21:44 گرينويچ - جمعه 14 فوريه 2003 - 25 بهمن 1381

مرگ نخستين جانور آفريده بشر

آنيا ليختاروويچ خبرنگار علمی بی بی سی

دانشمندان موسسه رازلين در شهر ادينبورگ مرکز اسکاتلند پس از آنکه متوجه شدند دالی، نخستين حيوانی که به شيوه همتاسازی متولد شده بود، دچار بيماری خطرناک ريوی است به زندگی اش پايان دادند.

دالی که گوسفند شش ساله ماده ای بود در همين مؤسسه همتاسازی شده و نگهداری می شد.

دانشمندان برای همتاسازی او رشته د. ان. آی ماده گوسفند بالغی را به سلول خالی تخمک گوسفند ديگری تزريق کرده، تخمک بارورشده را در رحم گوسفند سومی کاشتند و به اين ترتيب، دالی از لحاظ ژنتيکی دقيقاً همانند ماده گوسفندی بود که رشته د. ان. آ از آن گرفته شده بود.

وضعيت جسمانی دالی ابتدا کاملاً خوب بود و او حتی چهار بره سالم به دنيا آورد اما در همان سالهای اوليه درحالی که هنوز جوان بود مبتلا به فرسودگی مفاصل (آرتروز) شد.

تصميم به پايان دادن به زندگی دالی زمانی اتخاذ شد که آزمايشهای دامپزشکی نشان داد او به بيماری ريوی مبتلاست و بيماری اش بسرعت درحال پيشرفت است.

از آنجا که گوسفند می تواند دوازده تا سيزده سال زندگی کند اين پرسش مطرح است که چرا دالی در حالی که تنها شش سال داشت به بيماری ای مبتلا شد که ويژه دوران کهولت است.

بسياری ديگر از حيوانات همتاسازی شده نيز با عوارض جسمانی جدی روبروهستند و بسياری نيز بلافاصله پس از تولد تلف شده اند اما پرفسور ايان ويلمات، رئيس گروه آفرينندگان دالی معتقد است بيماری او ناشی از فنون همتاسازی نبوده است و می گويد ساده ترين توضيح برای مرگ دالی اين است که برای حيوانات نيز مانند انسان بيماريهای ناخوشايندی وجود دارد.

محتملترين توضيح اين است که بدن دالی احتمالا دچار عفونت بوده و بهتر بود به زندگی اش پايان داده شود.

هم اکنون مطالعات مفصلی برای درک روند کهولت دالی و ساير بيماريهای احتمالی اش در جريان است.

اما اين خبر باعث شده است پرسشهای بيشتری درباره ايمنی همتاسازی بويژه در مورد انسان مطرح شود.