این گزارش که امروز در شهر دوشنبه معرفی شد، حاکی از پژوهشهایی است که در آنها کارشناسان منطقه در باره مشکلات کشورهای آسیای میانه، بویژه در بخش تجارت، محیط زیست، مسایل مهاجرت، ابتلا به ایدز و مدیریت غیر مؤثر دولت ها را به بررسی گرفته اند.

Матни сириллик ин чост

هرچند گفته می شود در سالهای اخیر کشورهای آسیای میانه در زمینه همکاریهای منطقه ای به پیشرفتهایی دست یافته اند، اما آنگونه که در گزارش برنامه توسعه سازمان ملل تاکید شده، موانعی که ناشی از ایجاد مرزهای سیاسی میان این کشورها است، به زندگی مردم منطقه اثرات ناگواری بر جای گذاشته است.

سعادت عالموا، کارشناس مرکز موسوم به "شرق" در تاجیکستان که در تهیه این گزارش شرکت داشته، معتقد است که پس از فروپاشی اتحاد شوروی روابط کشورهای آسیای میانه بیشتر تحت شعاع همکاریهای سیاسی این کشورها قرار داشته است.

بانوعالمواگفت: "از این که تا حال همه کشورهای منطقه مشغول بنیاد دولتهای ملی خود بودند، نیازهای مردم عادی، نیازمندیهای عرصه های تجارت، ترابری و تولیدات در این کشورها تا حدی اهمیت خود را از دست داده است."

به گفته خانم عالموا حالا موضوعات مربوط به استفاده از منابع آب، انرژی، ترانزیت، ترابری، تجارت و خطرات ناشی از گسترش ایدز و وقوع حوادث طبیعی در سطح کلیه کشورهای منطقه مطرح است.

در گزارش برنامه توسعه سازمکان ملل متحد آمده است که بهبود همکاریها میان قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان، یا منطقه ای با جمعیت نزدیک به 60 میلیون نفر، نتایج قابل ملاحظه سیاسی و اقتصادی را در پی خواهد داشت و در ده سال آینده رشد مجموع محصولات ناخالص داخلی در این کشورها از پنجاه تا صد درصد افزایش خواهد یافت.

در این گزارش با توحه به وضع ناگوار جاده ها و موانع موجود در ترانزیت کالا و مواد به دولتهای منطقه پیشنهاد شده است، تا برای گسترش تجارت و سرمایه گذاری در این کشورها شرایط ضروری فراهم سازند.

همچنین از این کشورها دعوت شده است تا در مورد استفاده مشترک از منابع آب و انرژی در منطقه به توافق برسند و برای مقابله با حوادث طبیعی آماده باشند.

در این گزارش بر ضرورت تقویت همکاریهای کشورهای منطقه برای مقابله با قاچاق مواد مخدر و تروریسم، پیامدهای مثبت و منفی روند مهاجرت، جلوگیری از گسترش بیماریهای مسری، بویژه سل و ایدز در کشورهای منطقه تاکید شده است.

همچنین بر اساس این گزارش گسترش فساد، مدیریت زیان آور و بی صلاحیتی در آسیای میانه به پیشرفت کند جریان اصلاحات در این کشورها منجر شده است.

آکادمیسین محمدشاه هلالف، رئیس فرهنگستان علوم تاجیکستان، که امروز در مراسم معرفی گزارش برنامه توسعه سازمان ملل متحد حضور داشت، این اقدام سازمان ملل متحد را قدمی در راه گسترش همکاریها میان کشورهای آسیای میانه عنوان کرد.

آقای هلالف افزود: "این گزارش پیشنهادی بیش نیست و همه مشکلات را تنها با تهیه این گزارش نمی توان حل کرد. اما این قدمی جدی برای بهبود مناسبات منطقه ای است."

در پایان گزارش برنامه توسعه سازمان ملل متحد از کشورهای آسیای میانه و شریکان خارجی آنها خواسته شده است تا برای تبدیل دادن آسیای میانه به یک منطقه باثبات و رو به پیشرفت تلاش کنند.