BÖLÜM 1- İran Kimliği

 İRAN'IN DEVRİMLER YÜZYILI - Bölüm 1

İran binlerce yıldır Orta Doğu'nun kaderini yazan başlıca güçlerden birisi olageldi.

Tarihi milattan önceki yıllara uzanan Persler, bundan 2.500 yıl önce Büyük Kirüs zamanında parlak bir imparatorluğa kavuştu.

Büyük Kirüs'ün MÖ 539 yılında, Babillileri yenilgiye uğratması ardından hazırlattığı ve Babil halkına "adalet, merhamet ve yüce gönüllülük ile muamele etmeye kararlı" olduğunu anlattığı yazıt, kimi uzmanlarca dünyanın en eski İnsan Hakları Sözleşmesi kabul ediliyor.

Kral Kirüs'ün soyundan gelen, ülkesinin varisi olan İran halkı günümüzde sadece petrol zengini bir ülke olarak algılanmaktan rahatsız. Bir dönemin muazzam bir imparatorluğunun devamı olarak, takdir ve saygıya layık olduklarını düşünüyorlar.

İnsanlığa, kültür ve medeniyetin gelişimi açısından kattıklarının unutulmasından rahatsızlar.

Peki kendilerini, kimliklerini nasıl tanımlıyorlar?

İranlı olmak denince kimliklerini tanımlamak için 2.500 yıl gerilere, Kral Kirüs'ün devrine, Zerdüştlüğün yaygın olduğu yıllara dek uzanıyorlar mı? Yoksa sadece 1.400 yıl geriye, İslam'ın gelişine dek uzanıp, kendilerini bir İslam milleti olarak mı tanımlıyorlar?

'Arap olmamak'tan kaynaklanan, 'öteki' bilinci, Sünnilerle çevrili bir coğrafyada Şii olarak var olma gerçeği bu algıyı nasıl etkiliyor?

Son yüz yılda İran'ın yani ari insanların ülkesinin yazgısını en çok etkileyen unsurlardan birisi de 'dış müdahale'.

Yakın tarihindeki olaylar ışığında 'tehdit altında olma' algılaması, İran'ı İran yapan bir olgu.

Dizimizin ilk bölümünde tüm bu unsurların nasıl bir etkileşim içinde olduğunu tartışıyoruz.