қойил қолади!” Шунда ҳалиги бола нима деб жавоб берди, биласизми, мен бу жавобдан кейин сергак тортдим: “Дрогба финалга чиқди, гапни чўзманг, ўшани формаси борми сизда?!”

Ҳа, футбол ҳам ҳаёт билан биргаликда катта тезлик ила сузиб кетмоқда. Кеча “Барса” либосини фахр билан кийиб юрган болакай бугун Дрогбанинг либосини сўраяпти. Телефонида хотира майдони камлик қилса, Роналдиньонинг финтлари ёзилган файлни ўчириб ташлаб, ўрнига ёш Криштиану Роналдунинг финтларини кўчириб оляпти bluetooth орқали. Бевафо мухлислар!!!

Кейин бозордан кўчага чиқдим. Оддий ишқибозлар ичида оппоқ майка кийиб олган йигитни кўрдиму, беихтиёр либосининг орқасига ёзиб қўйилган “KURUVCHI” деган сўзга кўзим тушди.

Уч йил олдин Тошкент биринчилигида қатнашган клубнинг мавқеига қойил қолмасдан иложим қолмади. Бир неча кун ўтиб, Осиё чемпионлар Лигаси баҳслари гувоҳи бўлдим. Иккала ўйин ҳам бир кунда ўтказилди ва иккаласида турли натижа қайд этилди. Ҳеч қандай қўштирноқ ичига тушмайдиган Ўлим гуруҳидан осонгина чиққан “KURUVCHI”нинг ишончли ғалабасини кузатиб роҳатландим.

Жуда ҳам осон гуруҳда роса қийналган ва охир оқибат Қувайтга бориб асаббузар ўйин намойиш этган “Пахтакор”нинг ўйинини кўриб асабим ўйнади. Ҳамма ҳакамни сўкаётган бир пайтда, мен мамлакатимизнинг амалдаги чемпиони ўз уйида ана шу “Қодисия”га уч очко ҳадя қилганини эсладим ва асосий хато ўша куни содир бўлганини англаб етдим. Бунинг устига, ҳакамлар очиқчасига рақиб томонга ўйнаётганда чийроли ўйин билан жавоб бериш лозимлигини англаган футболчиларимизнинг қўшиб берилган беш дақиқани ҳам уруш-жанжал билан ўтказиб юборишгани рости, аламимни келтирди ва бозордан чиққанимда “KURUVCHI” деган ёзувли либосни кийиб олган мухлис тўғри қилган экан, деб юбордим.

Дунё шунақа бевафо, у вақти келганда даҳоларни ҳам кечирмайди!
Юқорида санаб ўтилган мисолларни ҳаммасини бир-бирига қўшиб чиққанимизда ҳам биргина хулоса чиқаверади:

... Англия чемпионати ҳақиқатан-да кучли ва у шунинг учун чемпионлар Лигаси финалида икки вакили билан иштирок этмоқда!

... Дрогба Рауль ва Роналдиньодан ҳақиқатдан-да кучли ва у шунинг учун жамоасини ҳақли равишда чемпионлар Лигаси финалига олиб чиқди.

... “KURUVCHI” ҳақиқатан-да кучли ва у шунинг учун ҳам Осиё чемпионлар Лигаси плей-офф баҳсларида юртимиз шарафини ҳимоя қилишга ҳақлидир.

... “Носталжий” билан яшаётганларни эса замон ғилдираги босиб, янчиб кетаверади.