"اگر ما بموقع از فعالیت حزب "تاجیکستان آزاد" جلوگیری نمی کردیم، جانبداران آن در مناطق مختلف تاجیکستان دست به اعمال غیرقانونی می زدند."

Матни сириллик

حزب "تاجیکستان آزاد" در سال 1997 از سوی یرش قربانف، یک شهروند ازبک تبار تاجیکستان تاسیس یافته بود. ولی مسئولان دادستانی تاجیکستان اظهار داشته اند که این حزب را مخالفان دولت تاجیکستان در خارج از کشور تاسیس داده اند.

به گفته باباجان باباخانف، دادستان کل تاجیکستان در سال گذشته میلادی دادگاه عالی این کشور در پی شکایت دادستانی کل فعالیت 10 سازمان و حزب سیاسی را تروریستی خوانده و قعالیت آنها را در قلم رو این کشور ممنوع کرده است.

جنبش اسلامی ازبکستان، القاعده، حزب اسلامی ترکستان، حرکت تبلیغات، سازمان تبلیغات و حزب "تاجیکستان آزاد" از جمله چنین سازمانها و احزاب عنوان شده اند. در پاسخ به این سوال که فعالیت حزب "تاجیکستان آزاد" به چه دلیل تروریستی ارزیابی شده است، آقای باباخانف گفت:

"ما می توانیم انتظار باشیم که چه زمانی این سازمان مرتکب جنایت می شود. با پیشنهاد ما فعالیت این سازمان تروریستی خوانده شد. کلیه دلایل ما در جریان بررسی در دادگاه تایید گردید. اگر ما بموقع از فعالیت این حزب جلوگیری نمی کردیم، جانبداران آن در مناطق مختلف تاجیکستان دست به اعمال غیرقانونی می زدند. مهم این است که فعالیت این حزب حالا تروریستی و ممنوع اعلام شده است."

آقای باباخانف افزود که حزب "تاجیکستان آزاد" از سوی مخالفان دولت تاجیکستان در خارج از کشور تاسیس شده است. از عبدالملیک عبدالله جانف، نخست وزیر سابق دولت تاجیکستان به عنوان یکی از رهبران این حزب نام برده شد.

این در حالیست که قبلا یرش قربانف، یک شهروند ازبک تبار تاجیکستان با پخش چند بیانیه اظهار داشته بود که این حزب در سال 1997 از سوی برخی از شهروندان ازبک تبار تاجیکستان به منظور حمایت از حقوق آنها در این کشور تاسیس داده شده است.

زیرا در پی درگیریهای دوران جنگ داخلی در تاجیکستان در سالهای 1992-1997 بویژه مخالفت میان محمود خدایبردی یف، سرهنگ شورشی ارتش تاجیکستان و دولت این کشور هزارها تن از ساکنان ازبک تبار این کشور از تاجیکستان به ازبکستان فرار کردند.

یرش قربانف چند سال قبل در یکی از مصاحبه های خود با خبرنگاران چنین گفته بود:

"خدمات امنیتی ازبکستان تقاضا داشت که ما به گروه محمود خدایبردی یف بپیوندیم. ولی ما بعد از 7 سال سرگردانی در ازبکستان، قرار گذاشتیم که به وطن برگردیم و در این زمینه با کمک سازمانهای بین المللی با دولت تاجیکستان وارد مذاکرات شدیم. ولی خدمات امنیتی ازبکستان از ترس آن که اهداف و اعمال جانب ازبکستان در قبال تاجیکستان آشکار خواهد شد، مرا به اتهام ساخته روانه زندان کرد."

سال 2003 یرش قربانف بر اساس حکم یکی از دادگاههای ازبکستان در ارتکاب تقلب کاری و برانگیختن نزاع ملی مجرم شناخته شد و برای 8 سال روانه زندان گردید. در حال حاضر یرش قربانف در یکی از زندانهای ازبکستان به سر می برد.