مهدی جامی
|  |
 |  موسيقی سمفونيک شهيدی از سنت های ادبی و از فولکلور تاجيک مايه ور است |
طالب شهيدی را نخست بار در سالن اپرا-باله عينی در شهر دوشنبه ديدم. اجرای قطعاتی از باخ را که ارکستر سمفونيک دوشنبه می نواخت رهبری می کرد. در سالن جای سوزن انداختن نبود و من که اين استقبال چشمگير را پيش بينی نمی کردم تمام برنامه را بناگزير همراه ده ها نفر ديگر ايستاده تماشا کردم. او پسر زيادالله شهيدی پدر موسيقی سمفونيک تاجيکستان است. شهيدی ها همه دست در کار هنر و فرهنگ اند. طالب شهيدی خود از معدود استادان موسيقی سمفونيک است که هنوز در تاجيکستان به فعاليت ادامه می دهند و در موسيقی خود مايه های تاجيکی برگرفته از فولکلورهای محلی را در قالب سمفونيک باز آفرينی می کنند. طالب شهيدی که در خانواده ای اصلا سمرقندی بر آمده در خيابان بخارای دوشنبه و در مجموعه آپارتمانی زندگی می کند که سبک معماری شوروی را بخوبی نشان می دهد اما درون خانه با هنرهای دستی تاجيکان آراسته است با پيانويی که در صدر اتاق پذيرايی خودنمايی می کند و انبوه نوارها و ويديوهای موسيقی و نيز اجراهای مجلسی و صحنه ای آثار خود او. او از پانزده سالگی به آموختن موسيقی آغاز کرد و در اوان بيست سالگی راهی مسکو شد تا هفت سالی را در کنسرواتوار، آموزش های عالی موسيقی و آهنگسازی را بگذراند. در اينجا بود که با استادانی چون سرگئی بالاسانيان و آرام خاچاطوريان آشنا شد و از درس آنان بهره گرفت. اما در مسکو نماند و بر اساس آنچه آموخته بود مکتب پدر را در دوشنبه ادامه داد. با اينهمه، سال های جنگ داخلی برای موسيقی کلاسيک سال های دشواری بوده است و پراکنده شدن استادان اين رشته را در کشورهای مختلف به دنبال داشته است. طالب شهيدی می گويد که در سال های شوروی سمفونی نويسان تاجيک نه تنها به سالن های اروپا دسترسی نداشته اند که حتی از مرکزهايی مانند مسکو يا سن پطرزبورگ نيز دور بوده اند. به همين دليل، استادان زبردست موسيقی سمفونيک اين کشور در جهان خارج چندان شناخته نيستند. پايه اصلی کارهای شهيدی آثار جاودان ادبيات فارسی و يا داستان های تاريخی است. او سمفونی ها و اپراهای متعددی بر اساس اشعار خيام، فردوسی، مولانا رومی و حافظ و همچنين آثار تاجيکی معاصر نوشته است. يکی از آخرين کارهای او نيز به اسماعيل سامانی نماد ملی تاجيکستان مستقل اختصاص يافته است. |