سهراب ضیا از شهر دوشنبه

وی ترجیح می دهد که از وی با نام عبدالرحمان نام برده شود. نیروهای نظامی آمریکا در شمال افغانستان در بهار سال 2002 میلادی عبدالرحمان را بازداشت کرده اند.

او حدود شش ماه در زندانهای بگرام و قندهار افغانستان به سر برده و سپس نظامیان آمریکایی او را راهی گوانتانامو کرده اند.

تابستان سال گذشته میلادی او از این زندان آزاد شده و هم اکنون در دوشنبه به سر می برد.

به گفته آقای عبدالرحمان در دوره ای که او زندانی گوانتانامو بود به بیماری هیپاتیت س (Hepatite C) مبتلا گردید و حالا به کمکهای پزشکی و دارویی شدیدا نیاز دارد.

در جستجوی برادر

عبدالرحمان در یک گفتگوی اختصاصی با بی بی سی گفت که وی اواخر سال 2000 میلادی برای جستجوی یک برادرش که طبق ادعای وی گویا آن وقت همراه با طرفداران جمعه نمنگانی، جنبش اسلامی ازبکستان در مناطق هم مرز تاجیکستان با افغانستان قرار داشته است به ناحیه طویلدره، واقع در بیش از 200 کلومتری شرق تاجیکستان سفر می کند.

عبدالرحمان افزود در ناحیه طویلدره به وی گفته اند، که برادرش همراه با اعضای گروه جمعه نمنگانی در قلمرو افغانستان قرار دارد. او همراه گروهی از پناهندگان ازبک توسط هلی کوپتر وارد افغانستان می شود و پس از چند مدتی در کندوز با برادرش دیدار می کند.

مشکل بازگشت از افغانستان به تاجیکستان

اما پس از ملاقات با برادرش، عبدالرحمان امکان بازگشت به تاجیکستان را نداشته و برای پیدا کردن مبلغ خرج راه در شمال افغانستان باقی می ماند. او به عنوان راننده در صفوف پناهندگان ازبک و طرفداران جمعه نمنگانی مدتی مشغول کار بوده است. عبدالرحمان ادعا می کند که در میان این افراد ازبکها، قرقيزها و قزاقها بودند.

حوادث 11 سپتامبر و بازداشت عبدالرحمان

عبدالرحمان افزود که پس از حوادث 11 سپتامبر سال 2001 و آغاز مبارزه ائتلاف بین المللی علیه تروریسم در در افغانستان محل اقامت آنها نیز توسط هواپیماهای آمریکایی بمباران شده و مردم به هر سوی پراکنده شده اند.

عبدالرحمان می گوید که وی از کندوز به ولسوالی چارچنار رفته است. در آنجا یک گروه افغانها به وی وعده کار رانندگی داده و گفتند که اتومبیل مورد نظر آنها در مزار شریف است. در ادامه داستان خود عبدالرحمان گفت که در مزار شریف این گروه افغانها اورا به پلیس افغان تسلیم کرده اند و پلیس افغان اورا به نظامیان آمریکایی به عنوان طالب در عوض پول تحویل داده اند.

زندگی در زندان

عبدالرحمان می گوید: "در میان نظامیان آمریکایی یک نفر زبان روسی را کمی بلد بود. وی مرا طالب، تروریست و قاتل خواند. بعد دست و پای مرا بستند، لباسهایم را عوض کردن و در داخل یک کانتینر گذاشتند. بعد از آن مرا همراه با افراد دیگر توسط هواپیما به زندان بگرام و سپس به زندان قندهار بردند و از آنجا در ماه ژوئن سال 2002 به گوانتانامو منتقل کردند."

طبق ادعای عبدالرحمان در میان افرادی که در افغانستان به اسارت نیروهای آمریکایی درآمده بودند، شهروندان کشورهای قزاقستان، قرقزستان، ازبکستان، تاجیکستان و در مجموع اتباع 48 کشور قرار داشته اند.

شرایط بازداشتگاههای گوانتانامو

درباره شرایط زندان گوانتانامو عبدالرحمان می گوید: "وقتی چشمان مرا باز کردند، دیدم که جایی هست عبارت از حجره های آهنین، دورادور آن را سیم خاردار کشیده بودند و بعد آب اقیانوس به نظر می رسید. به ما غذای خوب می دادند. اما همیشه ما در داخل حجره های آهنین بودیم. در مورد ضرورت، مثلا به هنگام شستشوی بدن تا فاصله هفت متر پایهای مارا با زنجیر می بستند. وقتی بیمار می شدیم، وضع بدتر می شد. موارد ابتلا به بیماری های مختلف، مثل مالاریا در میان زندانیان زیاد شد."

عبدالرحمان می گوید که در زندان گوانتانامو آنها اجازه خواندن نمازرا داشته اند. اما کارمندان زندان به هنگام اذان و نماز، زندانیان را تحقیر و مسخره می کرده اند.

ابتلا به بیماریی هیپاتیت س

عبدالرحمان می گوید که زمان بودنش در زندانهای بگرام و قندهار، او مبتلای هيچ بیماریی نبوده است.

حتی پنج ماه اول در گوانتانامو بودنش او پیوسته به ورزش بدن مشغول بوده و تا 80 کیلو وزن داشته است. بعد از این مدت او به درد معده گرفتار شده و پس از چند روز پزشکان پس از تشخیص خون وی گفتند که عبدالرحمان مبتلای بیماری هیپاتیت س است. به موافقت عبدالرحمان در زندان گوانتانامو او را عمل جراحی کرده و تلخه (کيسه صفرا) او را درآوردند.

"گنهکاران بیگناه"؟

به گفته عبدالرحمان او با زندانیان دیگر از تاجیکستان چند بار از نزدیک صحبت داشته است. او می گوید: "چهار نفر از شهروندان ما که در پاکستان تحصیل می کرده اند، در میان زندانیان بودند. این جوانان می گفتند که آنهارا پاکستانیها بازداشت کرده و به نظامیان آمریکا تحویل داده اند. این چهار نفر می گفتند که بدون جرمی آنها در گوانتانامو افتاده اند. در مجموع از تاجیکستان 11 نفر در این زندان قرار داشتند."

به گفته عبدالرحمان قبل از بازگردانیدن او و یک شهروند دیگر تاجیکستان در ماه ژوئن سال 2004 چهار شهروند دیگر این کشور از زندان آزاد شده و به تاجیکستان بازگردانیده شده اند.

بازگشت به تاجیکستان

طبق ادعای عبدالحمان آمریکاییها به او گفتنه اند که اورا در آمریکا مجازات نخواهند کرد و به تاجیکستان خواهند فرستاد. در این هنگام بیماری او وخیمتر شده و با مشکل زیاد غذا می خورده است. و خود او فکر می کند که به سبب شدت بیماری اورا مرخص کرده و به تاجیکستان فرستاده اند.

عبدالرحمان و شهروند دیگر تاجیکستان پس از بازگشت به این کشور یک هفته در یکی از زندانهای تاجیکستان به سر برده و سپس هر دو آزاد شده اند. قبل از بازگشت، به وی در آمریکا وعده کمک پزشکی کرده بودند. اما با وجود مراجعه به سفارت آمریکا و دفتر صلیب سرخ جهانی در شهر دوشنبه تا حال عبدالرحمان هیچ کمک پزشکی دریافت نکرده است.

عبدالرحمان می گوید که حالا در منزل یکی از برادرانش در شهر دوشنبه زندگی می کند. او سال 1995 به سبب بیفرزندی همسرش را طلاق داده و دوباره ازدواج نکرده است. عبدالرحمان می گوید که این برادرش به قدر امکانات خود به وی کمک می کند.

تصمیم برای شکایت به دادگاه

عبدالرحمان می گوید: "طبق کنونسیون ژنو هر شخص در کدام کشوری که جراحی (عمل) شده است، آن کشور تا کاملا شفا یافتن او باید اورا با دارو تأمین کند. به این سبب می خواهم در این زمینه موافق قانون از آمریکا به دادگاه شکایت کنم."

این زندانی سابق گوانتانامو گفت که معالجه بیماری او امکان داشته است. اما پزشکان به وی گفته اند که برای عوض کردن خون و جگر 70 هزار دلار ضروری است.

عبدالرحمان می گوید، که اگر وضع سلامتی اش بهتر شود، او کاری پیدا خواهد کرد تا زندگی اش را خود بچرخاند. به گفته عبدالرحمان در باره برادرش که برای جستجوی وی به افغانستان رفته بود، حالا هم خبری ندارد.

او می گويد شایعاتی هست که برادر او در افغانستان جان خود را از دست داده است. برخی دیگر گفته اند که گویا وی در تاجیکستان است.

سفارت آمریکا: "به هر شکایت رسیدگی خواهد شد!"

سفارت آمریکا در تاجیکستان روز 28 ژانویه در یک پاسخ کتبی به بی بی سی در ارتباط به قضیه عبدالرحمان، زندانی پیشین بازداشتگاه گوانتانامو چنین نوشت:

"ایالات متحده آمریکا با سربازان پیکارجوی دشمن طبق امکانات و با درنظرداشت شرایط جنگی و اصول ذیربط کنوانسیون سوم ژنو از سال 1949 انساندوستانه برخورد می کرد و برخورد خواهد کرد.

آمریکا به اسیران خدمات خوب پزشکی ارائه می کند و به صورت همیشگی دندانهای آنهارا مداوا خواهد کرد... وقتی ضرورت وجود داشته باشد، اسیران را بستری و یا عمل خواهند کرد. پس از آزادی اسیران کشورهایی که این اسیران اتباع آن هستند، مسئولیت وضع سلامتی اسیران پیشین را بر عهده دارند.

طبق خط مشی، حکومت آمریکا درهر مورد جداگانه به مردم شرح و توضیحات ارائه نمی کند. با وجود این ما تلاش خواهیم کرد به نامه هایی که در رابطه به این موضوع به سفارت وارد می شوند، پاسخ بگوییم."