پیام نور، دانشگاه محبوب احمدی‌نژاد؟

به روز شده:  09:56 گرينويچ - پنج شنبه 25 ژوئيه 2013 - 03 مرداد 1392
دانشگاه پیام نور

دانشگاه پیام نور با داشتن بیشتر از یک میلیون دانشجو تنها سه هزار عضو هیات علمی دارد

علی آهون منش رئیس اتحادیه دانشگاه‌های غیردولتی در نامه‌ای به وزیر علوم و رئیس جمهور به عملکرد دانشگاه پیام نور اعتراض کرد و خواستار فعالیت دانشگاه پیام نور بر طبق اساسنامه این دانشگاه شد.

به گفته آقای آهون منش دانشگاه پیام نور بر خلاف اساسنامه دانشگاه عمل می‌کند. این دانشگاه باید آموزش از راه دور ارایه دهد و آموزش روزانه و برقرار نداشته باشد درحالی که این دانشگاه دارای دوره روزانه است.این مساله باعث کاهش متقاضیان دانشگاه غیرانتفاعی شده است و از طرفی هم (وزارت علوم) ۶۵ درصد پذیرفته شدگان کنکور را به پیام نور می‌دهد.

دانشگاه پیام نور دانشگاهی است که بر اساس نیاز کشور به گسترش آموزش عالی در سال ۱۳۶۷ تاسیس شد. طبق اساسنامه این دانشگاه برنامه‌های آموزشی این دانشگاه برطبق نظام آموزش باز و آموزش از راه دور تدوین شده است به همین دلیل نیازی به حضور تمام وقت دانشجویان در کلاس‌ها نیست.این شیوه تحصیل کمک کرد که تعداد زیادی از کارمندان و مدیران دستگاه‌های دولتی بتوانند در حین خدمت به تحصیل علم هم مشغول شوند.

سرعت گسترش دانشگاه پیام نور در طی زمان ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی چندان زیاد نبود ولی در دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد شتاب زیادی گرفت و در کنار این رشد، شیوه آموزشی متمرکز و معمولی نیز به شیوه آموزش غیر حضوری اضافه شد و این همان انحرافی است که رئیس اتحادیه دانشگاه‌های غیردولتی به آن اشاره می کند.

اعتراض نسبت به این دانشگاه طی چند ماه اخیر بیشتر شده است، در پاره‌ای از اوقات دامنه اعتراض‌ها تا امکان تحقیق و تفحص مجلس از این نهاد پیش رفته است. اگرچه همانند باقی طرح‌های تحقیق و تفحص چند ماهه اخیر، طرح تحقیق از دانشگاه پیام نور هم به دلایلی منتفی اعلام شد ولی باعث نشد که اعتراض‌ نمایندگان به رسانه‌ها راه نیابد.

جمعیت دانشجویی دانشگاه پیام نور

سال تحصیلی تعداد کل دانشجویان دانشگاه های کشور(نفر) تعداد دانشجویان پیام نور (نفر) درصد دانشجویان پیام نور
۸۴-۸۵ ۲/۱۹۱/۰۴۸ ۳۸۳/۹۲۲ ۱۷/۵۲ درصد
۸۵_۸۶ ۲/۸۲۸/۵۲۸ ۶۸۴/۲۷۱ ۲۴/۱۹ درصد
۸۶-۸۷ ۳/۳۹۱/۸۵۲ ۱/۱۱۹/۴۲۶ ۳۳ درصد
۸۷-۸۸ ۳/۳۴۹/۷۴۱ ۸۷۰/۱۳۱ ۲۵/۹۸ درصد
۸۸-۸۹ ۳/۷۹۰/۸۵۹ ۸۱۸/۱۴۷ ۲۱/۵۸ درصد
۸۹-۹۰ ۴/۱۱۶/۵۹۳ ۹۵۱/۳۶۶ ۲۳/۱۱ درصد
۹۰-۹۱ ... ۱/۰۸۸/۸۱۲ ...
  • منبع: دانشگاه پیام نور

عطا‌الله سلطانی‌صبور عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ضمن انتقاد از توسعه کمی و بی‌رویه دانشگاه پیام نور گفته است که رقابت کور و غیرمنطقی دانشگاه‌ها باعث توسعه کاریکاتوری نهادهای دانشگاهی شده است که از سوی دولت آینده باید مورد رصد و پیگیری قرار گیرد.

به گفته آقای سلطانی صبور، در دانشگاه پیام نور برای هر ۲۵۰ دانشجو تنها یک هیات علمی وجود دارد که این از نقاط ضعف عمده این دانشگاه است که باید با حمایت نهادهای آموزشی رفع شود.

علاوه بر این، انتقادهای دیگری نیز از این نهاد آموزشی مطرح شده است. انتقادهایی مانند کیفیت پایین آموزش، کمبود امکانات آموزشی و عدم رعایت ضوابط و مقررات اداری در این دانشگاه؛ از جمله آنهاست.

در این میان کارشناسان آموزش عالی افزون بر نکات پیشین، دو انتقاد دیگر نیز از مجموعه دانشگاه پیام نور دارند. آنها این دانشگاه را باعث کاهش کیفیت کلی آموزش عالی در کشور می‌دانند و معتقدند که سهم این دانشگاه نسبت به تعداد دانشجو و بودجه‌ای که در اختیار دارد در تولید علم در ایران بسیار ناچیز است.

توسعه بی‌پشتوانه

"ایران حدود چهار و نیم میلیون دانشجو دارد که فقط نزدیک به ۶۰۰ هزار نفر از تحصیل رایگان بهره‌مندند و بقیه هزینه تحصیل را خودشان می پردازند"

عباس مقتدایی عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات، سال گذشته ضمن انتقاد از وضعیت موجود در دانشگاه‌های آزاد و پیام نور و تهدید وزیر علوم به احضار در مجلس به خاطر وضعیت دانشگاه پیام نور گفته بود که تحقیقات میدانی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس گویای این واقعیت است که دانشگاه پیام نور امکانات آزمایشگاهی و کارگاهی مطابق با استانداردهای لازم را در اختیار ندارد. این در حالی است که این دانشگاه تعداد زیادی دانشجوی مهندسی در رشته‌های مختلف جذب کرده است.

برخی گزارش نشان می دهد که دانشگاه پیام نور طی سال‌های اخیر سهم بزرگی در کاهش کیفیت آموزشی کشور داشته است. این کاهش کیفیت به دلیل رعایت نکردن استانداردهای آموزشی و توسعه بی ضابطه بوده است، به طوری که این دانشگاه با کمترین امکانات اقدام به جذب دانشجو در رشته‌هایی کرده است که نیازمند بیشترین امکانات آزمایشگاهی، کارگاهی و عملیاتی است.

در حال حاضر این دانشگاه دانشجویانی را در رشته‌های مهندسی کامپیوتر، مهندسی برق، هوا و فضا، مهندسی مکانیک، مهندسی عمران، مهندسی پزشکی، راه آهن، رباتیک، مهندسی صنایع و مهندسی شیمی پذیرش می‌کند که هر کدام از این رشته‌ها نیازمند امکانات مطلوب دانشگاه و میزان بالای واحد های عملی است. بعنوان مثال و بر اساس همان گزارش‌ها در رشته تحصیلی مهندسی شیمی که وابستگی زیادی به دروس آزمایشگاهی دارد از میان ۱۵۱ واحد تحصیلی، دانشجوی این دانشگاه می‌تواند فقط با گذراندن ۲۲ واحد درسی در کلاس درس به عنوان واحد عملی و مطالعه فردی ۱۲۹ واحد دیگر، مدرک مهندسی شیمی دریافت ‌کند.

البته نگرانی بزرگتر در این میان گسترش بی برنامه و بی حساب تحصیلات تکمیلی با الگوگیری از دوره‌های کاردانی و کارشناسی در این دانشگاه است. کارشناسان می گویند که با این شیوه توسعه این نگرانی وجود دارد که کل نظام آموزش عالی کشور دستخوش آسیب جدی شود.

سهم نیم درصدی در تولید علم

هزینه دوره کارشناسی مهندسی

  • دانشگاه پیام نور نزدیک به پنج میلیون تومان
  • دانشگاه آزاد در حدود ده میلیون
  • شبانه دانشگاه‌های دولتی تراز اول کشور، مانند دانشگاه تهران، در حدود بیست میلیون تومان

اعتراض‌هایی از دانشگاه‌های کشور نسبت به دانشگاه پیام نور نیز به گوش می‌رسد. آنها نسبت به چگونگی تخصیص بودجه و اعتبارات به این دانشگاه معترضند و به بودجه ۸۵۰ میلیارد تومانی این دانشگاه در سال ۹۲ اشاره می‌کنند و این بودجه را با بودجه دانشگاه‌های دیگر مقایسه می‌کنند. به نظر آنها این بودجه با توجه به اینکه این دانشگاه از دانشجویان شهریه دریافت می‌کند و همچنین نقش بسیار اندکی که در تولید علم در کشور دارد، بسیار زیاد است و این برخورد دولت در تخصیص بودجه ظلم به دیگر دانشگاه‌هاست.

آنها معتقدند که فقط نیم درصد از کل تولیدات علمی کشور متعلق به این دانشگاه بوده در حالی که بودجه‌اش بدون احتساب شهریه دانشجویان چند برابر دانشگاه‌هایی همچون تهران، شریف یا شهید بهشتی بوده است و وضعیت تولید علم و سیاست‌هایی این دانشگاه در زمینه ارتقا سطح علمی نیز بر خلاف اهداف و وظایف تعریف شده در اساسنامه همین دانشگاه است.

بازار داغ آموزش عالی

در این میان کارشناسان آموزش عالی معتقدند که اعتراض‌هایی که به دانشگاه پیام نور می‌شد، راه به جایی نمی برد. چون این دانشگاه برای رقابت با دانشگاه آزاد و خارج کردن انحصار بازار آموزش عالی از دست آن به وسیله دولت گسترش پیدا کرد و به همین دلیل، دولت از هیچ حمایتی برای رشد آن چشم‌پوشی نمی کرد.

برای همین هم از پیشی گرفتن ظرفیت پذیرش دانشجو در این دانشگاه نسبت به دانشگاه آزاد به عنوان یکی از دست‌آوردهای وزارت علوم در دوران احمدی نژاد نام برده می‌شود.

کارشناسان آموزشی می گویند که امروز ایران حدود چهار و نیم میلیون دانشجو دارد که فقط نزدیک به ۶۰۰ هزار نفر از تحصیل رایگان بهره‌مندند و باقی هزینه تحصیل را خود تقبل کرده‌اند.

با نگاهی به جدول شهریه‌های دانشگاهی و یک محاسبه ساده نشان می دهد که ایرانیان به تقریب سالی سه میلیارد دلار برای تحصیل فرزندانشان در دانشگاه هزینه می‌کنند. هزینه تحصیل برای این گروه از دانشجویان وابسته به رشته و دانشگاهی است که در آن مشغول به تحصیلند. به عنوان مثال، دانشجویان برای داشتن یک مدرک کارشناسی مهندسی از دانشگاه پیام نور نزدیک به پنج میلیون تومان پرداخت می‌کنند در حالی که همین مدرک در دانشگاه آزاد در حدود ده میلیون و در نوبت شبانه دانشگاه‌های دولتی تراز اول کشور، مانند دانشگاه تهران، در حدود بیست میلیون تومان هزینه دارد.

علاوه بر ارزش قابل توجه بازار، با توجه به شرایط اجتماعی و هرم سنی جمعیت ایران، به نظر نمی‌رسد که تغییری در تقاضای تحصیل در طی سال‌های آینده بوجود بیاید و این بازار نه تنها کوچک نخواهد شد بلکه رونق نیز خواهد گرفت.

در این زمینه بیشتر بخوانید

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.