|
Doğu Kudüs'ün eğitim krizi
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Doğu Kudüs'teki Şuafat Kız İlkokulunun ek binasını ziyaret ederken sağlam ayakkabılar giymekte yarar var. Çünkü girişe ulaşmak
için moloz ve kırık cam tepeciklerini aşmak gerekiyor.
Okul açıldığından bu yana bu halde - yani 15 yılı aşkın zamandır. 6-10 yaş grubundaki 285 kız, aslında bir aile için inşa edilmiş sıradan bir evden bozma okul binasına doluşuyor. Çift tedrisatlı okula sabah dersleri biterken vardık. Öğrenciler merdivenlerden kelimenin tam anlamıyla yuvarlanarak iniyorlardı. Doğu Kudüs Veliler Derneğinin Başkanı Abdül Kerim Laafi, okuldaki merdivenlerin aşırı dar olmalarından ötürü aslında kentin yangın yönetmeliğine uymadıklarını söyledi. Üzerimize gelen kız kitlesinin bizi çiğnememesi için çıplak beton duvarlara iyice yapıştık. Ön kapının yanına istiflenmiş sandalye yığını devrilince küçük bir kız yere düştü. Tesis yetersiz Yedi yaşındaki Mana el Muri'nin 37 sınıf arkadaşı ile devam ettiği sınıfa, daha doğrusu odaya girdik. Burası aslında sonradan kapatılmış bir veranda. Her ufak sıranın ardına üçer kız dizilmiş. Uzun ve sıcak yaz aylarında havalandırma için ön duvara ufak bir vantilatör monte edilmiş.
Kışın ısınma içinse odanın gerisine doğru bir elektrik sobası var. Duvarlar çıplak... Dışarıda üç tuvalet var. Koca okul için sadece üç tane. Mana'nın sınıfının yanında bir tane daha varmış, ama orayı özel ihtiyaçları olan çocuklar için bir oda haline getirmişler. Odanın içini de gördük. Okulun geri kalanında istenmeyen alet edevat buraya doldurulduğundan şiddetli bir küf ve toz kokusu var. Çocuklar içinse sadece duvarın karşısına bir adet sıra konmuş. Bu evi belediyeye kiralayan Ali Sualim. "Koşulları elbette umursuyorum." diyor. "Hoşnut değilim ama okul bana iyi gelir getiriyor. Bu yıl kiralamayı istemedim ama eğitim kurulu bana yalvardı. Nihayet bir yıl daha tamam dedim. Sonuçta çocukların bir sınıfa ihtiyacı var." Ali'nin sesinde ve gülüşünde sistemin özünü görmüş, bunun iflah olmayacağına kanaat getirmiş, ona göre yaşamaya karar vermiş birinin işaretleri var. Şuafat İlkokulunun durumu istisnai değil. Haziran ayında İsrail Yurttaş Hakları Derneği (ACRI), İsrail Yüksek Mahkemesine bir dilekçe sunarak Kudüs Belediyesinin Doğu Kudüs'te yeterli eğitim olanakları sağlamaya zorlanması talebinde bulundu. Dilekçede Belediye Meclisinin altı yıl önce hazırladığı bir raporda yer alan, en az 1500 derslik açığı olduğu tespiti vurgulanıyor. Aradan geçen altı yılda sadece 200 derslik yapılmış. Eşitsizlik Doğu Kudüs'te, okul çağındaki çocukların sadece yarısı devlet eğitim sistemine devam ediyor. Kentin bu kesimindeki yoksulluğa rağmen, geri kalan çocuklarsa ya özel okullarda ya da gayriresmi kurumlarda öğrenim görüyor. Tahminlere göre yaklaşık dokuz bin çocuk yani her 10 çocuktan biri okula gitmiyor. Sunulan dilekçede belediyenin hukuk danışmanının, belediye başkanına yazdığı bir mektuptan bir alıntı da var. Hukuk danışmanı sözünü sakınmayıp Doğu Kudüs'teki eğitim olanaklarını "ayrımcı ve yasadışı" diye tanımlamış. Bize bir e-posta gönderen Kudüs eğitim kurulu, derslik açığı olduğunu kabul etti, ancak sorunları çözmek için çalıştıklarını ve Doğu Kudüs'e, oransal olarak Batı Kudüs'le aynı ölçüde, kaynak ayrıldığını belirtti. İsrail Yurttaş Hakları Derneği ise bu sava itiraz ediyor. Yüksek Mahkemeye sundukları dilekçe hukuki süreçlerden yavaş yavaş geçedursun, Şuafat'da erkek çocuklar için yeni açılan bir okulda Celal Hüseyin ve diğer veliler eyleme gitmiş durumda.
Öğretim yılı daha yeni başladı, ama daha ilk günden veliler çocuklarını okuldan aldı. Mesele sadece okul binasının sadece ahırdan bozma, boruları kırık odalar ile masası olmayan sandalyelerden ibaret olması değildi. Okulun arkasındaki metal fabrikasının dumanları çocukların başına ağrılar saplanmasına yol açıyordu. İsrail devletinin görüşüne göre, Kudüs "bölünmez başkent" olarak niteleniyor. Doğu Kudüs'ün çoğu Arap veya Filistinli nüfusunun görüşü ise böyle değil. Çoğu, yerel seçimleri boykot ediyor ama Yahudilerin yaşadığı müreffeh Batı Kudüs sakinleri ile aynı tutarda belediye vergisi ödemekle yükümlüler. Bu vergiler, onlara da aynı hizmetlerin sunulmasını sağlamalı diye düşünebilirsiniz, ama hal böyle değil. İş eğitime gelince, Doğu Kudüs başka bir sınıfta kalmış görünüyor. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||