Sema Emiroğlu New York

Birisinde Şükran Günü’nü, ötekinde Noel bayramını kutlarlar. İkisinin gelmesini de, bütün bir yıl boyunca adeta iple çekerler.

Her yıl Kasım ayının son Perşembe’sine denk gelen Şükran Günü’nün simgesi ne kadar hindi ise, İsa peygamberin doğum günü kabul edilen 25 Aralık’taki Noel’in simgesi de o kadar çam ağacı olmalı.

En azından Şükran Günü biter bitmez düğmeye basılmışçasına binaların, iş yerlerinin girişlerine, parklara ve evlere dikilen ağaçlar, bunu gösteriyor.

Rengarenk lambalarla, parıltılı takılarla süslenmiş bu ağaçlar, kokuları ve görüntüleriyle Noel’in gelişini müjdeliyor, adeta.

Yoksa müjdelemiyor mu?

Her zaman değil. Zira Chicago’dan, Kansas’a, Teksas’dan Maine’e kadar pek çok yerde, onlar ''Noel'' değil, ''tatil'' ağaçları.

Hatta Atlanta gibi bazı yerlerde adları bile yok.

Çünkü bu yıl Amerika, Noel ağaçlarına nasıl bir isim takılacağından, mağazaların müşterilerine nasıl ''iyi Noel’ler'' dileyeceğine, Noel kartlarının nasıl basılıp kaleme alınacağına kadar büyük bir tartışmanın içinde buldu, kendisini.

Her şey, çok dinli, çok etnik gruplu bir nüfus yapısına sahip olan Amerika’nın, son 10 yıl içinde Hıristiyanlık dışındaki dinlere mensup vatandaşlarını da içine alacak bir tatil dönemi kutlamasına kaymasıyla başladı.

Beyaz Saray’dan postalanan Noel kutlaması kartlarında ''Noel'' sözcüğünün yer aldığı son kart, 1992’de gönderilmişti. Yani bugünkü başkan George W. Bush’un babası tarafından.

Kongre binasının bahçesine 1990’ların ortasına kadar dikilen çam ağaçlarının adı da ''Noel ağacı''ydı.

Bu yıla kadar ise ''tatil ağacı'' diye adlandırılmıştı. Ta ki, Temsilciler Meclisi başkanı Dennis Hastert, 29 Kasım’da düzenlenen törenle ışıklarını yaktığı bu ağacın yeniden ''Noel ağacı'' olduğunu ilan edinceye kadar.

Başkan Bush ve eşi de, Beyaz Saray’a taşındıkları son beş yıldan beri, her Noel sezonunda tanıdıklarına ve destekçilerine geleneksel tatil kartları yolluyorlar. Muhafazakar bir İnternet haber sitesinin editörü olan Joseph Farah da, bu şanslı 1.4 milyon kişiden biri.

''Normalde içeriği ne olursa olsun, Amerikan başkanının imzasını taşıyan bir tebrik mesajı almak mutlu eder, ama ben yırtıp çöpe attım'' dedi, Farah.

Bush’un kartında tek bir Noel sözcüğünün geçmemesine çok kızmış.

''Bush bir de yeniden doğduğunu söyleyen, İsa’nın öğretisine gönülden inanmış biri. En azından öyle söylüyor. Ama hiç de öyle davranmıyor'' diye de ekledi.

Amerika’da İsrail’den sonra dünyadaki en büyük Yahudi toplumunun yaşaması ve onların dini bayramı olan Hanukkah’nın da hemen Noel’in ardına denk düşmesi, Amerika’da ''laik tatil tebriği'' akımının başlamasına katkıda bulundu.

Ama pek çok Yahudi kökenli Amerikalı, Noel ağacına birdenbire ''tatil ağacı'' denilmesini yadırgıyor. ''Bu, Menorah’ya 'mum şamdanlığı' demek gibi bir şey'' dedi içlerinden birisi.

''Yahudiler, kendi tatillerinde çam ağacı dikmiyorlar, Müslümanlar ya da Budistler de öyle; o halde Noel ağacı denilince neden alınalım ki'' diye sordu, bir Yahudi hahamı.

Şimdi, aşırı muhafazakar ve dinci kesimin sözcülerinden Jerry Falwell ve ekibinin açtığı davalar sayesinde, daha önce isimleri “tatil ağacı”na çevrilen çam ağaçlarının çoğu, yeniden ''Noel ağacı'' oluyor.

Bu konudaki ilk zafer Boston’da kazanıldı; Louisina, Rhode Island ve Colorado’da devam etti. Macy’s ve Wall-Mart gibi büyük mağazalar, müşterilerini ''Mutlu Noel’ler'' diye karşılamayan çalışanlarının işine son verdi.

Ama bu konudaki en diplomatik çözümü, Teksas’ın Austin kentinde ev gereçleri satan Home Depot mağazası buldu.

Eyaletin resmi dili hem İspanyolca, hem de İngilizce olduğu için, çam ağaçlarının satışı da iki dilde yapılıyor.

Tek farkla: Bunlar İngilizce’sinde ''tatil'', İspanyolca’sında ''Noel'' ağaçları.