David Shukman BBC, Alaska

	Kutup ayıları Alaska'da aynı zamanda gıda ve geçim kaynağı

Vahşi doğa çekimleri her zaman işin en zor yanıdır, bu sıradışı ve son derece popüler hayvanlardan birinin görüntülerini yakalama fikri kaçırılacak gibi olmadığından hemen, rehberimizle birlikte fırladık.

Kim var kim yok diye etrafı süzen koca başı, hayal ettiğiniz gibi kar beyazi değilse de krem rengi postuyla karşımızdaydı. Acıkmış gibiydi, bir balıkçı teknesini kolaçan edip denize döndü. Takip ettik...

İleride sudan çıkıp postunu silkeledi, bir grup baraka önünden, bir parça fok eti kapıp yeniden denizin yolunu tuttu. Buna tanık olabildiğimiz için sevinçten havalara uçuyorduk.

Kutup ayıları, dünyanın dört bir yanında ilgiyle izleniyor ve bu bölgeye gelenlerin görmek istediği ilk şey. Yöre halkı için ise, bu hayvanlar özel ama aynı zamanda gıda ve gelir kaynağı...

Bunu ilk Kanada'nın kuzeyinde farkettim. Bizi misafir eden ücra İnuit yerleşiminin, her yıl 50 kutup ayısını vurma izni vardı. Yerliler 30 kadarını vurup kürklerini kullanıyor, etlerini yiyorlardı. Biri mahalli okulun biyoloji laboratuvarına gönderildi. 20 ayının avlanma izniyse, her zamanki gibi, gelir kaynağı olarak zengin Amerikalılara satıldı. Gösteriş meraklısı bir Teksaslı, bana uzun uzun vurduğu ayının başını salonunda sergileyeceğini, salonun klimalı olduğunu anlattı. Gözümün önüne getirdiği görüntü şok ediciydi. Ama yazdığı çek, yörenin çocukları için kitap ya da ısınma demekti.

	Kanada'da İnuit yerleşiminin her yıl 50 kutup ayısını vurma izni var

Burada Barrow'da ise beni bir başka şok bekliyordu. Ayımızın görüntülerini çektikten bir süre sonra- ne de çabuk benimsemiştik onu- onun sahile döndüğünü ve vurulduğunu işittik. Kumsalda bir kalabalık birikmişti. Ortalarında, sırtüstü, ayakları yanlara açılmış, yatıyordu... Her gördüğü şeyden sarsılan biri değilim, pek kan da yoktu ama yine de hoş bir tablo değildi...

Elinde bir bıçakla ayının derisini yüzen genci çektiğimizi görenler bize bir söylev çekmeye başladı. Yerli halkı olumsuz yansıtıyormuşuz. Genç bir kadın heyecanlı heyecanlı bunun kültürel bir olay olduğunu; etin paylaşılacağını, hiç bir şeyin israf edilmeyeceğini,, yaşlıların doyurulacağını anlatmaya girişti... Bu genç adamın ilk avlanışıymış. O da gergin ve huzursuzdu... Deriyi yüzmeye devam etmek için gitmemizi bekliyordu. Sonradan öğrendik ki geleneklere göre, kendisine avcı diyebilmek için etin hepsini dağıtması gerekiyormuş.

Ertesi gün, yine bir kutup ayısı alarmı verildi, yine sahile koştuk... Bisikletleri ile sahilde durmuş, yaşlıca bir Alaskalı çifte "ne olacak?" diye sordum. "İsteyen olursa vurabilir" dediler. Peki neden kimse vurmuyordu? Yanıt; "ete ihtiyaçları yoksa vurmazlar". Gerçekten de öyleydi.

Sabaha karşı sokağımıza bir ayı yaklaştığında polis havaya ateş açarak uzaklaştırdı. Bana hep burasının kültüründe geçime yetecek şekilde üretimin olduğu anlatılıyor.

Süpermarketlerde donmuş pizza satılıyor. Ama dışarıda, evlerin önlerinde kurumaya bırakılmış fok etleri asılı. Birkaç hafta sonra balina sürüleri göç edip gidince, bu etler kullanıma hazır olacak. Bu açıdan ayı eti yemek de onlar için farksız. Farklı olan sadece, yabancıların buna bakışı.

Rehberimiz, gezdirdiği turist grubundan iki kadının, heyecanla izledikleri kutup ayıları vurulunca hastanelik olduklarını anlattı. Bu kadar yolu bunu görmek için gelmemişlerdi.

Bizler kurtuplarda yaşamı romantik bir kartpostal gibi düşlüyoruz. Oysa şimdi Barrow'da genç bir adam, gururla yoksullara biftek dağıtıyor.