Tarık Demirkan Budapeşte, Macaristan

Çevrenizde anısızın çok sayıda siyah saçlı, çekik gözlü, minyon tipli, insanlar beliriverir.

Evet, onlar Çinliler.

Çünkü burası, Budapeşte'de artık Çin Pazarı olarak bilinen, şehrin en büyük açık pazar alanı.

Eğer pazar gezmelerini seviyorsanız, her gün binlerce insanın gelip gittiği bu pazarı dolaşmaktan zevk alacağınız kesin.

Çünkü burada yok yok!

Aklınıza gelen ya da gelmeyen herşeyle; pilli, mekanik, plastik, metal, camdan, kağıttan, tahtadan, tekstil, her malzemeyle; binbir çeşit ıvır zıvırla;
ünlü markaların Uzak Asya taklitleriyle, giysiden otomobil sileceğine, cep telefonlarından çocuk terliklerine, şarkı söyleyip dolaşan robotlardan, içine üç boyutlu burçlar resmedilmiş anahtarlıklara kadar herşeyi bulabileceğiniz bir yer burası.

Standlarda genellikle Çinli satıcılar oturuyor.

Birşey sorduğunuz zaman yüzlerinde bir maske gibi süreki asılı duran gülümsemeyle, Macarca, ama anlaşılması çok zor bir aksanla yanıt veren tezgahtarlar yardıma hep hazır.

Alternatif çok

Aradığınızı bu pazarda bulamamışsanız, zararı yok.

Bu kez de şehrin diğer ucuna gitmelisiniz.

Burası, devasa bir alışveriş merkezi.

Girişte, sizi Asya mitolojilerinden tanıdık iki dev ejderha heykeli karşılayacak.

Yanlarından geçip Asya Alışveriş Merkezi adını taşıyan bu dev binaya girdiğinizde, açık pazardaki manzaranın biraz daha düzeylisi karşınıza çıkacaktır.

Ama yine dükkanlar, çekik gözlü ve tebessüm maskeli çinlilerle ve envai çeşit Çin malıyla dolu.

Alışverişinizi bitirip şehre döndüğünüzde eğer artık karnınız acıkmışsa, bir yerde yemek yemeniz tavsiye olunur.

Elbette normal bir restoranda Macar mutfağı ürünleri de yiyebilirsiniz, ya da Amerikan türü hamburgercilerde ayaküstü birşeyler de atıştırabilirsiniz.

Ama, hem biraz daha ucuz olsun ve hem de farklı birşey yiyeyim diye düşünüyorsanız o zaman artık her sokakta bir benzeri bulunan Çin lokantası tavsiye olunur.

Evet burası Budapeşte.

Çin'den onbinlerce kilometre uzakta, Avrupa'nın göbeğindeki küçük bir ülkenin başkenti.

Dünyanın her bir köşesinde artık Çinliler yaşıyor elbet, ama Budapeşte'liler Çinlilerin yerel nüfusa oranının şehirlerinde biraz daha fazla olduğunu düşünüyorlar.

Hayat bunu hissettiriyor, ama istatistiklere bakarsanız tamamen farklı bir sonuca ulaşmanız da mümkün.

Çünkü son yapılan nüfus sayımına göre Macaristan'da hepsi hepsi 5.800 çinli yaşıyor!

Oysa insan, belki biraz abartılı ama, bu şehirde ne tarafa dönse Çin'den, Çin kültüründen birşeylerle karşılaşabileceği duygusuna kapılıyor.

Bu garip durum bazı gazetecileri konuyla ilgili bir araştırma yapmaya itmiş.

Çin kültürünün bu ülkede nasıl yaygınlaştığını anlayabilmek için, Çinlilerin hayatlarına bir göz atmaya niyetlenmişler.

Çinlilerin hayatlarının bir kısmı ortada, herkesin gözü önünde yaşanıyor.

Peki ama perde arkasında ne var? Gazeteciler, örneğin Çinlilerin cenaze kültürlerini merak etmişler. Öyle ya, bu kadar Çinli arasında doğanlar gibi ölenler de olmalı!

İşte en ilginç nokta da araştırmanın bu aşamasında ortaya çıkmış! Gazeteciler iki istisna dışında Macaristan'da ölen ve gömülen Çinliyle karşılaşmamışlar.

Peki ama Çinliler nerede ölür? Nerede gömülür?

Birileri bu duruma, Çinliler bilge insanlar, ne de olsa binlerce yıllık Konfiçyüs kültürünün mirasçıları, herhalde ölümlerinin yaklaştığını hissedip, kendi memleketlerine dönüyorlardır, şeklinde şaka yollu açıklamalar getirseler de, araştırmacılara göre kazın ayağı farklı!

Araştırmacılar Çinlilerin ellerindeki kimliklerin bile anonim olabileceğini düşünüyorlar.

Yani Çinlilere verilen oturma belgelerinin gerisinde şahısların değişiyor olması, bu kimliklerin anonim isimlerle birilerinden birine miras kalıyor olması bile bir ihtimal...

Peki bu işe Çinliler ne diyor?

Onlar bütün bu tartışmalara kibarca gülümsüyor, başlarını sallıyor, sessiz ama derinden, yollarına devam ediyorlar. Çünkü bu uysal ve arı gibi çalışkan insanlar hayattan ne istediklerini, ve amaçlarına nasıl ulaşabileceklerini gayet iyi biliyorlar.

Onların artık Macaristan'da devasa pazarın yanısıra büyük bir bankaları, okulları, kablo tv'de bir kanalları, kargacık burgacık harflerle bastıkları haftalık gazeteleri büyük bir toptancı mağazaları, hiper-süper marketleri, minik pazarları ve sayısız restoranları var...