Sema Emiroğlu New York, ABD

3,5 yıl önce yedi astronotun hayatına mal olan Columbia kazasından bu yana ilk kez bir uzay mekiği, uzay yolculuğundan Kennedy’deki evine geri dönecekti.

Aslında 13 gündür yörüngede bulunan Discovery, 2003 yılının Şubat ayında meydana gelen o korkunç kazadan sonra deneme amacıyla uzaya gönderilen ikinci mekikti, ama geçen Temmuz’da yaptığı ilk uçuşunu, Florida’daki elverişsiz hava koşulları yüzünden California’da tamamlamak zorunda kalmış, uzay merkezinin bulunduğu Cape Canaveral’a iniş yapamamıştı.

Şimdi gözler, o tanıdık silueti yeniden görmek için gri bulutlarla kaplı gökyüzünü tararken, Discovery gelişini, insanı adeta yerinden zıplatan bir “bum bum” sesiyle haber verdi.

Yeniden canlanan program

Aslında saatte 25 bin kilometre hızla uçan aracın ses duvarını delmesinin yarattığı bu gümbürtüyle müjdelenen tek şey, altı astronotu taşıyan mekiğin güvenli biçimde yeryüzüne geri dönmesi değildi.

Amerika’nın uzay rüyasıydı, geri dönen...

Kısa adı NASA olan Uzay ve Havacılık Dairesi’nin 3, 5 yıldır askıya aldığı uzay mekiği programının yeniden canlanmasıydı.

Mekiklerin emekli olup hizmet dışı bırakılacağı 2010 yılına kadar en az 15 mekiğin daha uzaya geri dönebilmesi ve inşaatı yarı kalan Uluslararası Uzay İstasyonu’nu tamamlayabilmesi demekti.

Ve belki de en önemlisi, başkan Bush’un en geç 2018’e kadar yapılmasını istediği Ay’a geri dönüş ve oradan da Mars’a ilk insanlı uçuş projesiydi, yeniden canlanan...

İşte bütün bunların yapılabilmesi, pilot-albay Steve Lindsey komutanlığındaki altı astronotun güvenli biçimde uzaya gidip dönebilmesine bağlıydı.

Astronotlar, önce hayatlarını tehlikeye atarak, bugüne kadar hiç uçuş denemesi yapmamış yeni bir dış yakıt tankıyla uçacaklar, uzaya sağ-salim çıkarlarsa mekiğin inişini engelleyecek herhangi bir hasara uğrayıp uğramadığını kontrol etmek için dış yüzeyini tepeden tırnağa muayene edeceklerdi.

100’ü aşkın kamera ve fotoğraf makinesiyle çekilen resimler ve filmlerle, NASA tarihinin “en çok incelenen uzay mekiği” unvanını alan Discovery, ancak Houston’daki mühendislerden “yüzde 100 sağlamdır” raporunu alabilirse yeryüzüne dönebilecek, aksi halde astronotlar, iki ay boyunca uzay istasyonuna sığınarak kendilerini kurtaracak ikinci bir aracın gelmesini bekleyeceklerdi.

Uzay yürüyüşü

Astronotlar ayrıca üç uzay yürüyüşü yaparak mekiğin uzaydayken tamirini sağlayacak araçlar, malzeme ve yöntemleri test edeceklerdi.

Uzay İstasyonu’nun inşaatına yeniden başlanabilmesi için kırılan raylı taşıma sistemini de tamir edecekler, bu arada istasyona tonlarca gıda ve diğer ihtiyaç malzemesi taşıyacaklardı.

Tüm bunların yanı sıra, yanlarında götürdükleri Alman astronot Thomas Reiter’ı da altı aylığına istasyonda bırakacaklar, böylece biri Amerikalı, diğeri Rus olan istasyon mürettebatının sayısını Columbia kazasından bu yana ilk kez üçe çıkaracaklardı.

Geçiş uçuşu

İşte bu bu iddialı hedeflere başarıyla ulaşan astronotlar, Pazartesi sabahı Kennedy Uzay Merkezi’ne sağ-salim iniş yapınca hem NASA derin bir nefes aldı, hem de Amerikan uzay programında yeni bir sayfa açıldı.

Komutan Lindsey, inişinden hemen sonra mekiğin etrafında geleneksel inceleme turu attıktan sonra, aynı şeyi söyledi:

“Biz bir geçiş uçuşu olduk, yeni bir dönemi başlattık. Hem test amaçlarımıza ulaştık, hem de uzay istasyonunu, yeniden inşaya hazırladık. Üstelik çok sağlıklı bir uzay aracıyla döndük. Bu benim dördüncü kez uzaya gidişim, ama bu denli temiz bir mekiği ilk kez görüyorum.”

Lindsey’nin temiz sözüyle kastettiği, fırlatma sırasında dış yakıt tankından düşen koruyucu sünger parçalarının bu kez az ve küçük olması ve mekiğin dış yalıtım fayanslarına isabet etmemesiydi.

Columbia’nın infilak etmesine neden olan, bu fayansların hasar görmesi ve atmosfere girişi sırasında kızgın gazların, açılan çatlaktan içeri sızmasıydı. Şimdi bu sorunun hemen hemen tümüyle ortadan kalktığı anlaşıldı.

Steve Lindsey, benim sekiz yıldır tanıdığım bir astronot. Kendisinin bu misyon için son iki buçuk yıldır nasıl hazırlık yaptığını yakından izleme fırsatını bulmuştum.

En son Houston’da yaptığımız mülakatta, bana, “Biz tam anlamıyla bir test misyonuyuz. Daha önce hiç yapılmamış bir şeyi yapacak ve uçarken veri toplayacağız. Bir test pilotu olarak bunun risklerini kabul ediyorum, uçuş ekibim de öyle. Bu, riskleri yüksek olan bir oyun; her zaman böyle oldu, bundan sonra da böyle olacak” demişti.

İşte Lindsey, bir kez daha bu riskli görevin üstesinden gelmeyi başardı. Üstelik artık Türk hayranlarının, kendisinden bu misyonun ayrıntılarını ilk elden dinleme fırsatı doğdu; zira tecrübeli astronot, sonbahar aylarında Uzay Kampı Türkiye’nin kurucusu Kaya Tuncer’in davetlisi olarak İzmir’e gitmeyi planlıyor.