|
İsveç'te yoğun Aralık ayı
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Kuzey kutbunun eşiğindeki ülkelerde kış ayları kasvetlidir; ama ’’Her derdin bir devası vardır’’ denir ya, kış aylarının bunaltan
karanlığına insanlar bir nebze de olsa evleri ışıklandırarak çare bulmuşlar.
Çareye vesile olduğu için belki İsa Peygamber’e teşekkür etmek gerekiyor. İyi ki aralık ayında doğmuş. İsa Peygamber’in doğum günü yani Noel kutlamaları aralık ayının ilk pazar günü başlamakta. Diğer Hıristiyan ülkelerden farklı olarak İsveç’te aralık ayının ilk pazar günü evler sanki gece maçı için aydınlatılan stadyumlar gibi ışıklandırılır. Tabii ki öyle güçlü spotlarla değil, dini bakımdan anlamı olan şamdan ve abajurlarla. Karanlığa çare böyle bulunmuş. Ama bir de soğukta insanın daha fazla gereksinim duyduğu enerji sorunu var. Karanlığa çare bulan İsveçli aralık ayı boyunca içilen sıcak şarabın eşliğinde yenen tatlı çörekler ve kurabiyelerle kalori sorununu da çözmüş. Aralık ayı eğlenceyle geçiyor Aralık ayı, birinci pazar gününden itibaren yani Birinci Advent’ten sonra Noel’e kadar yiyip, içip eğlenerek geçer. ’’Geliyor’’ anlamındaki Advent Latince kökenli olup İsa Peygamber’in doğum gününü işaret eder. Advent için dört mumlu şamdan kullanılır. İlk pazar mumlardan sadece biri yakılır. İlk mumu fazla yanmadan söndürmek gerekir, çünkü ikinci pazar ikinci mumla tekrar yakılacaktır. Bu böyle devam eder ve dördüncü pazar dört mum birden yakılır. Pencerelere de yedi küçük ampüllü üçgen şamdanlar konur. Pencerenin üst pervazına ise yıldız biçiminde, içinde ampul yanan kağıttan bir abajur asılır. Evi ışıklandırdıktan sonra kutlama faslına geçilir. Noel’e kadar süren ziyaretlerde Glögg denen, kakule, tarçın, karanfil ve zencefille kaynatılmış sıcak şarap ikram edilir. Enerji sorununa çare yiyecekler Vücudun ihtiyacı olan kış enerjisini karşılamak ve lezzeti zenginleştirmek üzere de sıcak şaraba kuru üzüm ile badem ilave edilir. Tarçınlı kurabiyeler, safranlı çörekler de ikramların değişmeyen demirbaşlarıdır. İsveçliler biraz şanslı insanlar olmalı. 10 Aralık’ta ölen Alfred Nobel de, ödüllerin ölüm gününde dağıtılmasını vasiyet etmiş. Aralık ayının bir haftası da bu vasiyet sayesinde Nobel etkinlikleriyle oldukça hareketlilik kazanıyor. Aziza Lucia günü Nobel’in hemen ardından 13 Aralık’ta da Azize Lucia günü geliyor. Tabii gene Glögg denen sıcak şarap, gene safranlı çörek ve tarçınlı kurabiye. Aralık deyip geçmemek gerek. Doğrusu anlatması bile yoruyor insanı. Azize Lucia gününden sonra, arkadaş gruplarının toplu Noel yemekleri başlar. Ve Noel’e kadar sürecek bir başka maraton; Noel sofrasına hazırlık ve hediye alışverişi. Noel akşamı ailenin bütün bireyleri birbirine hediye vereceğinden 23 Aralık’a kadar hediye seçme stresi yaşanır. Noel ritüeli 24 Aralık Noel kutlaması tam bir ritueldir. Televizyonda öğleden sonra Donald Amca’yı izledikten sonra hediyeler açılır, yemeğe oturulur. 25 Aralık’a ’’Zorunlu tembellik günü’’ demek pek yanlış olmaz. Geleneklere bağlı kalınarak hazırlanan Noel sofrasında, bütün yemeklerin tadına bakıp kadehleri yuvarlayanların da zaten ertesi günü fazla kıpırdayacak halleri kalmaz. Yeni yılı karşılama eğlenceleri ise sıradandır ve Noel’le boy ölçüşemez. Aralık ayının birinci pazar günü başlayan ritüel Noel’in 13. günü bütün şamdanların, yıldız abajurların kaldırılmasıyla noktalanır. Zaten, artık güneş yukarıda hergün biraz daha fazla kalmaktadır ve günler uzamaya başlamıştır. Bundan sonra Noel’de alınan kilolardan kurtulmak için spor salonlarının yolu tutulacaktır. |
İlgili haberler
Stokholm'de yaşamak ve hâlâ şaşırmak...19 Kasım, 2007 | Dünyaya Açılan Pencere
Kuzeyli sanatçıların bakış açıları 31 Ağustos, 2007 | Dünyaya Açılan Pencere
'Doğanın intikamı'17 Ağustos, 2007 | Dünyaya Açılan Pencere
Yıkılan İsveç hayalleri29 Haziran, 2007 | Dünyaya Açılan Pencere
Karmaşık ilişkiler ve gözlemler20 Nisan, 2007 | Dünyaya Açılan Pencere
'Üçüncü Yol'un güzergahı22 Ocak, 2007 | Dünyaya Açılan Pencere
Siyasî skandallar ve Nobel25 Aralık, 2006 | Dünyaya Açılan Pencere
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||