خورشید همدم در دوشنبه

در این همایش مسئولان دولتی، نمایندگان پارلمان تاجیکستان و عده ای از دانشمندان و محققان تاجیک و ایرانی و افغان مسایل مربوط به اجرای مفاد قانون زبان در تاجیکستان را مورد بررسی قرار دادند.

مسئولان دولتی گفتند طی 16 سال پس از تصویب قانون در باره زبان در تاجیکستان بیشتر مفاد این قانون اجرا شده و زبان فارسی تاجیکی به عنوان زبان رسمی و کارگذاری در کلیه نهادها و مؤسسات دولتی تاجیکستان گسترش چشمگیری داشته است.

جهانی شدن  درواقع تغییراتی که در این روند صورت می گیرد، می تواند وضع هر زبان و تمدنی را زیر سؤال ببرد و اصالت و نابی زبان، بویژه زبان فارسی را کاهش بدهد.   ناصر سرمد پارسا، سفیر ایران در تاجیکستان

اما عده ای از روشنفکران تاجیک از روند کند اجرای مفاد قانون زبان فارسی تاجیکی در تاجیکستان اظهار نگرانی کرده و خواستار گامهای جدی تر دولت در این زمینه شدند.

این روشنفکران خرابی زبان رسانه ها و رعایت نشدن معیارهای زبان ادبی را از مشکلات عمده در زمینه گسترش زبان فارسی تاجیکی ارزیابی کرداند.

حفظ و نگهداری زبان فارسی در قلمرو تاجیکستان، ایران و افغانستان از هر نوع آلودگی و تهاجم واژه های بیگانه از دیگر موضوعات مطروحه در این همایش بود.

به گفته ناصر سرمد پارسا، سفیر ایران در تاجیکستان گسترش روند جهان شمولی یا گلوبالیزاسیون خطر آلوده شوی زبان فارسی را افزایش داده است. آقای پارسا افزود: "درواقع تغییراتی که در این روند صورت می گیرد، می تواند وضع هر زبان و تمدنی را زیر سؤال ببرد و اصالت و نابی زبان، بویژه زبان فارسی را کاهش بدهد."

پاکسازی زبان  تهیه و چاپ فرهنگ مشترک گویشهای زبان زمینه مؤثر و مفید در قبال هر نوع تهاجم و آلودگیها می باشد. به این دلیل اجرای چنین اقدامی با همتایان ایرانی و افغان مطرح خواهد شد.   دادخدا سیم الدینف، رئیس کمیته علم، آموزش و پرورش و امور جوانان مجلس نمایندگان

دادخدا سیم الدینف، رئیس کمیته علم، آموزش و پرورش و امور جوانان مجلس نمایندگان پارلمان تاجیکستان برای جلوگیری از هر نوع آلوده شوی و تهاجم فرهنگ و زبان بیگانه به زبان فارسی تاجیکی اقدامات مشترک دانشمندان سه کشور فارسی زبان، تاجیکستان، ایران و افغانستان در زمینه تهیه و چاپ فرهنگ مشترک گویشها و یکسان سازی واژه ها میان این کشورها را یک امر ضروری می داند.

آقای سیم الدینف تاکید کرد: "تهیه و چاپ فرهنگ مشترک گویشهای زبان زمینه مؤثر و مفید در قبال هر نوع تهاجم و آلودگیها می باشد. به این دلیل اجرای چنین اقدامی با همتایان ایرانی و افغان مطرح خواهد شد."

به نوبه خود کمال عینی، دانشمند تاجیک معتقد است که در قیاس با افغانستان و ایران خطر آلوده شوی زبان برای تاجیکستان بیشتر محسوس است. زیرا به گفته آقای عینی مردم تاجیکستان طی بیش از 70 سال اخیر از رسم الخط نیاکان یا الفبای فارسی محروم و واژه های زیاد بیگانه، از جمله عربی، روسی، ترکی و غیره وارد زبان مردم شده است.

آقای عینی اظهار داشت: "در اوایل قرن بیستم زبان فارسی تاجیکی با چالشهایی چون تغییر الفبای نیاکان به لاتینی و بعدا به سیریلیک ماوجه گردید. این برخوردها به این نتیجه رساند که مردم تاجیک از ادبیات کلاسیک خود خیلی دور شدند و تنها دانشمندان و اهل ضیا تا اندازه ای از این ادبیات برخوردار گردید. گذرش به رسم الخط نیاکان امکان خواهد داد تا گنجینه بزرگ ادبیات فارسی احیا و زبان فارسی پاک و بی آلایش گردد."

تغیر خط  در اوایل قرن بیستم زبان فارسی تاجیکی با چالشهایی چون تغییر الفبای نیاکان به لاتینی و بعدا به سیریلیک ماوجه گردید. این برخوردها به این نتیجه رساند که مردم تاجیک از ادبیات کلاسیک خود خیلی دور شدند.   کمال عینی، دانشمند تاجیک

در همین حال، مسئولان کمیسیون اجرای قانون زبان فارسی تاجیکی، یک نهاد وابسته به دفتر ریاست جمهوری تاجیکستان می گویند در حال حاضر تبدیل الفبای سیریلیک به فارسی می تواند پیامدهای نامطلوبی برای جامعه این کشور داشته باشد.

زیرا به گفته این مسئولان در صد سال اخیر الفبای تاجیکان سه بار تغییر کرده و این وضع منجر به بی سواد ماندن اکثر مردم در تاجیکستان، بویژه ساکنان روستایی این کشور شده است.

این در حالی است که قانون زبان فارسی در تاجیکستان که سال 1989 به تصویب رسید، آموزش مرحله به مرحله الفبای فارسی یا رسم الخط نیاکان در تاجیکستان را پیشبینی کرده است.

اما برخورد عده ای از مسئولان دولتی به زبان در سالهای پس از استقلال تاجیکستان به حدی بوده است که حتی اصطلاح "فارسی" در کنار "تاجیکی" در سال 1994 از قانون اساسی و قانون زبان فارسی تاجیکی حذف گردید. از نظر این افراد فارسی، تاجیکی و دری سه زبان بر سر خود مستقل و خاص سه کشور هستند.