19 Ağustos 1991'de aralarında KGB'nin başının da olduğu sekiz üst düzey komünist lider, Sovyet lider Mikhail Gorbaçov'u devirdi ve Devlet Acil Durum Komitesi'ni kurdu. Gorbaçov Karadeniz'de bir kır evinde gözaltına alındı. Tanklar Moskova sokaklarına çıktı. Demokrasi savunucuları Beyaz Saray olarak bilinen ve Rusya'nın ilk cumhurbaşkanı Boris Yeltsin'in makamı olan Rusya parlamento binasının etrafına barikatlar kurdu. Üç günlük bir mücadeleden sonra Komite yenildi.
8 Aralık 1991'de Rusya, Ukrayna ve Belarus'un liderleri yaptıkları bir toplantıda Bağımsız Devletler Topluluğu'nu kurdu. Rusya, kendisini SSCB'nin halefi ilan etti. Gorbaçov, 25 Aralık'ta istifa etti. Ertesi gün Sovyet parlamentosu SSCB'nin artık varolmadığını açıklayan bildiriyi onayladı.
Cumhurbaşkanı Yeltsin ile Sovyet döneminde seçilen parlamento arasındaki iktidar mücadelesi anayasal bir krize dönüştü. Yeltsin parlamentoyu fesheden bir kararname imzaladı. 3 Ekim'de bazı milletvekilleri ve onları destekleyen silahlı milisler hükümet binalarına baskın yaptı ve televizyon merkezinin kontrolünü ele geçirmeye çalıştı. Ertesi gün parlamentoya tanklarla saldırıldı ve onlarca kişi öldü. Cumhurbaşkanı Yeltsin'in zaferinden sonra Rusya yeni bir anayasa için oy kullandı.
11 Aralık 1994'te Boris Yeltsin Rus ordularına "hukuk ve güvenliğin sağlanması" için Çeçenistan'a girme emri verdi. Özerk cumhuriyetteki kanlı mücadele 2 yıl sürdü ve onbinlerce kişinin ölümüne neden oldu.
14 Haziran 1995 tarihinde Şamil Basayev önderliğinde bir grup Çeçen militan Rusya'nın güneyindeki Budennovsk kasabasında 1600'ü aşkın kişiyi rehin aldı ve bir hastaneye götürdü. Militanlar Moskova'nın Çeçenistan'daki askeri operasyonlarını durdurmasını ve Çeçen lider Dudayev ile görüşmelere başlamasını talep etti. Rus yetkililer koşulları kabul etti ve tüm rehinelerin serbest bırakılması karşılığında Basayev'e bağlı grubun Çeçenistan'a dönmesine izin verdi.
17 Ağustos 1998'de Rusya borçları, hükümet tahvilleri ve özel bonolarda temerrüde gitti. Para biriminde yapılan devalüasyon sonrasında ruble bir ayda değerinin yüzde 70'ini kaybetti.
Basayev'e bağlı militanların Dağıstan'a müdahalesi ve Rus şehirlerinde gerçekleştirilen bombalı saldırılar sonrasında Moskova Ağustos 1999'da Çeçenistan'a birlik gönderme kararı aldı. 30 Eylül 1999'da ikinci Çeçen savaşı başladı. Çatışmalar 12 ay sürdü ancak "terörle mücadele operasyonu rejimi" 10 yıl daha geçerli oldu. Savaşta 40 bini aşkın kişi öldü.
31 Aralık 1999'un öğle saatlerinde Boris Yeltsin ulusa seslendi ve cumhurbaşkanlığından erken istifasını ilan etti. Yeltsin Rus halkından affedilmeyi diledi ve geçici cumhurbaşkanı olarak Vladimir Putin'i atadı. Putin üç ay sonra seçimleri açık ara farkla kazandı.
12 Ağustos 2000'de "Kursk" nükleer denizaltısı gemideki bir torpidonun patlaması sonrası battı. 118 mürettebatın tümü öldü.
Ekim 2002'in sonunda silahlı bir grup Moskova'daki "Nord-Ost" isimli müzikalin 916 izleyici ve aktörünü rehin aldı. Militanlar ordunun Çeçenistan'dan çekilmesini talep etti. Özel kuvvetler tiyatroya ne olduğu açıklanmayan bir gaz pompalayarak militanları öldürdü. Operasyonda en az 130 rehine de öldü.
22 Kasım 2003'te Gürcistan'ın muhalif lideri Mikhail Saakaşvili Tiflis'teki parlamento binasına elinde bir zeytin dalıyla girdi ve cumhurbaşkanı Eduard Şevardnadze'nin konuşmasını keserek meclisi terk etmesine neden oldu. Cumhurbaşkanı birkaç saat içerisinde istifa etti. 100 bini aşkın kişi Tiflis sokaklarında devrimi havai fişekler ve rock konserleriyle kutladı.
1 Mayıs 2004'te Letonya, Litvanya ve Estonya Avrupa Birliği'ne üye oldu. Başka hiçbir eski Sovyet cumhuriyeti AB üyesi olamadı, ancak Gürcistan, Moldova ve Ukrayna üye olmak istediklerini ifade etti.
Okul yılının ilk günü olan 1 Eylül'de silahlı militanlar Kuzey Osetya'nın Beslan kasabasında bir okula baskın yaptı. Militanlar 3 gün boyunca çoğu 6-18 yaş arası çocuklar olan 1100 kişiyi rehin tutu. Üçüncü gün okul binasında gerçekleşen büyük bir patlama Rusya'nın özel güvenlik birimleri ve yerel milislerin okula baskın yapmasıyla sonuçlandı.186'sı çocuk 335 kişi öldü. Patlamanın nedenleri ise tartışılmaya devam ediyor.
22 Kasım'da Ukrayna'nın cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turu sonrasında yenilen aday Viktor Yuşçenko'yu destekleyen kalabalıklar başkentin merkezinde toplandı. Göstericiler, Yanukoviç'in zafer kazandığını gösteren resmi seçim sonuçlarının iptal edilmesini istedi. Sivillerin gösterileri 6 haftayı aşkın bir sure devam etti ve seçimlerin yenilenmesiyle sonuçlandı. Yapılan yeni seçimlerden Yuşçenko ve bayraklarının rengi nedeniyle "turuncu" diye bilinen taraftarları zaferle çıktı.
2005'ten itibaren Kremlin'in tabanını genişletmek amacıyla Rusya'da yeni gençlik hareketleri yaratıldı. Kremlin'in desteklediği gruplardan biri olan Nashi de kendisini faşizm karşıtı olarak tanımladı, Kızıl Meydan'da kalabalık gösteriler düzenledi ve "Moskova sokaklarının muhalefete verilmeyeceğini" söyledi. Seçimler sırasında seçmenlerin oyları için yükselen ve 1990'larda neredeyse Komunistlerin rövanşıyla sonuçlanan rekabetin yerini Kremlin yanlısı grupların gösterilerinde vücut bulan korkutma siyaseti aldı.
5 Temmuz 2005'te Rusya'nın Soçi kasabası 2014 Kış Olimpiyatları'nın evsahipliğini yapmak üzere seçildi. Teklifler oylanmadan önce komite üyelerine İngilizce ve Fransızca olarak hitap eden Cumhurbaşkanı Putin, Karadeniz kıyısındaki tesislerde kar olacağı sözünü Verdi. Soçi oylamayı 51 oyla kazandı. Rusya, bu ilk seçimden sonra, aralarında 2018 Futbol Dünya Kupası, atletizm, su sporları, hokey dünya şampiyonaları ve Formula 1'in de olduğu çok sayıda uluslararası spor etkinliğine ev sahipliği yapma hakkını kazandı.
7 Ekim 2006'da Novaya Gazeta gazetesinin muhabiri Anna Politkovskaya, Moskova'nın merkezindeki apartmanının asansöründe vurularak öldürüldü. Politkovskaya Çeçen savaşı üzerine haber yapıyor, zaman zaman Moskova ve Grozni'deki yetkilileri sert bir biçimde eleştiriyordu. Gazeteci aynı zamanda Çeçenistan'da öldürülen askerlerin annelerinin yasal haklarını savunuyor, ordudaki yolsuzlukla ilgili araştırmalar yapıyor ve Nord-Ost tiyatro baskınının mağdurları ve ailelerine yardım ediyordu.
Kasım 2006'da Federal Güvenlik Bürosu eski yetkilisi ve İngiltere'de siyasi mülteci olarak bulunan Alexander Litvinenko iki eski Rus meslektaşıyla yaptığı bir toplantı sonrası hastalandı. Litvinenko üç hafta içerisinde radyoaktif polonyum-210 zehirlenmesinden öldü. İngiltere'de gerçekleştirilen inceleme eski Federal Güvenlik Bürosu yetkilisi Andrei Lugovoy'u ana zanlı olarak tespit etti. Rus yetkililer Lugovoy'un yargılanmak üzere İngiltere'ye gönderilmesini reddetti ve iki ülkenin ilişkilerinde gerilim yaşandı.
8 Ağustos 2008'de Güney Osetya'da savaş çıktı. Çatışmaya müdahil olan Rusya Güney Osetya ve Abhazya'nın güvenliğini sağladı ve Gürcistan topraklarının bir kısmını işgal etti. Fransa cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'nin arabuluculuğu askeri müdahaleyi durdurdu. Çatışma sonrasında Rusya Güney Osetya ve Abhazya'yı bağımsız cumhuriyetler olarak tanıdı.
1 Ocak 2009'da Rusya doğalgaz fiyatı anlaşmazlığından dolayı Ukrayna'ya yaptığı sevkiyatı kesti. Birkaç gün içerisinde Avrupa'daki tüketicilerin doğalgaz stoğu düştü ve 7 Ocak'ta Ukrayna üzerinden yapılan doğalgaz transferi durduruldu. Anlaşmazlık 20 Ocak'ta çözüldü ancak yaşananlar Rusya'nın ne kadar güvenilir bir enerji tedarikçisi olduğuna ilişkin sorulara yol açtı.
24 Ocak 2011'de gerçekleşen bir patlamada Moskova'nın Domodedovo havaalanının geliş terminali yıkıldı, 37 kişi öldü. Çeçen militan lider Doku Umarov saldırı emrini kendisinin verdiğini açıkladı. 9 ay önce Moskova'nın merkezindeki bir metro istasyonunda gerçekleşen iki patlamada ise 49 kişi ölmüştü.
~RS~a~RS~turkish~RS~q~RS~num_headlines=3~RS~z~RS~10~RS~){kind=small}
BBC © 2012 BBC dış bağlantılardaki sitelerin içeriğinden sorumlu tutulamaz
Bu sayfayı en iyi şekilde görüntülemek için stil sayfalarını gösteren güncel bir internet tarayıcısı (CSS) gerekmektedir. Var olan tarayıcınızla sayfayı görüntüleyebilir, ancak görsel açıdan tüm olanaklardan yararlanamayabilirsiniz. Tarayıcı yazılımınızı güncellemeyi ya da CSS olanağını etkinleştirmeyi düşünebilirsiniz.
