Kamil Erdoğdu Pekin

Zira tüm uluslararası turnuvalarda altın madalyaları Çin’in kazanmasının ve bazı finallerin Çinli sporcular arasında oynanmasının bir açıklaması olmalıydı.

Masa tenisinin milli spor olarak görüldüğü bir ülkenin tarihinde ''pinpon diplomasisi'' diye anılan bir olayın bulunması da şaşırtıcı değildi.

Çin ve ABD arasındaki ''Pinpon diplomasisi'', Soğuk Savaş döneminin en önemli diplomatik olaylarından biri, hatta en önemlisi kabul edilir.

Dünyada yeni bir saflaşma yaratan bu olayın Çinli bir masa tenisi sporcusunun, o zamanlar düşman olarak gördükleri Amerikalı bir sporcuya ipek başörtüsü uzatmasından kaynaklandığı pek bilinmez.

Çinli masa tenisçileri 1966 yılında başlayan ve Çinliler tarafından ''kaos yılları'' olarak nitelenen Kültür Devrimi ile spora ara vermek zorunda kalmışlar ve ancak 1969’da tekrar antrenmanlara başlayabilmişlerdi.

Amerikalı sporcu otobüsü kaçırınca

Şu anda 66 yaşında olan üç dünya şampiyonluğu sahibi Zhuang Zedong, 36 yıl önce Japonya’da düzenlenen Dünya Masa Tenisi Şampiyonası’na giderken, Çinli yetkililer tarafından Amerikalı sporcularla konuşmamaları ve herhangi bir temasta bulunmamaları, fotoğraf çekmemeleri hatta el bile sıkışmamaları yönünde sıkı sıkıya uyarılmışlardı.

Japonya’daki şampiyona sırasında bir gün Amerikalı sporcu Glenn Cowan takımının otobüsünü kaçırır ve kendisine Çin takımının otobüsüne binmesi önerilir.

Başlangıçta otobüste kimse onunla ilgilenmez. Çinli sporcular, ''vatan haini'' veya ''ajan'' gibi suçlamalara maruz kalmak da istemiyorlardı.

Ancak Zhuang, Çinlilerin misafirperverliğinin de etkisiyle çantasından işlemeli bir ipek başörtü çıkarır ve arkadaşlarının ''Ne yapıyorsun? Mesele çıkarma! Gitme!'' şeklindeki uyarılarına rağmen Amerikalı sporcuya yönelir.

Tercüman aracılığıyla ''Amerikan yönetiminin Çin’e karşı dostça davranmamasına rağmen, Amerikan halkı Çin halkının dostudur. Halkımızın dostluğunu göstermek için bunu size veriyorum'' diyerek başörtüsünü verir.

Bu olayın fotoğrafları ertesi gün bütün Japon gazetelerinde yayınlanır.

Haber Pekin’deki Başkan Mao’ya da kısa sürede ulaşmıştır. Çin lideri, ''Zhuang Zedong yalnızca masa tenisini değil, iyi diplomasiyi de biliyor'' diye konuşur ve o gece geç saatlerde dışişleri bakanlığına Amerikan takımının Çin’e davet edilmesi talimatını verir.

Bu, Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulduğu 1949’dan sonra Çin’e gelen ilk Amerikan heyeti olacaktır.

Küçük pinpon topu dünyada büyük bir topa dönüşür ve Amerikan Başkanı Nixon’ın 1972’deki tarihi ziyareti ile Çin-Amerikan ilişkilerinin normalleşmesine ve belki de Çin’in olimpiyat oyunlarına ev sahipliği yapmasına koşullar hazırlar.

Zhuang Zedeong, Reuters haber ajansına verdiği demeçte, bunun Çin’deki reform ve dışa açılma uygulamalarına da temel hazırladığını savundu.

1960’ların Çin’de tartışmasız en başarılı sporcusu olan Zhuang, 1961, 1963 ve 1965’te dünya şampiyonluğunu kazanır.

O yıllar Çin’de 30 milyon kişinin öldüğü tahmin edilen açlık yıllarıdır.

Zhuang, başarılarının zor durumdaki Çin halkı için büyük moral kaynağı olduğunu ifade ederek, ''Yabancı rakiplerime bir set bile vermemiştim. Milli kahramanlardık'' diye konuştu.

Zhuang, NBA’de oynayan basketçi Yao Ming ve dünya rekortmeni atlet Liu Şiang ile kıyaslanması ile ilgili olarak şunları söyledi:

''Her dönemim ikonları var. Onlar günümüzün ikonları, bense 1960’ların ikonuyum. Daha az para kazanmama rağmen onlardan büyük olduğumu gururla söyleyebilirim. Pinpon diplomasisi tek başına binlerce dünya şampiyonluğu değerinde.''

'Dörtlü çete' çökünce soruşturma

Zhuang, aktif spor hayatını tamamladıktan sonra Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi üyeliği ve spor bakanlığı görevlerinde bulundu.

Ancak Mao’nun ölümünden sonra dört yıl hapis yattı ve beş yıl Shanxi’de sürgünde kaldı.

''O zamanlar çok gençtim. Bazı yaşlı yoldaşlardan yardım istedim. Dörtlü Çete bana yardım edebileceklerini ve onlara daha çok yönelebileceğimi söyledi” diyen Zhuang, ''Tek bir iktidar merkezi olduğunu sanıyordum, iki tane olduğunu kim biliyordu? Dörtlü Çete çökünce, soruşturmaya uğradım'' diye konuştu.

Bu gelişmeler piyanist Bao Huiqiao ile yaptı evliliğin bitmesine yol açar. 1985’te Pekin’e tekrar döndüğünde şimdiki Japon eşine aşık olur.

Çevresindekiler Zhuang’ın bir yabancı ile evlenip ülkeden kaçacağını düşünmektedir.

Bu evlilik zamanın Çin lideri Deng Xiaoping’in yardımıyla gerçekleşir.

Şu anda Pekin’deki bir ilkokulda çalışan Zhuang, ''ülkeme şampiyonluklar kazandırdım ve ülkem üzerindeki tecridin kaldırılmasına katkı yaptım, bunlar bana yeter'' dese de, 2008 Pekin Olimpiyatları’nın açılışında meşaleyi yakan kişi olmak istediği kuvvetle muhtemel.