اسکندر فیروز در دوشنبه

	به گفته خانم روسناوا شرطهای اصلی برای دست یابی به صلح آماده بودن برای گذشت به همدیگر است

هرچند در میان نزاعهای مصلحانه در قره باغ کوهستانی و تاجیکستان تفاوت جدی وجود دارد، ولی با وجود این آموزش تجربه گذشت جانبها برای دستیابی به صلح در جنگ داخلی تاجیکستان در مناطق دیگر جهان نیز می توان مفید باشد.

Матни сириллик

روز پنجشنبه، 15 نوامبر، در شهر دوشنبه دومین مرحله آموزش تجربه صلح تاجیکان از سوی نمایندگان جوامع مدنی جمهوری آذربایجان و ارمنستان و قره باغ کوهستانی شروع شد.

به گفته دسیسلاوا روسناوا، از مسئولان سازمان بریتانیایی هشدار بین المللی (International Alert) که وابسته به سازمان ملل متحد است، هم اکنون کارشناسان این کشورها که در روند مذاکرات صلح قره باغ کوهستانی مشارکت دارند، با تجربه صلح تاجیکان آشنا خواهند شد.

ولی تا امروز حدود 35 نفر از جوانان این کشورها از مناطق مختلف تاجیکستان دیدن کرده، با نمایندگان جانبهای درگیر در جنگ داخلی این کشور ملاقات داشتند، خانم روسناوا در این باره گفت:

"از نظر سیاسی نزاعهای مسلحانه در تاجیکستان و قره باغ کوهستانی تفاوت جدی دارند. ولی یکی از شرطهای اصلی برای دست یابی به صلح این است که جانب ها به همدیگر باید اعتماد داشته و برای گذشت به همدیگر آماده باشند. و هدف ما نیز این است که جانبهای درگیر مناقشه قره باغ این بخش توافقات صلح تاجیکان را بیاموزند. در دیدار و گفتگوها در تاجیکستان نمایندگان آذربایجان و ارمنستان با تعجب به نمایندگان جانبهای درگیر در دوران جنگ داخلی در تاجیکستان می نگریستند که آنها با هم صمیمانه و دوستانه صحبت می کردند و نشانه ای از مخالفت در میان آنها باقی نمانده است. برای ما مهم این بود که ارمنیها و آذریها به انجام موفقیت آمیز مذاکرات صلح میان این دو کشور اعتماد پیدا کنند."

	خانم گریگوریان گفته است، از تجربه صلح تاجیکان تنها بعد از حل سیاسی قضیه می توان استفاده کرد

در همین حال، ایرینا گریگوریان، مسئول سازمان غیردولتی در شهر خان کندی (استپاناکرت) قره باغ می گوید که در مرحله فعلی مناقشه در این منطقه استفاده از تجربه صلح تاجیکان برای جانبهای درگیر در این نزاع موثر نخواهد بود.

وی گفت: "در تاجیکستان جنگ داخلی بود ولی در قره باغ کوهستانی مناقشه میان ملتهاست، به این دلیل از تجربه صلح تاجیکان تنها بعد از حل سیاسی این قضیه می توان استفاده کرد. در این صورت ما می توانیم تجربه تاجیکان را در زمینه تاسیس کمیسیون آشتی ملی و تخصیص سهمیه ها در نهادهای دولتی برای مدیریت کشور استفاده کنیم."

ولی کریم کریکی، رئیس اتحادیه مهاجران اجباری جمهوری آذربایجان که در گذشته در قره باغ به سر می برده، برعکس معتقد است که استفاده از تجربه صلح تاجیکان برای حل نزاع میان آذریها و ارمنیها مساعدت خواهد کرد.

وی افزود: "در تاجیکستان به صلح در حالی دست یافتند که جانبهای درگیر جنگ داخلی و نیروهای خارجی که در این قضیه دست داشتند، ضرورت امضای موافقت نامه صلح را درک کرده اند. دستیابی به صلح میان آذریها و ارمنیها را نیز می توان از همین راه تامین کرد. البته تفاوتهایی میان شرایط نزاع در تاجیکستان و قره باغ وجود دارد، ولی بیشتری از مفاد صلح تاجیکان قابل استفاده در قره باغ کوهستانی است."

	"جانبهای درگیر در حالی به صلح دست می یابند که ضرورت امضای موافقت نامه صلح را درک کنند"

در همین حال، به گفته دسیسلاوا روسناوا، در آغاز ملاقات دوشنبه میان نمایندگان جوامع مدنی جمهوری آذربایجان و ارمنستان نوعی نگرانی و ناراحتی احساس می شد ولی با گذشت دو روز این نگرانی از میان رفته است.

نزاع مسلحانه قره باغ کوهستانی که در هیجده سال اخیر ادامه داشته، بیش از بیست هزار کشته بر جای گذاشته است.

هرچند در چند سال اخیر درگیریهای نظامی در این منطقه مشاهده نمی شود ولی به اعتقاد کارشناسان احتمال تشنج اوضاع در قره باغ در این اواخر افزایش یافته است.

شرکت کنندگان ملاقات دوشنبه بر این نظرند که باید حکومتهای خود را برای دستیابی هر چه سریعتر به صلح و رضایت وادار کنند.