Mark Urban Doura, Irak

Daha geçen yaz vurulmaktan korktukları için sokakta yürümeye çekinen halk, şimdi çok rahat görünüyor.

Açıkhava kahvesinin sahibi Tamer el Dulaymi, "Gel gel, burası çok emniyetli" diye bana kenardaki bir masayı işaret ederken, etrafta domino oynayan gençler görüyorum.

Kahveden etrafa tarçın ve elma kokuları saçılıyor, nargilelerin dumanları havaya yükseliyor.

Bu kahvenin sahibi Tamer, El Kaide'ye sırtını çevirmiş Sünnilerden biri.

Amerikalıların, etrafta olup bitenlerden endişe eden vatandaşlar diye nitelediği bu insanlara, resmi adıyla Irak'ın Evlatları deniyor.

Amerikalılar bu kişilere erlere verdikleri ücret olarak saptadıkları ayda üç yüz elli dolar veriyorlar. Ama Irak polisi Ekim ayında görevi onlardan devralacak.

Aslında Tamer, Amerikalıların asker sayısını azaltmasından endişe duyduklarını söylüyor. Sünniler, Şiilerin öncülüğündeki hükümetin kendilerine karşı ayrımcılık yapacağından, Doura'da elde ettikleri kazanımların yitirileceğinden korkuyorlar.

Irak'ın evlatları

2007 yılı Nisan ayında ben ve benimle birlikte Amerikan askerlerinin eşliğindeki bir kameramanla Doura pazarındaydık. Çok büyük şiddet olaylarına sahne olan bir yerdi burası.

Birlikte olduğumuz askerler günde iki üç kez saldırıya uğruyordu. Milislerin gelişigüzel ateş açtığı siviller yaralanıyordu. Amerikalılar öylesine büyük direnişle karşılaşmışlardı ki, Toma sokağı gibi sokaklara ancak tank eşliğinde girebiliyorlardı. Şimdi Amerikalılara karşı saldırılar azaldı. Hemen hemen yok gibi...

Beş gün askelerlerle birlikte dolaştım.

Tek bir mermi atıldığını görmedim.

Tamer bazı Amerikalı askerlerle öyle iyi geçiniyor ki zaman zaman onları bilardo oynamaya davet ediyor.

Ben onun Çavuş Joel Dupuis ile bilardo oynamasını seyrederken gözlerime inanamıyorum. Amerikalı çavuş çelik yeleğini çıkarmış, silahını da yanındaki arkadaşına teslim etmiş rahat bilardo oynayabilsin diye...

Amerikalıların askerlerini geri çekmeleri, Çavuş Dupuis ve onun emrindeki yüz askerin eskiden bir mahalleye bakarken bundan sonra üç, yakında da sekiz mahalleye birden bakması anlamına gelecek.

'Amerikalılar çekilsin'

Irak hükümeti Amerikan askerlerinin gelecek yıl Temmuz ayında Bağdat sokaklarından çekilmesini istiyor.

Amerikalılar da bunun gerçekleşebileceği inancında.

Toma sokağına iftardan sonra yaptığım ziyaretin üzerinden iki gün geçtikten sonra tekrar aynı mahalleye gittim.

Geçen Aralık ayında Doura'da görmüş olduğum bir inşaat işçisine rasladım pazarda. O zaman bana "Amerikalılar hemen çekilsin" diyordu. Şimdi ise, "Bizim onlara hala ihtiaycımız var. Belki kötü adamlardan bizi korumayı başarırlar" diyor.

Amerikalıların, gerek Tamer'in gerekse bu inşaat işçisinin müşterileri olduğunu düşününce biraz da sokaktaki adamla konuşmam gerektiğini düşünüyorum. Belki onlar yine aynı eski fikirlerini sürdürüyorlardır.

Ama Amerikalıların pek alış veriş etmediği pazarcılar bile, "Amerikalılar çekilmeden önce mezhep ve köken ayrılığı üzerinden siyaset yapan Irak hükümetlerinin değişip değişmediğini görmemiz lazım önce" diyorlar.

Bazıları da Doura halkının Irak hükümetinin, o mahallelerin yollarını, kesilen elektriklerini onarmalarını, yaşam standartlarını yükseltmelerini istiyor.

Şiilerin Mehdi ordusunun yeniden dönebileceği korkusu da var olmasına var ama şimdilik halkın güvenlik endişesi, hükümetten adil davranış bekleyecek kadar azalmış durumda.

Sünnilerin baş kaldırması başka mahallelerde gözükse de Doura'da iyiden iyiye ortadan kalkmışa benziyor.