Англия премьерлигаси йилларки бутун дунёдан донғи кетган мураббийларни ишга ёллаб келган. Футбол майдонидаги ўйиннинг қанчалик қойилмақом экани эса асосан ана шу мураббийга боғлиқ. Чунки футболда тактикадан ташқари мураббийларнинг заковати ҳам шунчалар муҳим роль ўйнайди.

Сэр Алекс Фергюсон: Инглиз футболида номи тилларда достон мураббийлар кўп. Бироқ уларнинг ичида энг машҳури ўтган йилги чемпион – “Манчестер Юнайтед” клубининг мураббийи сэр Алекс Фергюсон жанобларидир. Футболда эришган ютуқлари учун “рицарлик” мақомига эришган шотландиялик сақичсевар инглиз футболидаги буюк номлардан биридир. Жаноб Фергюсон ҳужумкор футболнинг кучига ишонадиган ва ёши 67 ни қоралаб қолганига қарамай, ғалабага иштаҳаси карнай мураббийлардан. У “Манчестер Юнайтед” клубига қарийб чорак асрдан буён устозлик қилиб келади ва ҳали-вери ўз лавозимини топширадиган кўринмайди. “Манчестер Юнайтед” клуби сэр Алекс Фергюсон мураббийлиги остида бир неча бор чемпионлик унвонини қўлга киритди, Оврўпо футболида қатор муваффақиятларга эришди ва у Девид Бекҳам дохил инглиз футболининг манаман деган юлдуз ўйинчиларини етиштириб берди. Жаноб Фергюсон рақибларига руҳий таъсир қилишнинг пихини ёрганлардан ва аллақачон чўнтаклари қаппайиб қолган ҳамшаҳарлари – “Манчестер Сити”ни “менталитети тор бўлган кичик клуб,” эканини айтиб, уларга яхшигина зарба беришга ҳам улгурди.

Арсен Венгер: Келиб чиқиши франциялик Арсен Венгер Англия премьерлигасида узоқ йиллардан буён тер тўкиб келаётган мураббийлардан биридир. Иқтисодчи мутахассислиги бўйича дипломга эга ва олти тилда булбулдай сайрай олиши учун “профессор” лақабини олган Венгер футбол ва ғалабага бўлган иштиёқи нуқтаи назаридан жаноб Фергюсондан ҳеч ҳам қолишмайди. Арсен Венгер “Арсенал”нинг ўйинига ҳужумкор футболнинг тезкор тўп оширишга асосланган услубини киритди ва нафақат клуб тарихидаги, балки инглиз премьерлигасидаги энг муваффақиятли мураббийлардан ҳам биридир. Арсеннинг олди-сотди бозорига ниҳоятда эҳтиёткорлик билан муносабатда бўлиши унинг обрўсини янада кўтариб юборган. Франциялик мураббий юлдуз ўйинчиларга катта маблағ сарфлагандан кўра, келажаги бор иқтидорли ўйинчиларга пул тикишни маъқул кўриши билан тилга тушган. Бироқ ўтган тўрт йил мобайнида “Арсенал” бирор бир жиддий ютуққа эришолмади ва Арсен Венгер ҳозир клубни яна шуҳрат шоҳсупасига олиб чиқиш учун босимлар остида қолган. Бироқ мазкур ҳолат ҳам Венгерни ўз фалсафасидан ортга чекинишга мажбур қилолмади. Таниқли мураббий Эммануэль Адебайор ва Коло Туре каби сара футболчиларни сотишдан тушган маблағни сарфлашга шошилмаслиги, ёш ўйинчилардан ташкил топган эса-да, жамоасининг кучига ишонишини урғуламоқда.

Рафаэль Бенитез – инглиз премьерлигасидаги яна бир моҳир мураббийлардан бири испаниялик Рафаэль Бенитездир. Жаноб Бенитез Англиянинг “Ливерпуль” жамоасини беш йилдан буён моҳирона бошқариб келади. Клуб бу вақт ичида Оврўпо беллашувларида изчил равишда ўзининг нималарга қодир эканини кўрсатишга улгурди. Бенитез мураббийлигининг биринчи йилида “Ливерпуль” чемпионлар лигасида муваффақият қозонди ва икки йил сўнгра мазкур беллашувнинг финал босқичигача чиқишга муваффақ бўлди. Бироқ клуб ўтган йилги футбол мавсумига қадар Англия премьерлигасида яхши ўйин кўрсата олмади. Сўнгги футбол мавсумида эса, клуб “Манчестер Юнайтед” билан елкама-елка беллашувда совринли иккинчи ўринни қўлга киритди.

Карло Анчелотти: “Челси” Англия премьерлигасидаги ўтган яқин йиллар ичида ўз мураббийсини тез-тез ўзгартирган ягона етакчи клубдир. Янги футбол мавсумида клубга италиялик тажрибали мураббий Карло Анчелотти устозлик қилади. “Челси” ҳозир сўнгги мураббийси бразилиялик Луиз Фелипе Сколарининг ўрнига доимийсини топиш илинжида. Луиз Фелипе Сколари жорий йил бошида “Челси”даги вазифасидан четлатилган ва аллақачон Ўзбекистон чемпиони “Бунёдкор” жамоасига мураббий бўлиб ишга ўтиб кетишга ҳам улгурган. Бундан аввал Италиянинг манаман деган АС “Милан” жамоасига устозлик қилган Карло Анчелотти Лондонга келиб, мақсадлари осмонни кўзлаган бир клуб соҳибини бошқаси билан алмаштирган. АС “Милан”да экани чоғида Италия Бош вазири, миллиардер Сильвио Берлусконининг умидларини оқлаши керак бўлган бўлса, “Челси”да эса, россиялик бошқа бир миллиардер Роман Абрамовичнинг орзуларини рўёбга чиқариши лозим бўлади. Шу пайтга қадар Карло Анчелотти иш учун одатий эканини айтиб, бу каби босимларни писанд қилмаслигини намойиш этмоқда.

Марк Хьюз: “Манчестер Сити”нинг бойлиги атрофидаги гап-сўзлару жорий ёз мавсумида қатор юлдуз футболчиларни қўлга киритиши манзарасида асосий эътибор клубнинг анчайин ёш британиялик мураббийси Марк Хьюзга қаратилиши аниқ. Марк ўз вақтида футболчи сифатида эришган ажойиб ютуқлари ортидан мураббийлик йўлига ўтган ўйинчилардан биридир. У “Манчестер Юнайтед”, “Барселона” ва “Байерн”(Мюньхен) каби клубларда муваффақиятли тўп сурган. Марк Хьюз дастлаб Уэльс миллий жамоасининг бош мураббийси сифатида ном қозонган. Кейин эса, Англия премьерлигасида тўп сурувчи “Блакберн Роверс” жамоасидаги фаолияти анчайин омадли бўлди. Ихтиёридаги миллионлаб маблағи ва дунёнинг манаман деган ўйинчиларини “Манчестер Сити”га келтириш орзуси манзарасида Маркнинг имкон қадар тезликда ғалабага эришиш босими остида қолиши тайин.