Yüksek mahkeme çıkar çatışması nedeniyle davaya bakamıyor

Kurbanlar, aralarında General Motors, IBM, Nestle ve Exxon Mobil'in de bulunduğu 50'den fazla uluslararası şirketin bu rejime destek olarak uluslararası hukuku çiğnediğini savunuyor.

Bu kişilerin söz konusu şirketlerden toplam 400 milyar dolar tazminat istediği belirtiliyor.

Davalar, Güney Afrika'da 1948 -1994 arasında uygulanan ırk ayrımına dayalı rejimin tüm kurbanları adına açılıyor.

Suçlanan şirketler arasında BP ve Exxon Mobil, bankalar arasında City Group ve Deutsche Bank çok uluslu şirketler arasında da General Motors ve Ford var.

Bush yönetimi ve şimdiki Güney Afrika hükümeti ve iş çevreleri, Yüksek Mahkeme'den bu davaların açılmasına engel olmasını istedi.

Amerikalı ve Güney Afrikalı liderler, davaların uluslararası ilişkileri zedeleyebileceğini ve Güney Afrika'nın ekonomik kalkınmasına zarar verebileceğini savundular.

Fakat Yüksek Mahkeme, bir dizi çıkar çatışması nedeniyle, davalara müdahale edemeyeceğine karar verdi.

Hakimlerin çıkar çatışması

Çünkü, bazı yargıçların adı geçen şirketlerde hisseleri var.

Bir diğer yargıç da oğlunun Credit Suisse bankasında çalışması nedeniyle çekilmek zorunda kaldı.

Amerikan yasalarına göre Yüksek Mahkeme bir davaya en az altı yargıçla bakabiliyor.

Fakat söz konusu çıkar çatışmaları nedeniyle dokuz yargıçtan dördünün davaya dahil olamadığı belirtiliyor.

Bu da, Yüksek Mahkeme'nin bir alt mahkemenin davalara izin veren kararını onaması anlamına geliyor.

Davaların şirketlere getirebileceği mali yüklerin yanında dış politika açısından da önemli etkileri olabileceği belirtiliyor.

Amerika Birleşik Devletleri ve Güney Afrika hükümetleri, ırk ayrımcılığı rejiminin sona ermesinden sonra yürütülen uzlaşma çabalarına zarar verebileceği endişesiyle Amerikan mahkemelerinin davaları engellemesini istemişti.