کورت و اليزابت والدهايم شصت و سه سال با هم زندگی کردند و از آنها سه فرزند باقی مانده است

او در ميان دبيران کل پيشين سازمان ملل که هنوز زنده هستند، از همه مسنتر و تنها رئيس جمهور پيشين زنده اتريش بود.

کورت والدهايم ماه گذشته بر اثر حمله قلبی در بيمارستان بستری شد اما هفته گذشته از بيمارستان مرخص گرديد و سرانجام در خانه خود و در حالی که اعضای خانواده اش بر بالينش گردآمده بودند درگذشت.

جوانی او همزمان شد با الحاق اتريش به قلمرو آلمان نازی که در پی آن، وی به عضويت سازمان جوانان حزب نازی درآمد و به خدمت در ارتش فراخوانده شد و تا درجه ستوان يکمی در ارتش پيش رفت.

بعدها گزارشهايی در مورد کورت والدهايم منتشر شد حاکی از اينکه او داوطلبانه به شاخه نظامی حزب نازی پيوسته اما وی اين موضوع را تکذيب کرد.

والدهايم (وسط) در ارتش آلمان نازی تا با درجه ستوان يکمی پيش رفت

او در زندگينامه اش نوشته که در دسامبر 1941 در جبهه روسيه زخمی و از خدمت معاف شده و به وين بازگشته است اما بنابر گزارشهايی که در موردش منتشر شده، وی همچنان در خدمت ارتش آلمان نازی مانده و مستقيماً تحت فرماندهی ژنرال آلکساندر لوهر کار می کرده که در سال 1946 به جرم سرکوب پارتيزانهای يوگسلاوی و انتقال چهل هزار يهودی شهر تسالونيکی يونان به اردوگاه آوشويتس محاکمه و اعدام شد.

کورت والدهايم در اين مورد گفته که در دوران خدمت در ارتش آلمان تنها به کار اداری و مترجمی مشغول بوده و هيچ اطلاعی از فعاليتهايی که به دستور ژنرال لوهر عليه پارتيزانهای يوگسلاوی يا يهوديان می شده نداشته است.

آن گونه که در گزارشها آمده، نام کورت والدهايم در فهرست "افتخارآفرينان" ارتش آلمان بوده و حکمرانی که آلمانها برای کروآسی منصوب کرده بودند به او مدال نقره داده بوده است.

کورت والدهايم در سال 1945 و با شکست ارتش آلمان در جنگ، در جنوب اتريش به اسارت ارتش بريتانيا درآمد اما همان سال آزاد شد و تحصيلات خود را در رشته حقوق به پايان رساند و به عنوان ديپلمات به وزارت خارجه اتريش پيوست.

در سال 1956 به مدت چهار سال سفير اتريش در کانادا شد و سپس در سال 1964 نماينده کشورش در سازمان ملل متحد گرديد و تا پايان سال 1971، بجز دوره دوساله ای که وزيرخارجه اتريش شد در اين سمت باقی ماند تا اينکه به دبيرکلی سازمان ملل رسيد.

کورت والدهايم سياستمداری مذهبی به شمار می رفت که از حمايت پاپ ژان پل دوم برخوردار بود، دو سال پس از پايان دوران رياست جمهوری اش از پاپ عنوان شواليه محفل پاپ پيوس نهم را دريافت کرد

او از آغاز سال 1972 به مدت دو دوره پنج ساله مقام دبيرکلی سازمان ملل را داشت و شايد اگر چين ابقای او را برای سومين دوره وتو نمی کرد باز هم در اين مقام باقی می ماند.

کورت والدهايم سياستمداری مذهبی به شمار می رفت و از خانواده ای مذهبی برخاسته بود، در دوره دبيرکلی سازمان ملل هم، از "رويکرد مسيحی" خود به جهان سخن می گفت.

در مارس 1986، سه ماه پيش از آنکه کورت والدهايم در انتخابات رياست جمهوری اتريش پيروز شود، هفته نامه اتريشی پروفيل گزارشهايی در مورد دوران خدمت او در ارتش آلمان نازی منتشر کرد و اتهاماتی عليه او مطرح ساخت که جنجالی بزرگ آفريد اما اين جنجال مانع از پيروزی او در انتخابات نشد.

با پيروزی کورت والدهايم در انتخابات، اسرائيل سفير خود را از وين فراخواند، بسياری از دولتها از پذيرش او و همسرش در ديدارهای رسمی خودداری کردند و وزارت دادگستری آمريکا ورود او را به ايالات ممنوع کرد.

بدين ترتيب، کورت والدهايم طی شش سال رياست جمهوری، بجز واتيکان موفق به ديدار از هيچيک از کشور اروپايی و آمريکا نشد و تنها سفرهايی به کشورهای خاورميانه داشت.

ديدار او در واتيکان با پاپ ژان پل دوم، رهبر فقيد کاتوليکهای جهان نيز اعتراض گسترده ای در غرب به همراه آورد.

کورت والدهايم و ملک حسين، پادشاه فقيد اردن در سال 1987، کورت والدهايم در دوران رياست جمهوری تنها به کشورهای خاورميانه و واتيکان سفر رسمی کرد

اما پاپ ژان پل دوم به حمايت از او ادامه داد و بعدها، دو سال پس از پايان دوره رياست جمهوری کورت والدهايم، به او عنوان شواليه محفل پاپ پيوس نهم را داد که از عناوين افتخاری برجسته کليسای کاتوليک به شمار می رود.

با اوج گرفتن جنجالها، دولت اتريش شش مورخ را از کشورهای مختلف مأمور بررسی گذشته کورت والدهايم کرد.

اين هيئت تأييد کرد که کورت والدهايم از برخی جنايات جنگی اطلاع داشته اما خود در اين جنايات شرکت نکرده است.

کورت والدهايم هيچگاه اتهاماتی را که عليه او مطرح شد نپذيرفت و در پاسخ به اين اتهامات می گفت که به عنوان افسر ارتش تنها به اطاعت دستور مافوق می پرداخته و عمل ضدبشری انجام نداده است.

او اعلام کرد که عضويتش در سازمان جوانان حزب نازی اجباری بوده و او به دليل فعاليتهای ورزشی و عضويت در باشگاه سوارکاران دانشگاه چاره ای جز پيوستن به اين سازمان نداشته، فعاليتشهايش در اين سازمان نيز صرفاً جنبه ورزشی داشته است.

کورت والدهايم هيچگاه حاضر نشد در مقابل اعتراضات تسليم شود و از مقام رياست جمهوری کناره بگيرد و تا پايان دوره شش ساله رياست جمهوری اش در اين سمت باقی ماند.

کورت والدهايم در ارديبهشت 1378 به تهران سفر کرد و ديداری با محمد خاتمی، رئيس جمهور وقت ايران داشت

او در ژانويه سال گذشته در گفتگو با روزنامه اتريشی استاندارد گفته بود که سازمانهای اطلاعاتی مهم جهان يقيناً در همان زمانی که وی دبيرکل سازمان ملل بوده از گذشته اش باخبر بوده اند و او اشتباه کرده که در مطرح کردن حقايق زندگی اش "صرفه جو" بوده است.

با مرگ کورت والدهايم، پرچمها در اتريش به حال نيمه افراشته درآمد و رئيس جمهور اتريش در پيام تسليت خود او را مردی توصيف کرد که دامنه خدماتش فراتر از مرزهای کشورش بوده است.

از او همسر و سه فرزند باقی مانده است.

کورت والدهايم و ايران

کورت والدهايم در دوران دبيرکلی سازمان ملل در ژانويه 1978 (دی 1356) سفری به ايران داشت که پس از آن اعلام کرد با مقامات ايرانی در مورد مسائل مربوط به حقوق بشر گفتگو کرده است.

دو سال بعد، در پی گروگانگيری ديپلماتهای سفارت آمريکا در تهران، کورت والدهايم در کوشش برای آزادی گروگانها سفری به ايران داشت و به مذاکره با صادق قطب زاده، سرپرست وقت وزارت خارجه ايران پرداخت و همچنين در جلسه شورای انقلاب حضور داشت.

با وقوع جنگ ايران و عراق نيز او در تلاش برای پايان بخشيدن به جنگ، اولاف پالمه، نخست وزير پيشين سوئد را مأمور ميانجيگری ميان ايران و عراق کرد اما خودش سرانجام نوميدانه پيش بينی کرد که جنگ مدت زيادی به طول خواهد انجاميد و گفت تمايلی در دوطرف برای همکاری با ميانجيگران نمی بيند.

وی سالها بعد در مه 1999 (ارديبهشت 1378) نيز سفری به ايران کرد و ديداری با محمد خاتمی، رئيس جمهور وقت ايران داشت.

زندگيانمه ای که کورت والدهايم به قلم خودش نوشته تحت عنوان کاخ شيشه ای سياست به فارسی ترجمه و در ايران منتشر شده است.