Osman İkiz Stockholm, İsveç

BM aracılığıyla İsveç'e mülteci olarak gelmişti. Uzun süre psikologlara gitti. Memleketinde öğretmendi, burada temizlik işinde çalıştı. Şöförlük yaptı. Devamlı bir işi olmadı.

İsveç Çalışma Bakanı "Herkes çalışacak" diyor ama Mirza iş bulamıyor. Yaşı 60. Emekliliğe daha beş yılı var. Yasa 61 yaşında emekli olabilmesine olanak tanıyor ama ev kirasına bile yetmeyecek çok düşük bir maaşla.

"İş ve işçi bulma kurumunda aşağılandığım hissine kapılıyorum. 61'de emekli olup buradan gideceğim'' diyor Mirza.

Mirza'nın bilmediği bir şey daha var. Tam emeklilik hakkı kazanabilmek için İsveç'te 40 yıl ikamet etmiş olması gerekiyor. Bu yasa orta yaşlarda İsveç'e gelen mültecilerin büyük çoğunluğunun 65 yaşında bile tam emekli maaşı alamayacakları anlamına geliyor.

Bu iktidar, seçimi işsizliğe çare bulacağı vaadleriyle kazanmıştı. Peki işsiz sayısı azaldı mı?

''En çok yabancılar zor durumda''

Azaldı tabii… Bel ağrısından kıvranan, kolunu kaldıramayacak kadar adale ağrısı çeken, depresyondan hastaneye düşecek hale gelen binlerce insanın doktor raporları sosyal sigortalar kurumunca kabul edilmiyor.

Bu durumda hastalara da işe dönmekten başka çare kalmıyor. Peki, sigorta kurumunun duyarsızlığı karşısında başını eğenlerin çoğunluğunu kimler oluşturuyor? Tabii ki bazıları okuma yazma bile bilmeyen yabancılar.

Zeliha, yirmi yıl koridorlarını süpürdüğü, tuvaletlerini temizlediği hastanenin temizlik işleri özel şirkete devredilince işten çıkarıldı.

Zeliha, iş ve işçi bulma kurumuna gitti. Zeliha'ya o an önerilecek bir iş yoktu. Kendi çabasıyla iş bulması gerekiyordu. Çünkü yeni kurallar işsizlerin, kurumun salonundaki bilgisayarların önüne oturup, bütün gün yani 8 saat, ilanları gözden geçirmesini emrediyor. Bu emre itaat etmeyen ise sosyal haklarını kaybediyor. Ne var ki Zeliha'nın bırakın bilgisayarda iş aramayı becermesi, okuması yazması yok.

Zeliha hastaneyi temizlerken mutluydu şimdi ruhu hadım edilmiş, kendini bir kenara atılmış hissediyor.

Çelişkiler derinleşecek

Hükümet işsizlik kasasından yapılan ödemeleri yüzde 20 indirdi. Maliye Bakanı geçen hafta hastalık ödemelerinin de düşürüleceğini açıkladı. Bu politika doğrudan doğruya Zelihaları, Mirzaları vuruyor.

Sağcı hükümet, aynı zamanda İsveç'e iltica eden binlerce insanı geri göndermeye çalışıyor. Göç bakanına göre, Kuzey Irak ve Afganistan'da artık demokrasi var.

Son seçimde yüzde 2,5 oy alan ve üç yıl sonra parlamentoya girmesi kesin gibi görünen, yabacı düşmanlığı eleştirilerinin odağındaki İsveçli Demokratlar partisi ile ve ağızlarından yabancı karşıtı söz çıkmamasına rağmen, yabancıları zor duruma sokup muhtemelen ülkelerine dönmeye zorlayan hükümet politikasıyla İsveç, hayallerin yıkıldığı, çelişkilerin derinleştiği, zıtlaşmaların keskinleştiği, bir ülke olma yolunda hızla ilerliyor.