 | | | | | | | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
وکالت دغدغه لری کتابی گه بیر نظر | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
جناب محمد حلیم یارقین افغانستان مطبوعاتیده حاضرگچه محقق و پژوهشگر صفیده تنیلیب کیلگن مشهور ادبی شخصیتلریمیزدن حسابلنر ایدیلر. اما تقریبأ بیر ییلچه آلدین او کیشینینگ اوز آغیزلریدن حکایه یازیشگه بیل باغله گنلرینی ایشیتیب نیگه دیر حیرتلنگن ایدیم چونکه اوشه کونگه قدر او کیشیدن مین هیچ قنده ی حکایه اوقیمه گندیم. هر حالده بو گپنی ایشیتیب بیحد خورسند بولگن ایدیم. چونکه ادبیات دیگنده فقط شعرنی توشونه دیگن بیر محیطده ادبیات نینگ اساسی رکنی بولگن بدیعی نثر رونقی اوچون حرکت باشلنگنی مین اوچون قوتلوغ بشارت ایدی اما او کیشی نینگ «وکالت دغدغه لری» عنوانلی طنزلر توپلمی کتابینی کوریب، ینه اوشه بیر آلدینگی خورسند چیلیک بغریگه شونغیدیم جناب محمد حلیم یارقین نینگ «وکالت دغدغه لری» عنوانلی کتابیگه کیریتیلگن طنزی حکایه لر نینگ دییرلی همه سینی اوقیب چیقدیم. «وکالت دغدغه لری»، «مکان (بیتالخلا)لر رازی»، «تاکسی ماجراسی» کبی طنز بیلن یوغریلگن قیسقه حکایه لرینی، موضوعی یشب تورگن محیطیمیزدن آلینگن، بدیعی مهارت بیلن یازیلگن اثر دیب بهالش ممکن لیکن «بارمه سم بولمیدی»، «مهمل ایشله تیش»، «قربانلیک»، «آتمگه آلیب باره من»، «دعای خیر» عنوانلری آستیده یازیلگن مطلبلرنی طنز دیب بولمیدی، اولرنی بلکه لطیفه یا که فکاهی دیسک توغریراق بولر ایدی. چونکه طنز بیلن لطیفه (فکاهی) باشقه-باشقه نرسه لر. آدملرنی کولدیریش اوچون ایتیله دیگن یینگیل-ییلپی سوزلر لطیفه دییله دی اما طنز بو موضوعی اجتماعی محیطدن آلینگن اچّیق حقیقت دیر. توغری، طنزده هم کولگی بار، اما طنزده گی کولگی آدملرنی فقط کولدیریبگینه قالمی، اونی اویلشگه هم، حتا ییغلشگه هم اونده یدی. چونکه طنزده گی کولگی اچّیق زهرخند دیر ینه بیر نرسه نی ایتیش کیره ک که قیسقه حکایهده واقعه لر تعریفینی کیره گیدن آرتیق اوزه یتیریش خواننده نی زیریکتیره دی و حکایه نی آخرگچه اوقیمسلیگیگه سبب بوله دی بو عیب جناب یارقین نینگ «ایازدن اورگنینگلر!»، «تاکسی ماجراسی» کبی حکایهلریده کوزگه تشلنه دی بدیعی اثر تیار واقعهلر نینگ ساده بیانی ایمس، بلکه او یازووچی نینگ ذهنیده توقیلگن یا که اجتماعی محیطدن آلینگن واقعه-حادثه لر نینگ بدیعت و مهارت ایشخانه سیده قیته ایشلنگن و صیقللنگن تیپیک شکلی دیر یازووچی معلوم بیر بدیعی اثرنی یره تیشگه بیل باغلر ایکن، اوچته اصلنی اونوتمسلیگی کیره ک: توگون، اوج، ییچیم دیمک او بیرار اجتماعی مساله نی اوز اثری اوچون موضوع صفتیده تنلر ایکن، خواننده نی کنجکاولیککه اونده ش همده اونی اثرنی آخرگچه اوقیشگه مجبور قیلیش مقصدیده موضوعنی توگون شکلیده اورته گه تشله یدی، یعنی آخرگی گپنی باشیده ایتمیدی و اوقووچی نینگ دقتینی تارتیش اوچون توگوننی آهسته-آهسته آچیشگه حرکت قیلیب، حکایه نی اوج نقطه سیگه چیقره دی، یعنی خواننده نی، بو یاغی نیمه بولر ایکن دیب هیجانگه ساله دی کیین اونی کوپ کوتتیریب قویمسدن توگوننی آچهدی و اونگه حکایه پیامینی اعلام قیلهدی. مینینگ نظریمده جناب حلیم یارقین اوز حکایه لریده بو اصلگه کمراق توجه کورستگنلر حکایه لر نینگ تیلی مساله سیگه کیلسک، (شو زهاتی، افضل، هیچ قیسی یوق) کبی ایریم بیزده توشونرلی بولمه گن سوزلرنی قول له گنلریگه قره می، حکایه لرنینگ ساده و روان تیلده یازیلگنی تحسینگه سزاوار دیر افغانستان اوزبیک ادبی تیلی نینگ رونقیگه سیزیلرلی درجه ده حصه قوشه دی دیگن فکرده میز بو گپلردن اوتسک-ده، جناب حلیم یارقین نینگ «وکالت دغدغه لری» کتابینی حاضرگی زمان افغانستان اوزبیک ادبیاتیده بیرینچی بدیعی نثر اثری صفتیده میدانگه چیققنینی نظرگه آلسک، اونی یوکسک بهاله مسلیک عدالتدن بولمیدی جناب حلیم یارقین نینگ بو حکایه لری ملتیمیزنینگ توپراق باسیب یاتگن استعدادلری گلله شیگه تورتکی بوله دی دیگن امیدده میز. قلملری بو بیچاره ملت تیلیگه خدمت قیلیشدن چرچه مه سین اوزبیکچه بدیعی نثری اثرلر نیگه رواجلنمه گن؟
شونینگ اوچون، اوزبیك ایجادكارلری اوز آنه تیللریده ایمس، بلكه اساساً یات تیللرده ایجاد قیلیب، اوزگه تیل و ادبیات خدمتیده بولگنلر. فقط سونگی اوچ اون ییللیك دوامیده گینه اوزبیك تیلی اوچون مطبوعات، رادیو، تلویزیون، مكتبلر، عالی تحصیلات همده علمی مؤسسه لرده بیرآز ایركینلیك و قوله ی شرایط اورته گه كیلدی نتیجه ده، ادبی تیلیمیزنینگ تورلی ترماقلری، جمله دن بدیعی ایجاد ساحه سیده هم بیرآز سیلجیشلر كورینه باشله دی. درسلیك كتابلر، شاعرلر دیوان و شعری توپلملری، علمی اثرلر، خلق آغزه كی ایجاد نمونه لری و باشقه لر نشر ایتیلدی شونده ی قیلیب، ادبی تیلیمیز و علمی- ادبی آقیم ینگی حیات و ینگی باسقیچلر تامان یولگه توشدی. افسوس كه اوروش بلاسی بو ایزگو حركتلر و اوسیشگه توسیق بولدی افغانستانده، اوزبیك بدیعی نثر ایجادكارلری جدا سناقلی بولیب، شونگه كوره اوشبو ترماقده اثرلر آز و سیلجیشلر هم جدا سیكین بولگن. شو باعث، بیز بیر نیچه قیسقه حكایه و داستاندن اوزگه بیرار مستقل اثرنی بو ساحه ده اوچره ته آلمه یمیز ایندی بدیعی نثرنینگ «طنز» ژانریگه كیلسك. بو ژانرده هم اوته قالاقلیك و قشاقلیك حكمران. «یولدوز» جریده سیده بورونلر نشر ایتیلگن بیر نیچه كیچیك اثرلردن تشقری، اوزگه بیرارته كوزگه كورینرلی اثر دییرلی اوچره میدی بونینگ دلیل لریدن بیری، بدیعی نثر حقیده ایسلب اوتیلگن سببلر بولسه-ده، باشقه سی اوشبو ژانرنینگ اوزیگه خاص قیین چیلیک همده آغیر بورچی بولسه کیره ک ایتگنی میزدیک، افسوسلر بولسین که افغانستانده اوزبیک تیلیده بوندن ایلگری طنز ژانری ساحه سیده هیچ بیر مستقل اثر یازیلیب، نشر ایتیلمه گن. «وکالت دغدغه لری!» عنوانلی طنزلر توپلمی، عزیز اولکه میزده، آنه تیلیمیزده اوشبو یونه لیشده كوتریلگن ایلک كیچیك آدیم دیر قاله بیرسه بو اثرلر، یازوچی نینگ اوشبو ساحه ده گی بیرینچی تجربه لری نینگ محصولی دیر اثر بیر قیسقه کیریش سوزی و 23 ته میده- کته حجم ده گی طنزلردن عبارت بولیب، چمه سی 110 بیت نی تشکیل ایته دی. کتاب چیرایلی قطع و صحافت و (1000) تیراژده «آیدین افغانستان فرهنگی انجمنی» تاماندیدن باسیلیب چیققن | ИЧКИ САҲИФАЛАР  مولانا تورتلیکلری اوزبیک تیلیده01 Июл, 2007 | Bosh Sahifa مینگ ته چقناق قویاش" خالد حسینی نینگ ینگی رومانی "11 Июн, 2007 | Bosh Sahifa ترکی تیللر نینگ نشرات تاریخچه سی14 Май, 2007 | Bosh Sahifa اونوتیلگن تاریخ05 Май, 2007 | Bosh Sahifa "افغانستانده گي اوزبيك شاعر لري"27 Апрел, 2007 | Bosh Sahifa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
~RS~q~RS~~RS~z~RS~16~RS~)
