تأسیس کمیسییون برای انتخاب داوطلبان تحصیل در ایران

اخیراً دولت ایران به جوانان تاجیک برای تحصیل در دانشگاههای این کشور 250 بورسیة تحصیلی اختصاص داده است

مقامهای آموزش و پرورش ایران و تاجیکستان کمیسیون مشترکی برای انتخاب داوطلبان تاجیک برای تحصیل در دانشگاههای ایران تأسیس داده‌اند.

گفته می‌شود که در گذشته برخی از دانشجویان تاجیک در جریان تحصیل در ایران با مشکلاتی، از جمله به دلیل سطح پایان دانش، روبرو شده‌اند و جانب ایرانی خواستار انتخاب داوطلبانی شده است که از دانشهای کافی برای تحصیل در ایران برخوردار باشند.

نایلشا نورعلی اف، سخنگوی وزارت معارف تاجیکستان، روز چهارشنبه 25 می به بی بی سی گفت که کمیسییون مشترک در جریان دیدار هیئتی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران با مقامات تاجیک در شهر دوشنبه تأسیس شده است.

در جریان دیدار مقامات تاجیک و ایرانی، که اخیراً دایر شد، جانب ایران اعلام کرده بود که آماده است همه‌ساله برای آموزش جوانان تاجیک در دانشگاههای این کشور 250 بورسیة تحصیلی اختصاص دهد. در گذشته این رقم 50 بورسیه بود.

امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، در جریان دیدار اخیر خود از ایران در ماه مارس از مقامات این کشور درخواست کرده بود که برای تحصیل رایگان جوانان تاجیک در دانشگاههای فنّی، مهندسی و پزشکی سهمیه‌های بیشتری اختصاص دهند.

به گفتة نایلشا نورلییف، جانب ایران در صدد است روند انتخاب داوطلبان برای تحصیل در دانشگاههای ایرانی زودتر انجام شود، تا جوانان تاجیک توانند بموقع به این کشور سفر کنند.

یک منبع از سفارت ایران در تاجیکستان، که نخواست نامش افشا شود، گفت که در گذشته برخی از جوانان تاجیک که از سوی وزارت معارف تاجیکستان برای آموزش در ایران انتخاب می‌شدند، دانش کافی و شایستگی تحصیل در ایران را نداشتند.

وی افزود: “حتّی برخی از آنها نتوانستند در بخشهای “پادکورسی” (دورة آمادگی) برای آموزش زبان فارسی تحصیل کنند.” این نکته را عبدالجبار رحماناو، وزیر معاریف تاجیکستان، نیز در گذشته تأیید کرده بود.

بنا بر این، هیئت وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری ایران از جانب تاجیکستان خواسته است که کارشناسان ایرانی در انتخاب داوطلبان برای تحصیل در دانشگاههای این کشور مشارکت کنند.

منابع سفارت ایران در تاجیکستان ادّعا دارند، که همة جوانان تاجیک شایستگی تحصیل در دانشگاههای ایران را ندارند

از سویی دیگر، این موضوع نیز مطرح است که برخی از جوانان تاجیک ضمن تحصیل در ایران به رغم خواهش خود به آموزشهای مذهبی واداشته می‌شوند.

یک جوان تاجیک که حالا در دانشگاه پزشکی تاجیکستان تحصیل خود را ادامه ‌می‌دهد گفت که طول چهار سال تحصیل در یک دانشگاه پزشکی ایران وی ناچار بوده است همزمان تحصیلات مذهبی را نیز انجام دهد. ولی در نهایت، از ادامه ‌تحصیل در ایران دست کشیده است.

ضمناً، موضوع انتخاب داوطلبان برای تحصیل در خارج از تاجیکستان که طبق بورسیه‌های تحصیلی کشورهای خارجی صورت می‌گیرد، در جامعه به موضوع داغی تبدیل شده و برخیها از وجود فساد و واسطه ‌بازی در این زمینه اظهار نگرانی می‌کنند.

به این دلیل، برخی از کشورها، نظیر ترکیه، روسیه، چین و ژاپن تصمیم گرفته‌اند که در انتخاب جوانان تاجیک برای تحصیل در دانشگاههای کشورهای خود سهیم باشند.

در همین حال، نمایندة سفارت ایران در تاجیکستان خبر داد که در دیدار هیئت وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری ایران با مقامات تاجیک موضوع تحصیل دانشجویان ایرانی در دانشگاههای تاجیکستان نیز مطرح شده است.

طبق اطّلاع سفارت ایران در تاجیکستان، حالا در این کشور حدود یک هزار و دوصد نفر از دانشجویان ایرانی مشغول تحصیل هستند، که بیش از 90 درصد آنها برای دریافت مدرک دکترا به تاجیکستان آمده‌اند. ولی منابع غیررسمی تعداد دانشجویان ایرانی در تاجیکستان را بیشتر ارزیابی می‌کنند.

اخیراً دولت ایران اعلام کرده است که مدرک دکترای آن عدّه از دانشجویان ایرانی را که به صورت غیر حضوری در خارج از کشور آموزش دیده‌اند، مورد تأیید قرار نمی دهد.

به گفتة نمایندة دیپلماتیک ایران، معمولاً رؤسای شرکتها و مؤسسات ایرانی تلاش می‌کنند که به صورت غیر حضوری مدرک دکترا را دریافت کنند، زیرا این مدرک در ایران به دریافت امتیازات مختلف کمک می‌کند.

آقای نورعلی اف می‌گوید که جانب ایران می‌خواهد در انتخاب داوطلبان تاجیک برای تحصیل در دانشگاههای ایران مشارکت داشته باشد

ولی این منبع افزود: “مسلّم است که به صورت غیر حضوری انجام تحقیقات یا پژوهشی قابل اعتماد نیست. چنین نحوة تحصیل نه برای تاجیکستان و نه برای ایران سودمند خواهد بود.”

برخی از صاحب‌نظران می‌گویند که راه‌اندازی چنین محدودیتی می‌تواند باعث کاهش تعداد علاقه‌مندان ایرانی مدارک دکترا در تاجیکستان گردد.

در این صورت، برخی از دانشگاهها و پژوهشگاههای تاجیکستان زیان مالی خواهند دید. زیرا گفته می‌شود بیشتر این مؤسسات سال گذشته قیمت تحصیل یکساله در بخش به اصطلاح “سپیرنتوره و دکترانتور”-را تا به سه هزار دولار بالا برده بودند.

چنین هزینه ای باعث آن شد که تعدادی زیادی از جوانان تاجیک که قصد تحصیل در این بخشها را داشتند، به دلیل مشکلات اقتصادی نتوانند این مبلغ را فراهم سازند.

ولی گفته می‌شود که برای اتباع خارجی، از جمله، ایرانیان، این مبلغ زیاد نیست، زیرا مخارج دریافت مدرک دکترا را در ایران بمراتب بیشتر از این است.

از سویی دیگر، مدارک دکترا که مؤسسات آموزشی تاجیکستان می‌دهند، از سویی نهادهای آموزش و پرورش روسیه تأیید می‌شوند و این امر بر اعتبار چنین مدارکی می‌فزاید.