 | | | | | | | ||||||||||||||||||||
| | |||||||||||||||||||||||||
|
รายงานข่าวใต้ของบีบีซีไทย ภาค 1 | |||||||||||||||||||||||||
ภาค 1 - มกราคม – ธันวาคม พ.ศ. 2547
4 มกราคม พ.ศ. 2547 เกิดเหตุปล้นปืนที่ค่ายกองพันพัฒนาที่สี่ อำเภอเจาะไอร้อง จังหวัดนราธิวาส ท่ามกลางความสับสนอลหม่านของข้อมูล และเหตุรุนแรงที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง รัฐบาลใช้มาตรการแข็งกร้าว เพื่อไล่ล่าหาตัวคนลงมือที่นายกรัฐมนตรี พันตำรวจโททักษิณ ชินวัตร เชื่อว่าเป็น “โจรกระจอก” ให้ได้โดยเร็ว บรรยากาศความกลัวเริ่มครอบงำคนในสามจังหวัด นวลน้อย ธรรมเสถียร ลงพื้นที่ สอบถามความรู้สึกของชาวบ้านนำเสนอในสารคดีชุด “บันทึกจากปักษ์ใต้” ออกอากาศเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2547 มาตรการแข็งกร้าวดูจะทำให้สถานการณ์เลวร้ายลงไปอีก การตามหาตัวคนร้ายไม่คืบหน้า ในขณะที่ ข้อกล่าวหาว่าผู้บริสุทธ์หลายต่อหลายคนตกเป็นเหยื่อของการ “อุ้มหาย” หรือไม่ก็ “อุ้มฆ่า” มีมากขึ้นสถานการณ์เช่นนี้ดูเหมือนจะยิ่งตอกย้ำความรู้สึกของชาวมาเลย์มุสลิมในพื้นที่ ที่ว่าไม่ได้รับความเป็นธรรม และถูกทอดทิ้งจากรัฐบาลกลางมาตลอด 11 มีนาคม พ.ศ. 2547 นายสมชาย นีละไพจิตร ประธานชมรมนักกฎหมายมุสลิม หายตัวไป ทนายสมชายว่าความให้ผู้ต้องหาคดีใต้หลายคน และได้ร้องเรียนว่าเจ้าหน้าที่ทำร้ายผู้ต้องสงสัยเพื่อหา “แพะ” กรณีทนายสมชายอาจเรียกได้ว่าเป็นคดีอุ้มที่ดังที่สุด มีเสียงเรียกร้องให้รัฐบาลให้ความกระจ่าง ต่อข้อกล่าวหาว่ามีการ “อุ้ม” ผู้บริสุทธิ์ รัฐบาลเริ่มใช้มาตรการทางสังคมวัฒนธรรมเข้าช่วย พยายามฟังเสียงคนในพื้นที่ แต่มาตรการทางทหารยังสร้างแรงกดดัน ที่พุ่งเป้าไปที่กลุ่มวัยรุ่น
แรงกดมาถึงจุดระเบิด ในเหตุรุนแรงเมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2547 ที่เรียกกันว่า “เหตุการณ์กรือเซะ” ถือว่าเป็นจุดพลิกผันสำคัญอันหนึ่ง ในสถานการณ์ภาคใต้ อาจกล่าวได้ว่า เหตุการณ์นี้ทำให้นานาชาติเริ่มรับรู้ ความไม่สงบในสามจังหวัดภาคใต้ และแสดงความเป็นห่วงว่าสถานการณ์จะบานปลาย และตั้งคำถามในประเด็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน เริ่มมีคำถามมากขึ้นว่านโยบายในการปราบปรามกลุ่มที่ต่อต้านรัฐบาลได้ผลจริงหรือไม่ ในขณะที่ พลเอกเชษฐา ฐานะจาโร ซึ่งในขณะนั้น เป็นรัฐมนตรีกระทรวงกลาโหม แสดงท่าทีจะเจรจากับกลุ่มที่เชื่อว่าเป็นผู้ก่อการ แต่ทหารและเจ้าหน้าที่ระดับสูงที่กำกับดูแลการแก้ปัญหาภาคใต้ไม่ได้เห็นด้วยกับแนวทางนี้ไปทั้งหมด ในช่วงนี้เองที่ ดร. วัน คาเดร์ เจ๊ะมัน หัวหน้ากลุ่มเบอร์ซาตู เปิดตัวให้สัมภาษณ์สื่อไทยกลุ่มหนึ่งเป็นครั้งแรก อรนุช อนุศักดิ์เสถียร คุยกับ ดร. วัน หกเดือนหลังเหตุปล้นปืนที่นราธิวาส มีการปรับเปลี่ยนตัวผู้รับผิดชอบและโครงสร้างหน่วยงานแก้ไขปัญหาใต้หลายครั้ง แต่ความรุนแรงยังไม่สร่างซา เหตุฆ่ารายวันกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตของผู้คนในสามจังหวัดไปแล้ว ถนอมจิต พานิชรัตน์ ถ่ายทอดชีวิตของชาวบ้านที่อยู่กับความกลัว ในสารคดีชุด “เรื่องเล่าจาากภาคใต้”
ต่อมา รัฐบาลตั้งคณะกรรมการอิสระเพื่อไต่สวนกรณีกรือเซะ นำโดย นายสุจินดา ยงสุนทร อดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเป็นประธาน คณะกรรมการชุดนี้แถลงผลการไต่สวนเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2547 แรงสะเทือนจาก “กรือเซะ” ยังไม่ทันจาง ก็เกิดเหตุการณ์ที่บั่นทอนความไว้เนื้อเชื่อใจระหว่างชาวบ้านกับรัฐอีกครั้ง ที่หน้า สภอ. ตากใบ จ. นราธิวาส เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2547 สถานการณ์ที่ดูเหมือนจะควบคุมได้แล้ว กลับตึงเครียดหนักขึ้น เมื่อมีรายงานออกมาว่า จำนวนผู้เสียชีวิตพุ่งขึ้นเป็น 85 คน ไม่ใช่ 6 คน อย่างที่ทางการให้ข้อมูลในตอนแรก ในจำนวนนี้ 78 คนเสียชีวิตในระหว่างการขนย้ายตัวไปค่ายอิงคยุทธบริหาร จังหวัดปัตตานี ความสับสนข้อมูลกรณีตากใบ ทำลายความน่าเชื่อถือของการให้ข้อมูลของรัฐ นวลน้อย ธรรมเสถียร สะท้อนความเคลือบแคลงดังกล่าว
ข่าวและภาพชาวมุสลิมถูกจับกุม และเสียชีวิตเป็นจำนวนมากในเดือนรอมฎอน กระพือความโกรธเคืองในโลกมุสลิม มีการประท้วงหน้าสถานทูตไทย ในมาเลเซีย และอินโดนีเซีย และข้าหลวงใหญ่สหประชาชาติเรียกร้องให้รัฐบาลไทยให้ความกระจ่างเรื่องสถานการณ์ภาคใต้อีกครั้ง กลุ่มสิทธิมนุษยชนในประเทศ และคนในพื้นที่ ก็เรียกร้องให้รัฐบาลชี้แจงและนำตัวคนรับผิดชอบมาลงโทษ ด้วยแรงกดดันจากทั้งในและนอกประเทศ พันตำรวจโท ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีต้องแถลงเรื่องนี้ทางโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจ เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2547 พร้อมประกาศตั้งคณะกรรมการไต่สวนอิสระกรณีตากใบ มีนายพิเชต สุนทรพิพิธ อดีตผู้ตรวจการรัฐสภาเป็นประธาน เหตุการณ์ตากใบทำให้ปัญหาภาคใต้ อยู่ในสายตาของนานาชาติ โดยเฉพาะโลกมุสลิมใน แม้ว่าการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนคราวนั้นจะไม่มีการหยิบยกเรื่องใต้ของไทยมาอภิปราย แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า ถึงตอนนี้ สถานการณ์ภาคใต้กลายเป็นเรื่องที่อยู่ในความสนใจของนานาชาติไปแล้ว บรรยากาศการเมือง ปลายปี พ.ศ. 2547 ไม่กี่เดือนก่อนการเลือกตั้งทั่วประเทศ รัฐบาลชูธงสันติภาพ ในมหกรรมโปรยนกกระดาษ | ||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||
“บันทึกจากปักษ์ใต้” 
รายการเด่น
