|
Dünyada sağlık hizmetleri
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
İngiltere'de herkese sağlık hizmeti sağlayan Ulusal Sağlık Sigortası, 5 Temmuz 2008'de altmışıncı yaşına girdi.
Bu vesileyle BBC Türkçe Bölümü, dünya genelinde sağlık hizmetleri dalında bazı örnekleri inceledi. Yaşlanan nüfus ve artan yaşam beklentisiyle birlikte, farklı kıtalardan, siyasi ve ekonomik tercihleri ya da koşulları farklı ülkelerde ne tür çözümler üretildiğini, ne gibi çözümsüzlükler yaşandığını göreceğiz. Sadece İngiltere değil, farklı birçok ülkeden deneyimleri ve Türkiye'den bu alandaki bazı temel tartışmaları aktaracağız. BBC Türkçe'nin dünya genelinde sağlık hizmetlerini araştırdığı dizisi için Kumru Başer BBC muhabirlerinin araştırmalarını derledi; Kürşat Akyol Türkiye'deki sistemi inceledi.
DİNLEYEBİLECEĞİNİZ BÖLÜMLER VE KONULARI
1. Ulusal sağlık hizmetlerinin altmış yaşına bastığı İngiltere'deki sağlık sisteminin bütçesi vergilerle karşılanıyor ve ihtiyacı olan herkese bedava sağlık hizmeti verilmesini öngörüyor. Fakat, her geçen gün sistemin maliyeti yükseliyor. Bu yıl Britanya'nın İngiltere ve Galler bölgelerinde sağlık hizmetlerine tam 200 milyar dolar harcanacak. Ama bir yandan da sağlık açısından zenginlerle yoksullar arasındaki uçurum da giderek derinleşiyor. BBC'den Claire Bolderson, Ulusal Sağlık Hizmeti fikrinin beşiği Güney Galler bölgesinden anlatıyor.
2. Türkiye'deki sağlık sistemi, iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi'nin de gündemindeki önemli konuların başında. Geçen aylarda Meclis'ten geçen Genel Sağlık Sigortası yasası, eski adıyla Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı üzerinden sağlık hizmeti alanlar ile yeşil kartlıları kapsıyor. Herkese tek çatı altında, sağlık hizmeti götürülmesini hedefliyor. Sağlık sistemi nasıl bu kadar eleştirilir hale geldi? Bugünlerde aşama aşama yürürlüğe giren yeni düzenlemelere neden ihtiyaç duyuldu? Kürşat Akyol'un haberi.
3. Dünyanın en büyük ekonomilerinden birine sahip olan ABD, sıra sağlık hizmetlerine geldi mi, bir çok yoksul ülkenin gerisinde. Ortalama yaşam beklentisi bakımından, sadece Amerikan ülkeleri arasında bile, beşinci sırada. 40 milyon Amerikalının sağlık sigortası yok. Sigortaların çoğu ise yetersiz. Ama Massachusetts eyaleti şu sıralarda devletin daha çok sorumluluk üstlendiği, her vatandaşın sağlık sigortası sahibi olmasını hedefleyen bir reform çabası içinde. Acaba bu ABD'nin diğer eyaletlerine örnek olabilir mi? BBC'den Jill McGivering Massachusetts'den bildiriyor.
4. Türkiye'de genel sağlık sigortası uygulaması, aşama aşama yürürlüğe giriyor. Bu kapsamda, 1 Temmuz'dan itibaren, sağlık hizmetlerinde yurttaşlardan çeşitli katkı payları alınıyor. Örneğin, poliklinik muayeneleri için katkı payı 2 YTL. Ancak, bu cüzi gibi görünen ücret bile, yoksulların sağlık hizmetlerinden faydalanmasını zorlaştırıyor. Ayrıca, yoksulların sigorta primlerini devletin ödeyeceği güvencesine karşın, milyonlarca kişinin genel sağlık sigortası kapsamı dışında kalacağı konusunda kaygılar var. İstanbul'dan Kürşat Akyol'un gönderdiği haber.
5. Çin hızla büyüyen ekonomisi ve yüksek kalkınma hızıyla küresel ekonominin en güçlü köşe taşlarından biri. Ama sağlık hizmetleri alanında, ekonomik ve siyasi istikrarı tehdit edebilecek boyutlarda bir kaos yaşanıyor. Pekin ve çevresinde sağlık hizmetlerini inceleyen BBC muhabiri Jill McGivering, "Çin'in Komünist Parti hükümeti, artık sağlık hizmetlerinin serbest piyasaya bırakılamayacağını anlıyor." diyor.
6. Türkiye'de Genel Sağlık Sigortası yasasının getirdiği önemli değişikliklerden biri de aile hekimliği uygulaması. Uygulama ilk aşamada, Adana'dan İzmir'e, Elazığ'dan Yalova'ya, 24 ilde başlatıldı. Aile hekimliğinin tüm illere yayılması için ise iki yıllık bir süre öngörüldü. Peki, İngiltere dahil pek çok ülkede başarılı örnekleri bulunan aile hekimliği uygulaması Türkiye'de nasıl bir sonuç verebilir? Aile hekimliği uygulaması, koruyucu hekimlik için yeterli mi, yoksa alınması gereken başka önlemler de var mı? İstanbul'dan Kürşat Akyol bu soruların yanıtlarını aradı.
7. Küba 2010'da kendi ücretsiz ulusal sağlık hizmetleri'nin ellinci yılını kutlamaya hazırlanıyor. Küba küçük, ambargo altında ve dolayısıyla kaynakları son derece sınırlı durumda olan bir ülke. Ancak sağlık hizmetleri bakımından bölgedeki bütün ülkelerin önünde bulunuyor, dünyaya 40 bin civarında doktor gönderiyor. Ancak Küba'daki sistem de zorluklarla karşı karşıya. Havana'daki BBC muhabiri Michael Voss'un haberi.
8.Türkiye'de sağlık sisteminin temel taşlarını oluşturan sağlık çalışanları ne gibi sorunlarla karşı karşıya? İstanbul'dan Kürşat Akyol'un gönderdiği haber.
9. Devletin herkese temel hizmetleri bedava sağladığı sosyalizmin çöküşü eski Sovyetler Birliği cumhuriyetlerinde sağlık hizmetlerini nasıl etkiledi? Kırgizistan'da eski sistemin yerine ne koyuldu? BBC muhabiri Imogen Foulkes, sağlık hizmetlerini geliştirmeye yönelik yaratıcı bir yerel projenin uygulamaya konulduğu Kırgızistan'daydı.
10. Türkiye'deki sağlık sistemini kullananlar, hastalar ve hasta yakınları neler düşünüyor. Şikayetleri ve beklentileri neler? Gazeteci Kürşat Akyol, İstanbul'daki Haydarpaşa Numune, Okmeydanı ve Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma hastanelerinde hasta ve hasta yakınlarına mikrofonlarını uzattı ve nasıl bir sağlık hizmeti istediklerini sordu.
11. Fransa, Dünya Sağlık Örgütü tarafından daha birkaç sene önce dünyanın en iyi sağlık hizmetine sahip ülke olarak tanımlanmıştı. Peki ama Cumhurbaşkanı Sarkozy neden reforma hazırlanıyor? 12. Dış ülkelere sürekli beyin göçü veren yoksul bir Afrika ülkesi olan Gana, kendi nüfusuna nasıl bir sağlık hizmeti sunabiliyor? |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||