خشونت؛ انتهای بن بست خطرناک سوریه

یک عصر زمستانی بارانی در دمشق. چراغ‌ها می‌درخشند، ترافیک به آرامی در جریان است و فروشگاه‌های شیک بخش جدید شهر و بازارچه‌های بخش قدیمی همه شلوغ به نظر می‌رسند.

اما بر خلاف اطمینان خاطری که دولت سوریه می دهد، زندگی در پایتخت سوریه فاصله زیادی با وضعیت عادی دارد.

زنی از طبقه متوسط، یک گرافیست ۳۰ ساله، به من می‌گوید:"ما درست کار نمی‌کنیم. درست نمی‌خوابیم. ما ترسیده‌ایم."

او خودش در اعتراضات خیابانی شرکت نکرده و مانند بسیاری دیگر چنین کاری را بسیار خطرناک می‌داند، با این حال از اهداف معترضان پشتیبانی می کند.

اعتراضاتی که پیشتر در شهرهای دور از دمشق برگزار می شدند حالا با تناوبی حتی بیشتر در حومه پایتخت برگزار می شوند و انگار به سوی مرکز امن پیش می‌آیند.

توطئه خارجی

چنین برمی‌آید که حکومت مصمم به ایستادگی در برابر این بحران رو به گسترش است. این هفته بشار اسد همراه با خانواده‌اش به یکی از میدان‌های بزرگ شهر رفت، دیداری که گفته شد سرزده و برنامه‌ریزی‌نشده بوده است.

او مورد تشویق هزاران هواداری قرار گرفت که گفته می‌شود به طور خودجوش برای ادای احترام به او گرد آمده بودند.

مراقب حکومتی همراه من گفت:"هیچ چیز از قبل برنامه‌ریزی نشده بود. اگر مردم می‌دانستند که رئیس‌جمهور به آن میدان می‌آیند، میلیون‌ها نفر برای استقبال به آن‌جا می‌ریختند. ولی او در لحظه تصمیم گرفت که برای صحبت در میدان توقف کند. این‌طور آدمی است. کسی که میان مردم زندگی می‌کند. شما گاهی او را در مغازه سر گذر می‌بینید که برای بچه‌هایش آب‌نبات می‌خرد."

رییس‌جمهور در سخنرانی فی‌البداهه‌اش در میدان به موضوع مورد علاقه‌اش برگشت: توطئه‌ای خارجی که با هم‌دستی "تروریست‌های" داخل کشور، سوریه را تهدید می‌کند.

او تنها از قدرت‌های غربی چون ایالات متحده، که این هفته او را به "کلبی‌مسلکی" متهم کرد، حرف نمی‌زند. بلکه حتی به دولت‌های عربی نظیر قطر نیز اشاره دارد، دولتی که یکی از پیشنهاد دهنده‌های اصلی اعزام ناظران اتحادیه عرب به سوریه بود.

حمله به خودروی ناظران

بر خلاف اطمینان خاطری که دولت سوریه می دهد، زندگی در پایتخت سوریه فاصله زیادی با وضعیت عادی دارد

قطر می‌گوید که این ماموریت در توقف خشونت‌ها بی‌اثر بوده و باید لغو شود.

قواعد و مقررات شغلی ناظران را از صحبت با رسانه‌ها بازمی‌دارد و از این رو بعضی از آنان بدون این که نامشان ذکر شود به من گفتند که بیش از رفتن به سنگرهای مخالفان از بازدید مناطق هوادار دولت واهمه دارند.

پیشتر جمعیت انبوه طرفدار دولت خشم‌شان را نسبت به دخالت ناظران نشان داده‌اند.

شما می‌توانید سند این خشم را در پارکینگ هتل شرایتون، یکی از مقرهای ناظران، ببینید. جایی که شیشه‌های خودروهای متعلق به اتحادیه عرب شکسته، پوسترهای اسد بدنه‌شان را پوشانده، سپرها کنده و چرخ‌ها پنچر شده‌اند.

جهاد مقدیسی، سخنگوی وزارت امور خارجه سوریه به من گفت که نباید چنین اتفاقی می‌افتاد. او گفت که اکنون به مردم گفته شده اجازه دهند ناظران آزادانه به کارشان بپردازند.

او همچنین مایل است بگوید که حرف‌های رئیس‌جمهور درباره توطئه، "برای مصرف داخلی" بوده است و سوریه می‌خواهد که ماموریت نظارت ادامه یابد.

بن‌بست خطرناک

کشته‌شدگان خشونت‌های سوریه

سازمان ملل متحد می‌گوید بیش از ۵۰۰۰ نفر کشته شده‌اند.

این اطلاعات از سازمان‌های غیردولتی، منابعی در سوریه و سوری‌های فراری گرفته شده است.

اکثریت عمده تلفات غیرنظامی بوده‌اند، اما تلفات شامل نظامیان خاطی نیز می‌شود. این رقم شامل نیروهای امنیتی در حال خدمت نیست.

اما در پیکار بی‌امان میان تظاهرکنندگان و نیروهای امنیتی، هر روز تعداد بیشتری کشته می شوند و آمار کشته ها از پنج هزار نفر گذشته است.

هم‌زمان اسد به گفتن این که مایل به گفتگو با مخالفان است، ادامه می‌دهد و جدولی زمانی برای آن‌چه اصلاحات دموکراتیک می‌خواند ارائه کرده است.

اما او ماه‌ها است که همین حرف را می‌زند و هیچ نشانی از حرکت دولتش به سوی مذاکره حتی با مخالفان طرفدار گفتگو در دست نیست.

این بن‌بست خطرناکی است که در آن برخی معترضانی که پیشتر بر تظاهرات مسالمت‌آمیز تاکید داشتند، بیشتر و بیشتر به این نتیجه می‌رسند که باید مسلح شوند، نه برای حمله، بلکه برای این‌که دست‌کم در مقابل حملات از خود دفاع کنند.

دیپلماتی غربی به من گفت:"این رژیم یک بن‌بست درست کرده است."

هراس من این است که در انتهای این کوچه بن بست خشونت بیشتری خواهد بود.