bbc.co.uk navigation

Rauf Denktaş vefat etti

Son güncelleme: 14 OCAK 2012 - TSİ 00:21
Rauf Denktaş (2004)

Yakındoğu Üniversitesi Hastanesinin yoğun bakım servisinde 9 Ocak Pazar gününden bu yana tedavi gören Kıbrıs Türk yönetiminin ilk Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, dün akşam vefat etti.

Rauf Denktaş, 8 Ocak gecesi ishale bağlı su kaybı nedeniyle hastaneye kaldırılmıştı.

Anadolu Ajansı, iç organlarında dün yetersizlik başgösteren Denktaş'ın, bu sabah solunum cihazına, akşam saatlerinde ise diyalize bağlanmış olduğunu duyurdu.

Rauf Denktaş 88 yaşındaydı.

Kuzey Kıbrıs yönetiminin Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu, Rauf Denktaş'ın vefatıyla ilgili, ''Bir tarih daha göçmüştür'' dedi. Eroğlu, Denktaş'ın verdiği hizmetlerin, siyasi hayatındaki mücadelelerin unutulmayacağını, unutturulmayacağını belirtti.

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de, Denktaş'ın vefatı ardından, "Kıbrıs Türk halkının bu mirasa sahip çıkarak, Kıbrıs’ta âcil ve kalıcı barışın tesisine yönelik yarım asırlık mücadelesinde başarıya ulaşması, merhum Denktaş’ın aziz hatırasını yaşatacak en önemli kazanım olacaktır. Kıbrıs Türk halkı, bu onurlu mücadelesinde, Anavatan Türkiye’yi her zaman yanında bulacaktır." dedi.

9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel de, Denktaş hakkında, "Kendisinin inandığı davaya ne kadar bağlı, tutkulu olduğunu, meseleyi neticeye götürmek için gayretli olduğunu gördüm. Milletimiz büyük bir evladını kaybetmiştir. İnandığı davadan hiç yılmadı. Hep inandığı istikamette yürüdü. Kendisine büyük bir sevgi ve saygım vardı. Hepimizin başı sağolsun. Kahramanlar kolay yetişmiyor." şeklinde konuştu.

Rauf Denktaş'ın oğlu Serdar Denktaş da, yaptığı açıklamada, “Hepimizin başı sağ olsun. Bir devlet kurdu, cemaatten halk yarattı. Dilediği yolda yürümeye devam edeceğiz. Aile olarak herkese teşekkür ederiz” dedi.

Rauf Denktaş'ın cenazesinin, 17 Ocak Salı günü yapılacak devlet töreniyle toprağa verileceği bildirildi.

Denktaş'ın yaşamı

Denktaş: Geç kaldım

Rauf Denktaş'ın 2005'te BBC Türkçe'ye mülakatı

Dinleyinmp3

Bu ses/görüntü klibini oynatmak için Flash 8 veya daha yeni sürümleri gerekmektedir

Alternatif formatta oynat

1924'te Baf'ta doğan Rauf Denktaş, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra gittiği İngiltere'de hukuk eğitimi gördü ve Ada'ya dönüşünde avukatlık yapmaya başladı.

1948 yılında dönemin Kıbrıs Valisi tarafından kurulan ve Ada'nın bağımsızlık perspektifini incelemekle görevlendirilen Anayasa Konseyi'nde üye olarak çalıştı.

Bir süre savcılık yapan ve Kıbrıslı Türklerin lideri Dr. Fazıl Küçük'le yakın ilişki içinde olan Denktaş, 1957'de Kıbrıs Türk Kurumları Federasyonu başkanlığına seçildi.

İngiliz sömürge idaresinin son bulması ve Ada'nın Yunanistan'a bağlanması için savaşan EOKA'ya karşı oluşturulan Türk Mukavemet Teşkilatı'nın kurucuları arasında yer aldı.

1960'ta kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti'nin temelini oluşturan Zürih anlaşmasında etkin rol oynadı.

Ada'ya girişi yasaklandı

1964'te Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde Kıbrıslı Türkleri temsilen yaptığı konuşma ardından Makarios tarafından Ada'ya dönüşü yasaklandı. Aynı yıl, gizlice Erenköy'e çıkarak, Rumlarla çarpışan Kıbrıslı Türk üniversite öğrencilerine katıldı. 1967'de yeniden gizlice adaya girerken Rumlar tarafından tutuklandı ve Türkiye'ye iade edildi.

1968'de Ada'ya dönerek 'Cemaat Meclisi Başkanı' ve 'Türk Yönetimi Başkan Yardımcısı'' olarak göreve başladı. Haziran 1968'de başlayan toplumlararası görüşmelerde 1974'e kadar Kıbrıslı Türkleri temsil etti.

16 Şubat 1973'te Kıbrıs Cumhurbaşkan Muavini ve Kıbrıs Türk Yönetimi Başkanı seçildi.

Rauf Denktaş


1975'te kurulan Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin iki dönem başkanlığını yaptı. 1983'te kurulan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı oldu. 1990, 1995 ve 2000 yıllarındaki başkanlık seçimlerini kazandı. 2005 seçimlerinde aday olmadı.

50'den fazla kitabı olan ve farklı ülkelerde fotoğraf sergileri açan Denktaş, aralarında Türk Dünyası hizmet ödülü, Atatürk Uluslararası Barış ödülü gibi birçok ödül aldı, 2005'te de Türkiye'de Üstün Hizmet Şeref Madalyası'na layık görüldü.

'Geç kaldım'

BBC Türkçe Servisi'nden Hüseyin Alkan'a göre, Rumların yıllarca Ada'da çözümü engelleyen kişi olmakla suçladığı Denktaş Kıbrıs sorununda ödün vermez bir çizgi izledi. Her fırsatta "Ada'nın tümünü ele geçirmek istiyorlar" dediği Rumlara güvenilemeyeceğini savundu. Arabuluculuk yapan birçok yabancı diplomatı Rumların dümen suyunda gitmekle suçladı.

Birçok yabancı diplomat da Denktaş'ı ileriyi görememek ve geçmişe endeksli bir politika izlemekle itham etti.

Kuzey'de ise Rauf Denktaş'ın halk desteği yıllar içinde eridi. 1976'da yüzde 76 oyla seçilen Denktaş, 2000 seçimlerinde ilk turda yüzde 43 oy alabilmiş, şimdiki Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'nun - birçok gözlemciye göre Türkiye'nin baskısıyla - ikinci turda adaylıktan çekilmesiyle iktidarda kalabilmişti.

Başkanlığının son döneminde binlerce kişi, Denktaş'ın istifası talebiyle gösteriler yapmıştı.

AKP iktidarıyla ilişkileri iyi olmayan Denktaş, 2005'te Hüseyin Alkan'a verdiği demeçte, "Gitmek için geç kaldım" demişti.

Destekçileri içinse Denktaş'ın istifasıyla "Kıbrıs davası" önderini kaybetti.

Bağlantılar

İlgili Konular

BBC © 2012 BBC dış bağlantılardaki sitelerin içeriğinden sorumlu tutulamaz

Bu sayfayı en iyi şekilde görüntülemek için stil sayfalarını gösteren güncel bir internet tarayıcısı (CSS) gerekmektedir. Var olan tarayıcınızla sayfayı görüntüleyebilir, ancak görsel açıdan tüm olanaklardan yararlanamayabilirsiniz. Tarayıcı yazılımınızı güncellemeyi ya da CSS olanağını etkinleştirmeyi düşünebilirsiniz.