Geoff Adams-Spink BBC muhabiri

	Dünya nüfusunun yüzde 10'u özürlü

Sözleşmeyle dünyadaki 650 milyon özürlünün eşit haklara sahip olması hedefleniyor.

2006 yılında kabul edilen ve geçen yıl Mart ayında imzaya açılan sözleşme, 20'inci ülkenin de (Ekvador) imzasını koymasıyla 3 Mayıs'ta yürürlüğe girdi.

Şu ana kadar imza koyan ülke sayısıysa 25.

Yetkililer, bunun nispeten hızlı bir imza süreci olduğunu, özürlü hakları için mücadele eden lobi gruplarının baskısı yanında, bazı ülkelerin de bu haklar için belirlenen hedeflere ulaşmaktaki kararlılığını gösterdiğini söylüyor.

Dünya nüfusunun yüzde 10'unun bir tür özürle yaşadığı tahmin ediliyor.

Özürlüler dünyanın en büyük azınlığını oluşturuyor.

Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre, tıbbın ilerlemesiyle dünya nüfusunun yaşlanmakta oluşu nedeniyle bu rakamın daha da artması bekleniyor.

Dünya Bankası'nın tahminlerine göre de dünyadaki en yoksul insanların yüzde 20'si özürlü.

Özürlü kadınların ise hem cinsiyetleri hem de özürleri nedeniyle, iki katı dezavantajlı konumda oldukları beliritiliyor.

Anlaşmanın amacı özürlülerin şu alanlardaki haklarını teminat altına almak:

• Kendi kararlarını verme hakkı
• Bir kuruma kapatılmayı reddetme hakkı
• Tıbbi ya da psikolojik tedaviyi reddetme hakkı
• Toplum bünyesinde yaşama hakkı
• Günlük yaşama katılım önündeki engellerin kaldırılması
• Herkese eşit haklar tanınması

Anlaşmayı kabul eden en büyük ülkeler Hindistan, Meksika, Filipinler ve Güney Afrika.

Listedeki Avrupa ülkeleri ise İspanya, Macaristan ve Slovenya'dan ibaret.

Bazı ülkeler anlaşmayı 'şerh koyarak' yani belirli bölümlerinden muaf kalmak şartıyla imzalıyorlar.

Hükümetlerinin anlaşmayı ihlal ettiğini düşünen vatandaşlara tazminat yolları açan Ek Protokol ise 15 ülkede kabul edildi.