راست‌گرایی افراطی هنوز پابرجاست

گفته می‌شود آندرس برینگ بریویک عقاید افراطی راست‌گرایانه دارد

پلیس نروژ می‌گوید آندرس برینگ بریویک، فردی که به دنبال بمب‌گذاری و تیراندازی در این کشور بازداشت شده است، خود را یک "ملی‌گرا" توصیف می‌کند.

به نوعی می‌توان گفت امروز در نروژ او تنها کسی نیست که خود را ملی‌گرا می‌نامد. همه مردم، در روزی که این کشور عزادار شد با وحدتی ملی در مقابل اقدامات تروریستی ایستادند.

اما به نظر می‌رسد که مظنونی که اکنون در بازداشت است یک ملی‌گرای واقعی نیست، بلکه یک راستگرای افراطی و طرفدار عقایدی است که پلیس را در کشورهای غربی مدتی است نگران کرده است.

به نوشته روزنامه آفتن پوستن آن چه که به این وحشت می افزاید ترکیبی از رکود اقتصادی، بیکاری، روند رو به افزایش نژادپرستی و عقاید ضد اسلامی در این کشور است.

پلیس نروژ سال گذشته گزارش داد که فعالیت گروه‌های افراطی راست‌گرا اندکی افزایش یافته است و پیش‌بینی کرد این فعالیت‌ها در طول سال جاری بیشتر شود.

اما در عین حال پلیس گفته بود که این فعالیت‌ها به دلیل نداشتن رهبری مرکزی امکان بالقوه زیادی برای رشد ندارد.

بی نظم و به هم ریخته

به گفته کارشناسانی که تحرکات گروه‌های نئو نازی را بررسی می‌کنند، گروه‌های راست‌گرای افراطی در نروژ اگر چه در گذشته دست به حملاتی زده‌اند اما از نظر تاریخی گروهی کوچک ارزیابی می‌شدند.

یکی از این کارشناسان، استیگ لارسون، نویسنده سوئدی رمان‌های جنایی است که به خاطر نوشتن تریلوژی میلنیوم شهرتی جهانی دارد.

پس از اوج گرفتن حملات توسط گروه‌های نئو نازی در اواسط دهه نود، او نشریه‌ای به نام اکسپو با موضوع ضد نژادپرستی و ضد افراط‌ گرایی منتشر کرد.

• آلبوم عکس: انفجار و تیراندازی در نروژ

آن زمان به خاطر فیلم مستندی که در این باره می‌ساختم با او مصاحبه کردم. آقای لارسون به من گفت سوئد بزرگترین تولید کننده "موسیقی قدرت سفید" و انواع دیگر تبلیغات نژادپرستانه است و گروه‌های نئونازی به سرعت در این کشور در حال رشد است.

او با مثال زدن گروهی کوچک از نئونازی‌های نروژی که در یک گردهمایی بزرگ نئونازی‌ها در سوئد شرکت کرده بودند، گفت برخلاف سوئد، گروه‌های نئونازی در نروژ بی نظم و به هم ریخته‌ هستند.

او تعریف می‌کرد که در آن گردهمایی، سوئدی‌ها مرتب، سازمان‌یافته و با لباس فرم بودند. در حالی که نروژی‌ها که با اتوبوس به محل آمده بودند، تمام راه را مشروب خورده بودند و به شدت نامنظم بودند و ظاهرشان نامرتب بود.

به سمت جریانی بزرگ

از آن زمان تا کنون به نظر می‌رسد رابطه گروه‌های افراطی نروژ با گروه‌های مشابه در اروپا، روسیه و آمریکا و همینطور گروه‌های تبهکار بیشتر شده است.

در عوض، در سوئد فعالیت گروه‌های افراطی به نسبت اواسط دهه نود به شدت کاهش یافته است.

اما همزمان، نشریه اکسپو در گزارشی می‌نویسد بخشی از شعارهای راست‌گرایانه افراطی در فضای سیاسی نقش بزرگتری پیدا کرده است و مردم سوئد در مقابل عقب نشینی از عقاید افراطی دهه نود، اکنون به سمت عقاید راستگرایانه ملایم‌تر جذب شده است.

نروژ هم وضعیتی مشابه دارد. سیاستمداران آشکارا می‌گویند که نگرانند مهاجرت از کشورهایی با دین و ارزش‌های متفاوت باعث خدشه‌دار شدن فرهنگ کشور شود.

به دنبال حملاتی که در شهر اسلو و جزیره اتوئیا رخ داد و با در نظر گرفتن این تلقی روزافزون که افراط‌گرایی صرفنظر از ملیت، فرقه و دین، عواقبی مرگبار دارد، باید دید آیا بسیاری از مردم نروژ درباره این که بزرگترین خطرها از کجا ناشی می شود، دیدگاه عمیق‌تری پیدا خواهند کرد یا نه.