Wstęp

W poniedziałek (08.07.2002) po rezygnacji wicepremiera Husametina Ozkana, trzech ministrów i dziesięciu innych parlamentarzystów - członków rządzącej koalicji premiera Bulenta Ecevita - Turcja znalazła się na krawędzi politycznego kryzysu.

Ecevit na skutek złego stanu zdrowia praktycznie zniknął z życia publicznego. W tej sytuacji pojawiła się możliwość przyspieszonych wyborów. Rosnącą niepewność podsyca fakt, że jedyną alternatywą dla rządzącej koalicji Ecevita stanowią partia islamska oraz skrajnie prawicowa Nacjonalistyczna Partia Działania.

Turcja niedomagała już od dłuższego czasu, jednak tempo, w jakim rozwinął się obecny kryzys, było dla wielu obserwatorów sporym zaskoczeniem. W latach dziewięćdziesiątych Turcja notowała całkiem niezły wzrost gospodarczy. Co więcej, rząd w Ankarze był stabilny. Kiedy nadszedł kryzys ekonomiczny, dość szybko sobie z nim poradzono. Turcja zawsze była modelowym wręcz przykładem państwa muzułmańskiego - ortodoksyjnie wręcz świecka, w dużym stopniu demokratyczna, z wolną prasą i oświeconą polityką wobec kobiet. Byli jednak i tacy, którzy twierdzili, że to jedynie pozory.

Socjolog i były urzędnik państwowy, Emre Kongar, mówi, że „zimna wojna" między Wschodem a Zachodem bardzo wpłynęła na Turcję - kraj będący w NATO, a jednocześnie sąsiadujący z ZSRR.

 

EMRE KONGAR:"Tuż po zakończeniu zimnej wojny Turcja uświadomiła sobie nagle, że podczas konfrontacji z komunizmem zagubiła gdzieś swoją świeckość, demokrację, edukację, nawet rozwój ekonomiczny. Bezpieczeństwo zostało oddane w ręce nacjonalistycznych terrorystów, szkolnictwo otrzymali zaś ludzie związani z islamem. Polityka zagraniczna była tak jednostronna - kierowana obawą przed radzieckim zagrożeniem - że w efekcie przestano dbać o rozwój demokracji i świeckości."

Emre Kongar, socjolog i były urzędnik państwowy