احسان زروان

زنان تاجيک نيمی از مهاجران کاری به روسيه را تشکيل می دهند اما در خود تاجيکستان نيز بار زندگی را عمدتا زنان بر عهده دارند - عکس از مهدی جامی

نگینه محمدجانوا کارشناس نمایندگی سازمان بین المللی مهاجرت که با سرنوشت صدها زن مهاجر از نزدیک آشناست می گوید طبق تحقیقاتی که این نمایندگی به همراه سازمان غیردولتی موسوم به "شرق" انجام داده حدود 42 در صد کلیه مهاجرین تاجیک در خارج از کشور زنان اند.

به گفته خانم محمدجانوا پدیده مهاجرت زنان به خارج قبلا یک امر غیرمعمول محسوب می شد و پس از جنگ داخلی در کشور آغاز شد.

طبق آمار رسمی، بر اثر این جنگ حدود 26 هزار زن بیوه شدند که بیشتر آنها مجبور بودند زندگی خودرا خود بچرخانند زیرا اکثر مردان از جمله خویشاوندان آنها یا در جنگ بودند و یا به خارج فرار کرده بودند و همین زنان بودند که به کسبه کاری در بازارها پرداختند و به وارد کردن مواد و کالا از خارج مشغول شدند.

نظام تفنگسالاری دوره جنگ برای فعالیت تجاری آشکار مردان و پولداربودن آنها خطرناک بود و شاید صدها تن از مردان صرف به خاطر داشتن پول در دوره جنگ کشته شده باشند.

اما پس از ختم جنگ مشکل دیگری پیش آمد. اکثر مردان بنا به عدم اشتغال در کشور به خارج سفر کردند و تعدادی از آنها خانواده های خودرا رها کردند و زنان و کودکان آنها بیوه يا يتیم ماندند.

زلفیه رجبوا ساکن ناحیه حصار که کودکان خودرا نزد خویشاوندان گذاشته به روسیه رفته است می گوید هیج منبعی برای تامین کودکانش با لباس و غذا در تاجیکستان نداشته است و از این رو به مسکو سفر کرده است.

اما در مسکو پلیس او را مرتبا بازداشت می کند و به دلیل مهاجر غیر قانونی بودن با هر بهانه ای برایش مشکل ایجاد می کند.

زنان مهاجر در خارج به چه کار مشغول اند؟

به گفته کارشناسان اکثر این زنان در روسیه به حیث فروشنده در دکان و بازارها کار می کنند ولی قسمت اعظم آنها مشغول به عرضه خدمات گوناگون اند؛ از ظرفشويی در غذاخوری های عمومی تا خدمتگاری و مراقبت از خانه های افراد ثروتمند.

اما زندگی زنان مهاجر با مشکلات فراوانی همراه است.

میسره زنی ميانسال که نواسه دار است می گوید برای به دست آوردن پول برای برگزاری مراسم عروسی پسرش به مسکو آمده است. وی زندگی خود و مهاجرین را تلخ می داند.

این ها پهلوهايی از زندگی زنان مهاجر است که خود اين زنان آشکار بیان می کنند.

اما زندگی زنانی که می خواهند برای حل مشکلات اقتصادی خود مهاجرت را اختیار کنند پهلوهای ديگری نیز دارد که آنها ترجیح می دهند از بیان آن خودداری کنند.

نگینه محمدجانوا می گوید بعضی از این زنان را فریب می دهند و از آنها به نحوه های مختلف استفاده می شود از مجبور کردن به زندگی شبیه به غلامی تا واداشتن به فحشا.

ولی کارشناسان و ادارات دولتی ارقام دقیقی را در مورد بدرفتاری نسبت زنان و دختران مهاجر تاجیکستان عرضه نمی کنند. و با وجود تمام مشکلات زندگی در هجرت مهاجرت زنان و دختران از این کشورهمانا ادامه دارد.