16:36 گرينويچ - سه شنبه 24 ژوئن 2008 - 04 تیر 1387

نمايه سياسی اسرائيل و سرزمينهای فلسطينی

تقسيم فلسطين پس از پايان دوران قيموميت بريتانيا بر آن و ايجاد اسرائيل در سالهای پس از جنگ جهانی دوم ريشه درگيريهای نيم قرن اخير در خاورميانه بوده است.

ايجاد اسرائيل نقطه اوج جنبش صهيونيسم است که هدف آن بوجود آوردن ميهنی برای يهوديانی بود که در سرتاسر جهان پراکنده بودند. قتل عام يهوديان توسط نازيها در آلمان باعث افزايش فشار بر جامعه بين الملل در جهت ايجاد کشوری برای آنان شد. بدين ترتيب اسرائيل در سال ۱۹۴۸ تاسيس شد.

از آن زمان بخش عظيمی از تاريخ منطقه را نبرد ميان اسرائيل، از يک سو و فلسطينيها به نمايندگی سازمان آزاديبخش فلسطين، از سوی ديگر، تشکيل می دهد. در اين ميان صدها هزار فلسطينی بی خانمان شدند و چندين جنگ با حضور مصر، اردن، سوريه و لبنان به وقوع پيوسته است.

فلسطينی های ساکن کرانه باختری از جمله بيت المقدس شرقی از سال 1967 تحت اشغال اسرائيل زندگی می کنند. همچنين دولت اسرائيل چندين شهرک يهودی نشین در اين مناطق ساخته که محل سکونت بيش از 400 هزار یهودی است. با آنکه وجود چنين شهرکهايی طبق قوانين بين المللی غیر قانونی به نظر می رسد اما اسرائيل همچنان اين موضوع را منتفی می داند.

در سال 2005 اسرائيل تصميم به تخليه اين شهرکها در نوار غزه گرفت و به اشغال نظامی چهل ساله خود در اين منطقه پايان داد.

در سال ۱۹۷۹، مصر و اسرائيل قرارداد صلحی امضاء کردند. ولی فقط در اوايل دهه ۱۹۹۰ و پس از انتفاضه فلسطينيها بود که روند صلح آغاز شد. به رغم استرداد بخشهایی از کرانه باختری و نوار غزه به فلسطينيان هنوز قراردادی در مورد "وضعيت نهایی" به امضاء نرسيده است.

موانع اصلی شامل وضعيت بيت المقدس، سرنوشت پناهندگان فلسطينی و شهرکهای يهودی نشين هستند.

اطلاعات کلی درباره اسرائيل

جمعيت: 6.9 ميليون (سازمان ملل متحد2007)
مرکز دولت: بيت المقدس، هر چند اکثر سفارتخانه های خارجی در تل آويو قرار دارند.
زبان های عمده: عبری و عربی
اديان عمده: يهوديت و اسلام
اميد به زندگی: مردان 79 سال - زنان 83 سال (منبع :سازمان ملل متحد)
واحد پول: ۱ شکل اسرائيل = ۱۰۰ آگوروت جديد
صادرات عمده: نرم افزار کامپيوتر، تجهيزات نظامی، مواد شيميايی و فراورده های کشاورزی.
ميانگين درآمد سالانه: 18.620 دلار (بانک جهانی 2006)
نشانه حوزه اينترنت: il
کد بين المللی تلفن: 972+

اطلاعات کلی درباره سرزمينهای فلسطينی

جمعيت: 4 ميليون (سازمان ملل متحد 2007)
پايتخت پيش بينی شده : بيت المقدس شرقی
زبان عمده:عربی
دين اکثريت: اسلام
اميد به زندگی: مردان 72 سال و زنان 75 سال (منبع: سازمان ملل متحد)
واحد پول: ۱ دينار اردن = ۱۰۰فلس - 1 شکل اسرائيل = ۱۰۰ آگوروت جديد
صادرات عمده: مرکبات
ميانگين درآمد سالانه: 1.120 دلار (بانک جهانی 2006)
نشانه حوزه اينترنت:ps
کد بين المللی تلفن: 970+

رئيس جمهور اسرائيل: شیمون پرز

پست رياست جمهوری در اسرائیل مقامی تشريفاتی است و قدرت اجرايی در اختیار کابینه به رياست نخست وزير اسرائیل است.

در 13 ژوئن 2007، کنست شیمون پرز، سیاستمدار کهن کار اسرائيلی را به عنوان جايگزین موشه کاتساو انتخاب کرد. آقای کاتساو که به دلیل اتهامات جنسی به طور موقت از مقامش کناره گرفته بود، رسما در 29 ژوئن 2007 استعفا کرد.

شیمون پرز يکبار ديگر خود را در سال 2000 کانديدای رياست جمهوری کرده بود که موشه کاتساو رقيب او از حزب ليکود به اين مقام دست يافت.

او چندين دهه از اعضای اصلی حزب کارگر بود و چندین بار رهبری اين حزب را بر عهده داشت. ولی چندی پس از شکستش در مقابل عمیر پرتص در انتخابات داخلی حزب کارگر، اين حزب را ترک کرده و به حزب تازه تاسيس کادیما که آريل شارون بنياد گذاشته بود، پيوست.

آقای پرز نخستین بار در سال 1959 به کنست راه يافت که تا پیش از انتخابش به عنوان رئیس جمهور از اعضای فعال بود. داشتن مقامهایی چون نخست وزیری (دوبار)، وزیر امور خارجه ( سه بار)، وزیر دفاع (دوبار) از جمله مسئولیتهای اين سیاستمدار قدیمی بوده است.

وی در سالهای آخر نخست وزيری آريل شارون معاونت او را برعهده گرفت که با به قدرت رسيدن اهود اولمرت در اين مقام ابقا شد.

در پی امضای پيمان اسلو ميان اسرائيل و فلسطينيان، همراه با اسحاق رابین و یاسر عرفات به جایزه صلح نوبل سال 1994 دست یافت.

نخست وزير اسرائيل: اهود اولمرت

در مارس 2006 در جریان انتخابات سراسری اسرائيل، کاديما در رقابتی نزديک با ديگر احزاب پيروز شد و اهود اولمرت رئيس اين حزب، رياست کابينه ائتلافی متشکل از 4 حزب اسرائیلی را بر عهده گرفت.

ژوئيه همان سال او با نخستين دشواری دوران نخست وزيری اش روبرو شد. زمانی که نيروهای اسرائيلی وارد جنگ 33 روزه ای با شبه نظاميان خزب الله لبنان شد که تلفات جانی و مالی بسياری برای هر دو طرف در پی داشت.

مخالفان سیاسی آقای اولمرت او را متهم به ضعف در رهبری جنگ کرده اند. در مقابل او معتقد است که اين یورش نظامی بخش عمده ای از مواضع نظامی و زیرساختاری حزب الله را ويران کرد.

آقای اولمرت می گويد که قصد دارد مرزهای دائمی اسرائيل را مشخص کند. اين تصميم ممکن است با تخلیه بخشی از کرانه باختری و جذب شهرک نشینهای مناطق اشغالی به داخل اسرائيل همراه باشد.

اهود اولمرت که در زمان نخست وزيری آريل شارون، معاونت او را بر عهده داشت، در پی سکته مغزی و به کما رفتن آقای شارون در ژانويه سال 2006 به عنوان نخست وزير موقت اسرائيل قدرت را در دست گرفت. او همچنين جايگزین آقای شارون در راس حزب تازه تاسيس و میانه رو کاديما شد.

آريل شارون در سال 2001 پس از شکست حزب کارگر به رهبری اهود باراک به نخست وزيری رسيد. دولت تحت رياست او تصميم به ساخت ديواری به طول 640 کيلومتر به دور کرانه باختری گرفت. او معتقد بود که اين دیوار، امنيت اسرائیل را تامين و از ورود بمبگذاران انتحاری فلسطینی به خاک اسرائیل جلوگیری می کند.

در پی شکست نسبی حزب دست راستی ليکود در انخابات سراسری، آريل شارون در سال 2005 حزب ميانه رو کاديما را تاسيس کرد که سياسمتداران مطرحی چون شيمون پرز، شائول موفاز و اهود اولمرت نيز با آن پیوستند.

در حال حاضر دادگاهی در اسرائیل سرگرم تحقیق درباره اتهاماتی است که در ارتباط با فساد به اهود اولمرت نخست وزیر اسرائیل وارد شده است

چندی پیش آقای اولمرت به داشتن فساد مالی متهم شد که دادگاهی در اين زمينه تحقیق می کند. منتقدان آقای اولمرت از جمله اهود باراک ، رهبر حزب کارگر خواهان استعفای او شده اند.

رهبر فلسطينیان: محمود عباس

ياسر عرفات، رهبر پيشين فلسطينيان روز يازده نوامبر 2004 در سن 75 سالگی پس از مدتی بيماری، به علت اختلال خونی در بيمارستانی در فرانسه درگذشت.

روحی فتوح رئيس شورای قانونگذاری فلسطين نيز تا زمان برگزاری انتخابات سراسری نهم ژانويه به عنوان رئيس دولت خودگردان انجام وظيفه می کرد.

در رای گيری که روز يکشنبه، 9 ژانويه، در کرانه باختری رود اردن، باريکه غزه و بخش شرقی بيت المقدس صورت گرفت، محمود عباس که به ابومازن معروف است با کسب اکثريت آراء به عنوان رهبر تشکيلات خودگردان فلسطينی انتخاب شد.

او در پی مرگ ياسر عرفات، رهبر فقيد فلسطينيان در روز 11 نوامبر 2004، به عنوان رهبر سازمان آزاديبخش فلسطين برگزيده شده بود.

بسياری از تحلیلگران از محمود عباس به عنوان رهبری ميانه رو یاد می کنند که با رشد گروه های شبه نظامی فلسطينی مخالفت می کند و حامی از سرگيری مذاکره با اسرائيل است. اما او پيش از هر چيز بايد گروه های پيکارجوی فلسطينی متقاعد کند که از فعالیتهای ضد اسرائیلی دست بردارند.

محمود عباس در سال 1935 در صافد (شهری که اکنون در شمال اسرائيل قرار دارد) متولد شد. او در اواخر سالهای 1950 با همکاری یاسر عرفات جنبش فتح را بنياد گذاشت که مهمترين شاخه سياسی در سازمان آزاديبخش فلسطين محسوب می شد.

او در سالهای 1970 روابطش را با سياسمتداران چپگرای اسرائيلی تثبیت کرد. از او به عنوان معمار پيمان اسلو ياد می شود که به موجب آن دولت خودگردان فلسطين به رسميت شناخته شد.

رسانه های اسرائيلی

مطبوعات و رسانه های اسرائيلی متعدد و متنوع هستند و زبانها، عقايد سياسی و نظريات دينی مختلفی را منعکس می کنند.

سازمان راديو و تلويزيون اسرائيل همانند بی بی سی، سرويسهای راديو و تلويزيون عمومی را اداره می کند. بخش اعظم بودجه آنها از طريق حق اشتراک دستگاههای گيرنده تلويزيونی تامين می شود.

کانالهای ۲ و ۱۰ شبکه های اصلی تلويزيونی تجاری هستند. اکثر خانواده ها مشترک تلويزيون کابلی و يا ماهواره ای هستند.

راديوهای تجاری در سال ۱۹۹۵ آغاز به کار کرد. اما افزايش روزافزون راديوهای بدون مجوز رسمی و رقابت با آنان کار را برايشان مشکل کرده است. تعداد راديوهای بدون مجوز در سال ۲۰۰۳ حدود ۱۵۰ ايستگاه تخمين زده شد. تعدادی از اين راديوهای بدون مجوز برنامه های يهوديان افراطی را پخش می کنند.

تمامی جرايد اسرائيلی مستقل و بسیاری از آنها از طریق اينترنت قابل دسترسی است.

سازمان گزارشگران بدون مرز، که يک سازمان بين المللی دفاع از مطبوعات است، در گزارشی که در سال ۲۰۰5 منتشر کرد، رسانه های اسرائيلی را "مقتدر و مستقل" خواند اما افزود ارتش اسرائيل "به کرات مانع" فعاليت روزنامه نگاران فلسطينی و خارجی شده است.

مطبوعات

تلويزيون

راديو

تلويزيون عمومی، اداره کننده راديوهای عمومی، شامل:
راديو راشت الف - ويژه سخنرانيها
راديو راشت بت - ويژه اخبار
راديو راشت گيمل - ويژه موسيقی

راديو گلگلتز : تحت مديريت نيروی دفاعی اسرائيل، ويژه موسيقی و ترافيک

اينترنت

فناوری کامپيوتر يکی از صنايع بزرگ اسرائيل است. حدود 3.7 ميليون نفر تا سال 2006 به اينترنت دسترسی داشتند. ( بر اساس آمار جهانی اينترنت)

رسانه های فلسطينی

تلويزيون رسانه اصلی برای پخش اطلاعات و اخبار در مناطق فلسطينی نشين است. داشتن ماهواره امری معمولی است و رسانه های پان عرب، بخصوص شبکه تلويزيونی الجزيره که از قطر پخش می شود، از محبوبيت فراوانی برخوردارند.

راديو و تلويزيون رسمی فلسطينی با عنوانهای " صدای فلسطين" و " فلسطين تی وی" از اوايل 2006 زير نظر محمود عباس اداره می شود. گفته می شود اين تصميم به هدف گرفته شد که راديو و تلویزيون فلسطينی زير نظر کابينه تحت حکومت حماس اداره نشود.

شبکه های رسمی راديو و تلويزيون اقتدار ملی فلسطين در کنار دهها شبکه مستقل مشغول به فعاليت اند. تلويزيون اردن در کرانه غربی بينندگان زيادی دارد.

گروه های ناظر بین المللی بر عقيده اند که به عمومی رسانه های در سرزمينهای فلسطينی بيش از هر جای ديگری در جهان عرب مستقل هستند؛ اما خطر آزار، حمله و بازداشت از سوی سرويس های امنيتی، فعالان نظامی و گروه های پیکارجو به شدت روزنامه نگاران را تهديد می کند. خود سانسوری نيز عموميت دارد.

بر اساس گزارشی که در سال ۲۰۰5 از سوی سازمان گزارشگران بدون مرز منتشر شد، خشونت و قتل روزنامه نگاران بدلیل بی ثباتی سياسی "بطور چشمگیری افزایش" یافته است.

در پی انتفاضه دوم رسانه های فلسطينی بر اثر عمليات نظاميان اسرائيلی بشدت صدمه ديدند و شبکه های راديو و تلويزيونی آن تخريب شدند. از جمله شبکه راديو تلويزيونی اقتدار ملی فلسطين در رام الله که در ژانويه ۲۰۰۲ تخريب شد.

مطبوعات

راديو

راديو صدای فلسطين - شبکه رسمی اقتدار ملی فلسطين

تلويزيون

تلويزيون فلسطين - شبکه رسمی اقتدار ملی فلسطين
تلويزيون ماهواره ای فلسطين - واقع در غزه و تحت مديريت اقتدار ملی فلسطين
تلويزيونهای مستقل: القدس - ويژه آموزش و پرورش، المهد، المجد، النورس، الشرق، امواج، بيت اللحم، شپردز، الوطن

خبرگزاری

خبرگزاری فلسطين (وفا)، به زبانهای عربی، انگليسی، فرانسه و عبری

اينترنت

تا سال 2006 حدود 243 هزار نفر دسترسی به اينترنت داشته اند.