 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
~RS~a~RS~Uzbek~RS~q~RS~~RS~z~RS~05~RS~){kind=small}
|
Сизнинг ҳикоянгиз
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Сиз яшаётган давлатда нималарни бошингиздан кечираяпсиз? Бизга ўз ҳикоянгизни юборинг ва ҳаётингизнинг қувончу ташвишларини биз билан бирга бўлишинг! Биз сизнинг ҳикоянгизни "Сўз Сизга" форумида чоп этиш ва бошқаларнинг ҳам эътиборига ҳавола этиш ниятидамиз. (Эслатиб ўтамиз, барча ҳикояларни Би-би-си таҳрир қилиш ҳуқуқига эга. Айрим ҳикоялар Ўзбек хизматининг радио дастурларида ҳам эфирга узатилиши мумкин. )
Ўз ҳикоянгизни bbcuzbek.com га йўлланг. Бизнинг электрон манзилимиз : uzbek@bbc.co.uk га мактуб жўнатишингиз ёда саҳифанинг ўнг томонидаги махсус форма орқали фикрларингизни билдиришингиз мумкин. Биз сизнинг ҳикоянгизни кутиб қоламиз!
Олмонияда йўловчи бўлсангиз, саросимага ўрин йўқ! Гулруҳ Раҳимзода
Олмония дунёнинг бешта энг ривожланган давлатлар қаторига кириши ҳеч кимга сир бўлмаса керак. Шу сабабдан ҳам Олмониядаги жамоат транспорти ҳам худди ана шундай даражадаги меъёрларига жавоб беради. Айниқса, поездларини айтмайсизми, роҳатижон, ҳаммаси тоза, озода(бу Олмониянинг энг фахрланса арзийдиган қирраларидан бири). Яқинлашаётган ҳар бир бекат номи олдиндан эълон қилинади, бекатлар икки томонлама бўлгани учун келаётган бекатнинг ўнг ёки чап томонда экани ҳам самимий бир оҳангда қистириб ўтилади. Хуллас, йўловчи учун саросимага ўрин йўқ. Ҳушёр бўлишни унутманг Олмония шаҳарларида асосан автобус(бу ҳам олмонча сўз аслида) ва трамвайлардан фойдаланилади. Шунча йил Олмонияда эканимга қарамай, ҳали ҳеч толлейбусга кўзим тушмади. Турган гапки, барча автобуслар “Мерседес” русумида. Улардан ҳамма қатори ногиронлар ҳам бемалол фойдалана олишади. Бунинг учун ногиронлар махсус тугмачани босишса, кифоя, махсус зина очилади ва улар ўз аравачалари ёрдамида осонлик билан автобусга чиқиб олишади. Автобусларда махсус белгилар воситасида болалар коляскалари учун ҳам алоҳида жой ажратилган. Қаерда тушмоқчи эканингизга қараб, автобуснинг ҳар жой-ҳар жойида ўрнатилган ва “stop” деб ёзилган махсус тугмачани боссангиз, бас, бироқ бекатда йўловчи кўринмаса ва тугмачани босишни унутсангиз, автобусингиз тўхтамай ўтиб кетади. Ҳушёр бўлишни унутманг! Тарбияни билиш учун автобусга чиқинг
Автобусда одамларнинг тарбияси кўзга яққолроқ ташланади. Буни, айниқса, бугунги ёшлар мисолида кўришингиз мумкин. Уларнинг тарбиядан қанчалик йироқ эканлигига ўзим ҳам автобусларда бир неча бор гувоҳ бўлганман. Умуман қариялар, ёш болали аёлларга жой беришни билишмайди, аёл киши тепасида ёш боласини кўтариб, қийналиб турса ҳам, кўзларини лўқ қилиб, бўзрайиб ўтираверишади. Шундай пайтда жинингиз қандай қўзғаб кетганини сезмай қоласиз. Аммо ўрта ёшли ва кекса олмонлар, аксинча, доимо сизга ёрдам беришга шай туришади. Шаҳар транспортидан асосан талабалар, мактаб ўқувчилари, қариялар ва ўртача даромад қилувчи инсонлар фойдаланишади. Яхши жойда ишлайдиган, ўзига тўқ оилалар эса, шахсий машиналаридан фойдаланишади. Машиналар жуда кўп, йўллар ниҳоятда серқатнов. 90-йиллар бошларида бу ерга кўчиб келган олмон-рус дугонамни бир куни бозор баҳона автобусга олиб чиқдим. Шунча йил Олмонияда яшаётганига қарамай, ҳали бирор марта ҳам автобусга чиқмаган экан. Келганиданоқ ҳайдовчилик гувоҳномасини олиб, фақат шахсий машинасида юраркан. Унга автобусда юриш(шаҳар ичида бўлса ҳам) кичик бир саргўзаштдек бўлиб туюлди: --Қарая, етти ёт бегона одамлар бир-бирларига яқин ўтириб, кўзларига қараб кетишаркан, қандай ғалати, деб кулади у. --Ҳа, фақат машинада юрмай, мана бундай ҳаётни ҳам кўриб турганинг маъқул, дедим мен ҳам. Кўза кунида... Трамвайлар асосан иккита узун вагондан иборат. Вагонлар ичида чипта сотиб оладиган автоматлар ўрнатилган. Шу-ууу, чипта олмай ҳам юраверишингиз мумкину, лекин ушлаб олишса нақ 40 евро жарима тўлайсиз. “Кўза кунда эмас, кунида синади,” деганларидек. Агар ўша жаримани айтилган муддатда тўламасангиз, ишингиз судга оширилиб, ҳатто муайян муддат озодликдан ҳам маҳрум этилишингиз мумкин. Қонунлари шунчалик қаттиқ ва ҳамма жойда унга қатъий риоя этилади. Шу сабаб, ҳамма қонундан қўрқади, демоқчиманки, қонунлар номига эмас бу давлатда! Чипта текширувчилар, яъни контролерлар бу ерда оддий кийимда юришади. Шу сабаб уларни йўловчилардан фарқлаб бўлмайди. Лекин гуруҳ-гуруҳ бўлиб юришади – камида уч, тўрттадан бўлиб....Ва вагонларнинг ҳар хил эшикларидан чиқиб, эшиклар ёпилишини кутишади. Вагонлар жойидан силжигач, “қуёнлар”ни тутишни бошлашади. Албатта кимдир уларнинг тузоғига илинади. Ҳеч қандай ортиқча шовқин-суронларсиз қўлингизга 40 евролик квитанцияни тутқазиб кетади. Қани, тўламай кўрингчи! Юқорида айтганларим бошингизга тушади. Автобусдаги йўловчиларни ҳам шуларнинг ўзлари текширишади, яъни трамвайдан тушиб автобусга, автобусдан тушиб трамвайга чиқиб юришади. Хуллас, қочган ҳам Худо, қувган ҳам Худо деганларидек... Ҳаммаёқда "Мерседес"
Шаҳар яна таксиларга ҳам тўлиб-тошган. Таксилари оч сариқ рангда ва албатта, “Мерседес” русумида бўлади. Бошқа русумдаги машиналарнинг “Такси” бўлишга ҳақлари йўқ, умуман “Мерседес” олмонларнинг фахрий миллий маркаси ҳисобланади. “Мерседес” ўзи қиз боланинг исмидан олинган. Менинг ҳам Мерседес исмли спортчи қиз собиқ қўшним бор эди. Шу русумдаги машинани яратган одам уни қизининг исми билан “Мерседес” деб атаган экан. Ҳа, ёддан чиқмасин, Олмонияга йўлингиз тушиб қолса, такси ҳайдовчиларига чойчақа беришни унутманг, таксичилар ва ресторанлардаги официантларга чойчақа бериш Олмонияда қоғозга ёзилмаган қоидалардан бири саналади. (Албатта давоми бор )
Dilbar, Dubay Bu yil boy cho'ziladigan, kambag'al uziladigan hol bo'ldi. Bu degani to'qlar och qoldi, ochlar kafanlik olishga ham qurbi etmasdan, o'zga davlatlarda yalang'och holda xizmat ko'rsatmoqda. Men gapirishga tilimdan, ko'rishga ko'zimdan, yurishga oyog'imdan, ushlashga qo'limdan qo'rqaman. Men bu joyga ikkinchi bora kelishim. To kelib ketgunimcha qonun himoyachilari menga soyabonlik qilishdi. Manzilimga yetguncha hech kim qaerga, nimaga deb so'rashmadi. Qaytganimda savollar shu qadar ko'p ediki, bu savollarni hatto o'zbekchaga tarjima qilib ham bo'lmaydi. Meni olib kelgan ayolning gapi men uchun qonun. O'n yil bo'libdiki, yetti mingta qiz u kishining xizmatida bo'lib ketibdi. Oddiy odamlarni hozir sudya, vatan posbonlari, erkatoylari yotib, eb yotibdi**** davomi bor... Tohir Yusupov, Uzbekistan Maqola haqida fikr bildirishdan oldin bir narsani o'ylab qoldim: agarki, AQSH o'zbeklari AQSH hokimiyatidan mamnun bo'lsa, nima uchun O'zbekistondagi jarayonlardan nolishadi? Ular o'sha yerda tug'ilgan farzandlarini ham shu kayfiyatda tarbiyalaydi. Nima uchun? Suratda turgan ota o'z qizini qanday an'analar asosida tarbiyalayotgan ekan? Men bu fikrlarimnni aytishimga sabab O'zbekistondagi amerikaliklar o'zlarini shunday tutishadiki, go'yoki ular demokratlar, shu sababdan xalq urf-odatlarini, bayram, an'analarini hurmat qilmaydilar. Masalan, AQSH elchixonasi xodimlari 9-may "Xotira va qadrlash kuni" deb e'lon qilinganiga qaramay, Chorvoq oromgohida bayram, o'yin-kulgu qiladilar, ayni shu kuni. Tag'in ular bu holatni o'zlaricha oqlab ham qo'yadilar. Ular buni o'ziga erkinlik sifatida qayd etadilar. Shu holatdan kelib chiqib, amerikaliklar yoki Prezident Barak Obamaning hozirgi olib borayotgan siyosati ma'lum bir ost maqsadlarni ko'zlaydi. Klinton xonim asl amerikalik, shunday ekan, u qanday qilib, Sharqni, umuman, musulmon mamlakatlarini qo'llasin? Men shu jihatdan ularni "demokrat anarxistlar" degan bo'lardim. Yana bir misol, AQSHda bo'lganimda bir siyosatchidan "nimaga AQSH barcha davlat ishlariga aralashaveradi, nimaga dunyo yukini ko'tarishga harakat qiladi? AQSHsiz ham dunyo yashashda davom etaveradi-ku?" deb so'raganimda, u miyig'ida kulib, "kimdir mas'uliyatni olishi kerakk-ku, Rossiya buni xohlamadi,Yevropa lanj bo'lsa, kim qoladi, albatta, AQSH" deb javob bergandi. Uzbek Turkiy Salom Hurmatli tahririyat, maqolangizni o'qidim. Obama qudratga kelishi hamma amerikalik siyosatchilarni o'zgartira olmaydi-ku, qolaversa Bush davrida qilingan xunrezliklar uchun Amerika javob berishi kerak va hozir ham davom etib turgan voqealar uchun AQSH javobgar, faqat Obama emas.
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ТАОМЛАР ЮРТИ ОЛМОНИЯ ЁКИ ОЛМОНЧА МЕҲМОННАВОЗЛИК
