Somali için yeni başlangıç arayışı

50 ülkeden devlet adamları ve uluslararası kuruluş temsilcileri, 20 yıldır iç savaş batağına saplanan Somali'de barış ve istikrar sağlamanın yollarını Londra'da düzenlenen bir konferansta tartışıyor.

Terör tehdidi, kıtlık ve Somali açıklarındaki korsanlık vakaları da tartışılacak konular arasında.

Toplantıya uluslararası toplumun desteklediği Somali Geçiş Hükümeti'nin yanı sıra bir çok Somalili grup da konferansa katılıyor.

Ancak ülkenin önemli bir bölümünü elinde tutan İslamcı Eş Şebab hareketi bunlar arasında değil.

Somali Başbakanı Abdiveli Muhammed Ali, ülkesinin 'kritik bir dönüm noktasında' olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Şerif Şeyh Ahmed de güvenlik kuvvetlerinin takviye edilmesini istedi, ülkeye yönelik silah ambargosunun kaldırılması çağrısında bulundu.

Evsahibi İngiltere, Somali'yi 'dünyanın en kötü şekilde iflas etmiş devleti' olarak niteliyor; ancak ülkeye ikinci bir şans tanınması gerektiğini savunuyor.

İngiltere Başbakanı David Cameron konferansın açılışında, girişimin yeni bir ivme sağlaması umudunu dile getirdi.

Dışişleri Bakanı William Hague de amaçlarını "iflas etmiş bir devlete Batı müdahalesi olmaksızın yardım sağlayabilmek" diye ifade etti.

2007'den bu yana hükümete karşı silahlı mücadele yürüten Eş Şebab ise, toplantıyı 'Somali'yi sömürgeleştirme girişimlerinin bir yenisi' olarak niteledi.

Yardım, güvenlik ve altyapı

Liderler bir günlük konferans sırasında okul, hastane ve karakollar için kaynak toplayacak. Bugünkü toplantı ardından taraflar gelinen noktayı Haziran'da Türiye'de yapılacak bir toplantıda değerlendirecek.

Türkiye'yi Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun temsil ettiği toplantıya katılanlar arasında ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Nijerya Cumhurbaşkanı Goodluck Jonathan, Etiyopya Başbakanı Meles Zenawi ve BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun yer alıyor.

Dün, BM Güvenlik Konseyi ülkedeki Afrika Birliği askerlerinin sayısını 12 binden 17 bine çıkaran ve yetkilerini genişleten bir karar tasarısını onaylamıştı.

Somali'de 1991'den bu yana etkin bir merkezi hükümet bulunmuyor. El Kaide'yle bağlantıları olduğu öne sürülen Eş Şebab, ülkenin güneyi ve merkezinde geniş bir bölgenin denetimini elinde tutuyor.

Oluşturulan Geçiş Yönetimi'nin etkisi ise daha çok başkent Mogadişu ile sınırlı. Yönetim geçen yıl Eş Şebab'ı başkentten püskürtmeyi ise başardı.

Bu arada Eş Şebab, ülkenin orta kesimindeki Baidoa'da patlayan iki bombayı kendilerinin yerleştirdiğini söyledi.

Baidoa dün Etiyopya ve Somali askerlerince ele geçirilmiş ve gece sokağa çıkma yasağı ilan edilmişti.

Gece geç saatlerde meydana gelen iki şiddetli patlamada can kaybı olup olmadığına ilişkin bilgi alınamadı.

Kent şiddetli bir çatışma olmadan el değiştirdi, ancak Eş Şebab gerilla savaşına girişeceği tehdidinde bulundu.

İstikrarsız ve kanunsuz ortam, ülkenin yasadışı faaliyetler için de üs haline gelmesine yol açıyor. Somali açıklarında korsanlık faaliyetlerinin dünya ekonomisine 7 milyar dolara mal olduğu tahmin ediliyor.

Ülkede süregiden kıtlık krizinin en ciddi aşaması aşılmış olsa da 2,5 milyona yakın kişi hala gıda yardımına muhtaç.

Nüfusun üçte birine yakın bölümünü oluşturan bir o kadar kişi de şiddet dolayısıyla evlerini terketmiş durumda.