Cofio - Grav

yn ei chôl

in her lap

ar fy ngliniau

on my knees

Y llynedd bu farw Ray Gravell, oedd yn gyn-chwaraewr rygbi dros Gymru ac oedd hefyd yn gwneud llawer o waith i Radio Cymru. Ar Cofio yr wythnos diwethaf cawson ni flas ar gymeriad arbennig Grav wrth iddo fe fynd am dro i dafarn y Red Lion yn Llandyfaelog. Roedd e yno i gwrdd â Harri - y ci oedd yn gallu canu. Dych chi ddim yn fy nghredu i? Wel gwrandwch ar hyn - Harri yn canu 'penblwydd hapus' i Monique.

Jonsi - gwyliau

Arglwydd mawr!

Good Lord!

hanner y ddynas

half the woman

yn boethach byth

even hotter

y fenga

yr ifanca

Dych chi wedi trefnu eich gwyliau eto? Chi'n edrych ymlaen at y tywydd braf a'r bwyd a'r diod gwahanol? Wel dydy pawb ddim mor hawdd i'w plesio. Dyma Jonsi ddydd Mercher yn siarad gyda Elizabeth Griffiths o Benmachno am ei gwyliau hi.

Nia - amlosgfa

amlosgfa

crematorium

menyw

dynes

faint o alw?

how much of a demand?

casglu'r llwch

collect the ashes

bob yn ail

every other

crochen

urn

gwasgaru

to disperse

Oes anifeiliaid anwes gyda chi? Os oes, dw i'n siwr bod lle arbennig iddyn nhw yn eich bywyd chi. Clywon ni ar raglen Nia fore Mercher bod llawer iawn o bobl y dyddiau hyn yn mynd a'u hanifeiliaid i'r amlosgfa ar ôl iddyn nhw farw. Buodd Nia yn siarad gyda Michawl Watts o Cross Hands sy'n rhedeg amlosgfa arbennig i anifeiliaid anwes.

Eleri a Daf - Cadw'n heini

cadw'n heini

to keep fit

nôl ymlaen

back and forth

ymdrech

effort

taflu

to throw

Beth dych chi'n feddwl o'r rhein fel syniadau cadw'n heini- brwsio dannedd am hanner awr, sychu eich gwallt a newid sianeli ar y teledu? Dyna tua dau gant o galoriau yn ôl Guto Williams ar raglen Eleri a Daf fore Mawrth. I fod yn deg, mae e'n dweud hefyd dylech chi wneud dipyn yn fwy na hynny os am gadw'n heini...

Dewi Llwyd - Emyr Wyn

mewn bodolaeth

in existence

cyfweliad

interview

diflannodd

he disappeared

darlledu

to broadcast

Mae'r actor Emyr Wyn wedi bod ar llawer iawn o raglenni teledu. Ond mae'n bosib bydd llawer ohonoch chi yn ei nabod fel Dai Scaffaldau o Bobol y Cwm. Ar raglen Dewi Llwyd dydd Sul clywon ni am yr adeg pan ddaeth Dai yn ôl i Gwm Deri ar ôl bod i ffwrdd am undeg wyth o flynyddoedd.

Cofio - Ceffyl

esgeulus

negligent

cnydau

crops

gambo

cart

sboner

cariad

dadlwytho

unload

arferiad

habit

llwyr ymwrthodwr

tee-totaller

cath mas o'r cwd

cat out of the bag

Mae na ddywediad Cymraeg ' gan y gwirion ceir y gwir' a gwirion yn yr ystyr 'innocent' nid 'silly'. Wel dyma brofi'r dywediad hwn yn stori hon gan Nansy Selway o Benderyn yn dweud hanes ei thad. Doedd e, yn ôl pob sôn, ddim yn yfed alcohol. Ond os felly, pam oedd ceffyl ei thad wastad yn stopio wrth y dafarn ar y ffordd yn ôl o'r farchnad?

Blas - Wisgi'r Bala

diferyn

a drop/sip

buddsoddi

to invest

addas

suitable

diwestwyr

temperance movement

liw nos

dark of night

haidd

barley

penderfynol

determined

aeddfedu

to mature

cyflogi

to employ

methdalwr

bankrupt

Gymerwch chi wisgi bach yn y Bala adeg yr Eisteddfod Genedlaethol eleni? Oeddech chi'n gwybod bod wisgi malt sengl wedi cael ei wneud a'i botelu yn y Bala flynyddoedd yn ôl? Wel na, don i ddim yn gwybod chwaith, nes i mi glywed Mair Penri o'r Bala yn sôn am yr hanes ar 'Blas' fore Sadwrn. Dyma ddiferyn bach o'r sgwrs i chi...