Yazar için Çarşamba günü cenaze töreni düzenlenecek

Sovyetler Birliği'nin eski lideri Mihail Gorbaçov, Soljenitsin'in Stalin dönemi aleyhinde sesini yükseltme cesaretini gösteren ilk isimlerinden biri olduğunu söyledi.

Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy yazardan "20. yüzyılın vicdanı olarak en güçlü seslerden biri" diye söz etti.

Sarkozy, Soljenitsin'in şahsi tehlikeye rağmen ideallerinden feragat etmediğini vurguladı.

Stalin yıllarının önde gelen muhaliflerinden Aleksandır Soljenitsin, dün 89 yaşında kalp yetmezliği sonucu ölmüştü.

Rusya Cumhurbaşkanı Dimitri Medvedev, Soljenitsin'in ailesine taziyelerini iletirken, Başbakan Vladimir Putin yazarın ölümünü Rusya için ağır bir kayıp olarak niteledi.

ABD Başkanı George Bush, ailesine taziyelerini iletirken, Fransa'nın eski cumhurbaşkanlarından Jacques Chirac, Soljenitsin'i "büyük bir yazar, sıradışı bir tarihçi ve gerçek yolunda büyük bir savaşçı" sıfatlarıyla andı.

Chirac, 20. yüzyılın totaliter trajedilerine ayna tutan Soljenitsin'in Rusları geçmişleri ile barıştırdığını söyledi.

Moskovalılar, yazarın ömrünün son yıllarını geçirdiği evinin önüne çiçekler bıraktılar.

Soljenitsin geçen yıl Rus devlet nişanı ile ödüllendirilmesi dolayısıyla yaptığı açıklamada "Ömrümün sonunda, derlediğim tarihsel materyalin yurttaşlarımın vicdanlarına ve hafızalarına girmesini dilerim" demişti.

Yazar Çarşamba günü Moskova'nın tarihi Donskoy manastırında düzenlenecek tören ardından burada defnedilecek.

Gulag mahkumlarının sesi

Soljenitsin, İkinci Dünya Savaşı sırasında Sovyet ordusunda subayken Stalin'i eleştirdiği gerekçesiyle tutuklanarak, hayatının sekiz yılını çalışma kamplarında geçirmişti.

	Yazar sekiz yıl çalışma kamplarında kaldı

Ama bu, ona edebiyat alanında verdiği eserler için eşsiz bir malzeme de kazandırmış oldu. İlk kitabı "İvan Denisoviç'in Hayatında Bir Gün" yayınlandıktan sonra 1970 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü.

Bundan üç yıl sonra ise "Gulag Takımadaları" adlı kitabı bu kez Paris'te yayımlanınca, vatan haini ilan edilen ve vatandaşlıktan ve ülkesinden atılan Soljenitsin, Amerika Birleşik Devletlerinde yalnız bir hayat sürmeye başladı. Bu ülkedeki sürgünlüğü yirmi yıl sürecekti.

Ancak Soljenitsin, sürgüne gittiği batıyı da beğenmemiş, ahlaki çürüme içinde bulmuştu.

1990 yılında Soljenitsin'in vatandaşlığını iade eden Mihail Gorbaçov, yazarın Stalin'in totaliter rejimini zayıflatmakta etkili olduğunu; milyonlarca kişiyi vicdanlarıyla hesaplaşmaya sevkettiğini kaydetti.

Sovyet rejiminin çöküşünden sonra 1994 yılında ülkesi Rusya'ya dönen Soljenitsin, bu kez oraya da yeniden uyum sağlamakta zorlandı.

Soljenitsin, son yıllarda sık sık insanların fazlasıyla maddiyatçı olduklarından şikayet ediyordu.

Yazar Rusya'ya dönüşünden sonra Rusya tarihi ve Rus kimliği üzerinde çalışmayı sürdürdü.

Dönüşünden sonra kaleme aldığı Rusya'nın tarihi ve geleceğine ilişkin makaleleri tartışma yarattı. 2000 yılında tamamladığı Birlikte 200 Yıl adlı eserinde ise Yahudilerin Rus toplumundaki yeri ve Bolşevik devriminde oynadıkları rolü irdeliyordu.