BBC HomeExplore the BBC
This page has been archived and is no longer updated. Find out more about page archiving.

16 October 2014
The Highland Clearances

BBC Homepage
Scotland
Alba
Foghlam
»Fuadach nan Gaidheal
Coinnich an cinneadh
1800 Baile Gaidhealach
1814 Fuadaichean
1821 Beatha Ùr
 

Contact Us

Fuadach nan Gaidheal: Cruth Teacsa a-mhàin: Coinnich an cinneadh

Ro-ràdh
Coinnich Clann MhicAnndrais is faigh a-mach mar a bha iad beò air Ghaidhealtachd na h-Alba o chionn dà cheud bliadhna.

Calum MacAilein
"'S mise Calum MacAilein agus bha fearann agam air mhàl ann am baile Ghleann Mhoirbheinne. Dìreach gu leòr airson biadh a chumail rium fhìn 's ri mo theaghlach. Bha sinn math gu leòr dheth. Bha am fearann agam air mhàl bhon fhear-baile; bha an gleann gu lèir aige-san air mhàl bho a' cheann-feadhna fhèin. Mar sin, bha easan a' pàigheadh màl dhan cheann-feadhna is bha mise a' pàigheadh màl dha-san - dhan fhear-baile. Mar a chanadh cuid, 's e croitear a bh'annam. B' i a' Ghàidhlig ar cànan; b' e dìreach corra dhuine aig a robh Beurla."

Uilleam MacAnndrais
"'S mise Uilleam, ceann-feadhna Chloinn MhicAnndrais. Tha am fearann seo air a bhith aig mo shinnsearan is agam fhìn airson ceudan bhliadhnachan. Bha an cinneadh mar theaghlach dhomh, mi fhìn air an ceann is buill a' chinnidh mar mo chuid chloinn. Bha e a' còrdadh riutha a bhith a' smaoineachadh gu robh iad càirdeach dhomh ach cha robh, san dòigh sin. Dhèanadh iad dìreach mar a dh'iarrainn orra oir bha fios aca gur ann airson am math fhèin a bha sin."

Dòmhnall MacDhaibhidh
"'S mise Dòmhnall MacDhaibhidh. Bha croit bheag aig m' athair ann an Gleann Mhoirbheinn is bha mi a' fuireach an sin còmhla ri mo mhàthair is mo dhithis pheathraichean. Bhiodh sinne a' cuideachadh le bleoghan a' chruidh, a' biathadh nan cearc is a' tional nan uighean. Nuair nach robh sinn ag obair bhiodh sinn a' dol do sgoil a' bhaile - sgoil a bha màthair mo charaid a' cumail. Bha sinn glè shona gus an tàinig na h-atharrachaidhean."

Màiri NicThàmhais
"Halò. 'S mise Màiri NicThàmhais ach 's e banntrach MhicTàmhais is trice a chanas daoine rium. Dh'fhalbh an duine agam a shabaid a Chanada ann an Arm Bhreatainn is cha do thill e. Cha robh annam-sa ach searbhant, pàidhte airson coimhead as dèidh clàr-bhuntàta dhuin' eile. Bha beatha chruaidh agam fhìn 's aig a' chloinn ach fhuair mi pìos fearainn air mhàl gus glasraich a chur dhomh fhìn 's dham theaghlach. 'S e coitearan a chanar ri daoine mar mise."

Iain MacAnndrais
"Là math dhuibh. 'S mise Iain MacAnndrais. Tha mi càirdeach do cheann-feadhna MhicAnndrais agus tha Gleann Mhoirbheinn air fad agam air mhàl. Bha còig bailtean beaga air an fhearann sin is dh'fhàs mi gu math beartach, a' toirt talamh do mhuinntir nam bailtean air mhàl. Bha mi a' dèanamh cinnteach gun robh cùisean a' ruith rèidh air fearann a' chinn-feadhna. Aig aon àm bhiodh mo sheanair air a bhith air ceann muinntir nam bailtean sin. Bhiodh e air a bhith sabaid ann an arm a' chinn-feadhna ach dh'atharraich cùisean agus cha robh an ceann-feadhna ag iarraidh nan daoine sin a dhol a shabaid dha tuilleadh. Ach bha e ag iarraidh an cuid airgid!"

Calum MacAilein
"Nise, seach gu bheil thu air coinneachadh ri daoine eile na mo chinneadh, nach tèid thu air ais ann an tìm còmhla rium gu 1800, 1814 no 1821."



About the BBC | Help | Terms of Use | Privacy & Cookies Policy