سال انرژی پایدار برای همه
بان کیمون "انرژی پایدار" را یکی از ۵ اولویت کاری خود اعلام کرده و ۲۰۱۲ را "سال انرژی پایدار برای همه" نامیده است.
در کانون بسیاری از چالشهای جهانی، منطقهای و حتی ملی، از ایجاد اشتغال و تولید منابع غذایی گرفته تا معضل آلودگی و تغییر اقلیم، میتوان ردپایی از "انرژی" را دید.
در واقع، دستیابی به منابع پایدار انرژی و توزیع عادلانه آن، میتواند راهحلی مناسب برای بسیاری از مشکلات جهان در هزاره سوم فراهم آورد؛ جهانی که بیش از یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون نفر در آن، به برق دسترسی ندارند، یک میلیارد نفر دیگر فقط گاهی به آن دسترسی دارند و بیش از ۳ میلیارد نفر نیز برای پختوپز و گرمکردن خانههای خود، همچنان به روشهای سنتی مانند سوزاندن چوب درختان و فضولات حیوانات (تودههای زیستی یا به اصطلاح "بیومس") متکی هستند.
از میان برداشتن موانع برای دسترسی به انرژیهای پایدار، به ویژه منابعی که کمتر موجب آلودگی محیط شوند، برای کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعهیافته کار چندان آسانی نیست و اینجاست که نقش سازمانها و نهادهای بینالمللی در این میان بیش از پیش پررنگ جلوه میکند.
افزایش آگاهی
بان کیمون، دبیرکل سازمان ملل متحد، موضوع "انرژی پایدار" را یکی از ۵ اولویت کاری خود در مهمترین سازمان بینالمللی دنیا اعلام کرده و بر این باور است که توسعه منابع پایدار انرژی و گسترش دسترسی مردم به این منابع، بهویژه در کشورهای فقیر و کمتر توسعهیافته، نقشی مهم در فقرزدایی ملتها ایفا خواهد کرد.
"سازمان ملل ابراز امیدواری کرده که کشورها از این سال، برای افزایش آگاهی در ارتباط با اهمیت پرداختن به مباحث انرژی برای تحقق اهداف توسعه مورد توافق بینالمللی، از جمله اهداف توسعه هزاره، توسعه پایدار و حفاظت اقلیم جهان، بهره گیرند. "
افزایش دسترسی به سرویسها و خدمات مدرن انرژی، دو برابر کردن نرخ کارایی مصرف انرژی و نیز دو برابر کردن سهم انرژیهای نو و تجدیدشونده در سبد جهانی مصرف انرژی، اهدافی است که بان کیمون امیدوار است در قالب یک برنامه بلند مدت، تا سال ۲۰۳۰ در جهان محقق شود.
به این ترتیب، سازمان ملل متحد به منظور افزایش توجه و آگاهی ملل در زمینه هدفهای بلندمدت یادشده و همچنین در راستای اهداف توسعه هزاره، اقدام به نامگذاری سال ۲۰۱۲ میلادی به عنوان "سال انرژی پایدار برای همه" کرده است.
ظرفیتهایی که هدر میرود
این قبیل نامگذاریهای سالانه، هر چند نمادین، بیش از پیش این فرصت را به ویژه برای کشورهای در حال توسعه به وجود میآورد که با استفاده از ظرفیتهای نهفته در کنوانسیونها و معاهدات بینالمللی، تلاشی مضاعف برای بهرهگیری از سرمایه و فناوری کشورهای صنعتی برای پاکسازی محیط زیست خود به عمل آورند.
برای مثال، در چارچوب معاهدات اقلیمی، میتوان از سرمایه و فناوری کشورهای توسعهیافته در قالب پروژههای معروف به "مکانیسم توسعه پاک" (CDM) برای توسعه کشورهای فقیرتر استفاده کرد؛ به طوری که هم کشورهای ثروتمند بخشی از تعهد زیستمحیطی خود را در راستای کاهش انتشار آلایندهها به جا آورند و هم کشورهای فقیر از سرمایه و فناوری لازم برای توسعه پاک بهرهمند شوند. اینجاست که شناسایی ظرفیتهای موجود در هر کشور، برای جلب کمکهای جهانی اهمیت ویژهای مییابد.
برای نمونه، وجود سرزمینهای کویری پهناور با آفتابگیری قابلتوجه، همراه با وجود مناطق بادگیر در بخشهای مختلف ایران، این کشور را از ظرفیت بالایی برای بهرهگیری از انرژیهای تجدیدشونده برخوردار کرده است. به این ظرفیتها میتوان منابع انرژی "زمینگرمایی" را نیز افزود تا چشماندازی کامل از پتانسیل بالای تولید انرژیهای پاک در ایران تصویر شود.
عدهای از کارشناسان بر این باورند که وجود منابع عظیم هیدروکربوری در ایران، سیاستگذاران را از توجه کافی به منابع پاک انرژی بازداشته و آن را به اولویتی دست چندم و دور، در سیاستهای انرژی ایران تبدیل کرده است.
این در حالی است که توسعه این منابع و تلاش برای بهرهگیری از فناوریهایی که از منظر اقتصادی مقرونبهصرفهتر باشد، میتواند چشمانداز بهتری از توسعه پایدار را پیش روی این سرزمین قرار دهد.
اینچنین، ایران نه تنها توسعهای پاکتر را پیش روی شهروندانش بنا مینهد، بلکه همسو با تلاشهای بینالمللی برای کاستن از بار آلاینده بشر بر شانههای زمین، فعالتر و مسئولانهتر ظاهر خواهد شد.
وبسایت فارسی بیبیسی به مناسبت نامگذاری سال ۲۰۱۲، صفحه ویژهای برای انتشار یادداشتها و تحلیلهای مرتبط با موضوع سال راهاندازی کرده است که به تدریج در طول سال ۲۰۱۲، همزمان با مناسبتها، نشستها و کنفرانسهای بینالمللی، بروزرسانی خواهد شد.کلیک برای دیدن صفحه ویژه "انرژی پایدار برای همه" اینجا را کلیک کنید.
مصوبه مجمع عمومی سازمان ملل
سازمان ملل متحد در نشست شصت و پنجم مجمع عمومی، در ۲۰ دسامبر ۲۰۱۰، نامگذاری سال ۲۰۱۲ را مورد بررسی قرار داد و آن را به عنوان "سال انرژی پایدار برای همه" تصویب کرد.
سال جهانی انرژی پایدار برای همه
مجمع عمومی،
با توجه به اصول اعلامیه ریو درباره محیط زیست و توسعه و دستور جلسه ۲۱ و یادآوری توصیهها و نتیجهگیریهای گنجانده در برنامه اجرایی روز جهانی توسعه پایدار ("برنامه اجرایی ژوهانسبورگ") در ارتباط با انرژی برای توسعه پایدار،
با یادآوری مصوبه شماره ۶۷ /۱۹۸۰ شورای اقتصادی و اجتماعی به تاریخ ۲۵ ژوئیه ۱۹۸۰ درباره سالها و سالگردهای جهانی، و مصوبات مجمع عمومی به شماره ۱۹۹ / ۵۳ به تاریخ ۱۵ دسامبر ۱۹۹۸ و شماره ۱۸۵ /۶۱ به تاریخ ۱۸۵ /۶۱ به تاریخ ۲۰ دسامبر ۲۰۰۶ درباره اعلام سالهای جهانی،
و همچنین یادآوری مصوبه شماره ۲ /۵۵ آن به تاریخ ۸ سپتامبر ۲۰۰۰ که در آن اعلامیه هزاره سازمان ملل به تصویب رسید،
و همچنین یادآوری نشست شصت و پنجم مجمع عمومی با حضور تمامی اعضای عالیرتبه درباره اهداف توسعه هزاره و پیامدهای آن،
با یادآوری مصوبات ۷ /۵۳ به تاریخ ۱۶ اکتبر ۱۹۹۸، ۲۱۵ /۵۴ به تاریخ ۲۲ دسامبر ۱۹۹۹ و ۲۰۵ /۵۵ به تاریخ ۲۰ دسامبر ۲۰۰۰ و همچنین مصوبات ۲۰۰ /۵۶ به تاریخ ۲۱ دسامبر ۲۰۰۱، ۲۱۰ /۵۸ به تاریخ ۲۳ دسامبر ۲۰۰۳، ۱۹۹ /۶۰ به تاریخ ۲۲ دسامبر ۲۰۰۵، ۱۹۷ /۶۲ به تاریخ ۱۹ دسامبر ۲۰۰۷، ۲۱۰ /۶۳ به تاریخ ۱۹ دسامبر ۲۰۰۸ و ۲۰۶ /۶۴ به تاریخ ۲۱ دسامبر ۲۰۰۹،
با نگرانی از این که بیش از سه میلیارد نفر در کشورهای در حال توسعه برای پختوپز و گرما به "بیومس" (تودههای زیستی) سنتی متکی هستند، این که یک و نیم میلیارد نفر به برق دسترسی ندارند، و این که حتی در مواردی که این خدمات وجود دارند، میلیونها نفر به علت فقر قادر به پرداخت هزینه آنها نیستند،
با درک این که دسترسی به خدمات مدرن انرژی با هزینه قابل پرداخت در کشورهای در حال توسعه برای تحقق اهداف توسعه مورد توافق بینالمللی، همچون اهداف توسعه هزاره، و توسعه پایدار که به کاهش فقر و بهبود شرایط و استاندارد زندگی برای اکثریت جمعیت جهان کمک خواهد کرد ضروری است،
با تاکید بر اهمیت سرمایهگذاری برای دستیابی به گزینههای تکنولوژی انرژی پاکتر و آیندهای برگشتپذیر در برابر تغییرات اقلیمی برای همه و ضرورت بهبود دستیابی به خدمات و منابع انرژی قابل اطمینان، کمهزینه، به لحاظ اقتصادی بادوام، به لحاظ اجتماعی قابل قبول و به لحاظ زیستمحیطی سالم برای توسعه پایدار، و در نظر گرفتن گوناگونی موقعیتها، سیاستگذاریهای ملی و نیازهای خاص کشورها در بعضی از کشورهای در حال توسعه،
و همچنین تاکید بر ضرورت انجام اقدامات بیشتر برای بسیج و تدارک منابع مالی کافی، با کیفیت مناسب و ارسال به موقع آن،
با تصریح مجدد حمایت از اجرای سیاستها و استراتژیهای ملی، به نحو مقتضی، برای ترکیب افزایش استفاده از منابع انرژی جدید و تجدیدپذیر و تکنولوژیهای کمانتشار، کاربرد کارآمدتر انرژی، اتکای بیشتر به تکنولوژیهای پیشرفته انرژی، شامل تکنولوژیهای پاکتر سوخت فسیلی، و استفاده پایدار از منابع سنتی انرژی، و همچنین افزایش امکان دستیابی به خدمات انرژی مدرن، مطمئن، کمهزینه و پایدار و تقویت ظرفیتهای ملی برای تامین نیاز روزافزون به انرژی، به نحو مقتضی، با حمایت از همکاری بینالمللی در این حوزه و با ایجاد و گسترش تکنولوژیهای انرژی مناسب، کمهزینه و پایدار و انتقال چنین تکنولوژیهایی در چارچوب توافقهای دوطرفه به کشورهای در حال توسعه و کشورهایی که اقتصادشان در مرحله گذار است،
۱. تصمیم میگیرد که سال ۲۰۱۲ را "سال جهانی انرژی پایدار برای" همه اعلام کند؛
۲. به تلاشهای سیستم سازمان ملل برای حصول اطمینان از دسترسی همگانی به انرژی و حفاظت محیط زیست از طریق استفاده پایدار از منابع سنتی انرژی، تکنولوژیهای پاکتر و منابع جدیدتر انرژی، توجه میکند؛
۳. در مشورت با سازمانهای مربوطه در سیستم سازمان ملل و "انرژی سازمان ملل"، و با اهمیت دادن به شروط پیوسته مصوبه ۶۷/۱۹۸۰ شورای اقتصادی و اجتماعی، از دبیرکل سازمان درخواست میکند فعالیتهایی که قرار است در طول این سال انجام شود را به رسمیت بشناسد و آنها را هماهنگ کند؛
۴. تمامی کشورهای عضو، سیستم سازمان ملل و تمام دستاندرکاران را تشویق میکند از این سال برای افزایش آگاهی در ارتباط با اهمیت پرداختن به مباحث انرژی، ازجمله خدمات مدرن انرژی برای همه، دستیابی به انرژی ارزان، کارآیی انرژی و پایداری منابع و کاربرد انرژی، برای تحقق اهداف توسعه مورد توافق بینالمللی، از جمله اهداف توسعه هزاره، توسعه پایدار و حفاظت اقلیم جهان، و برای تشویق اقدام در سطوح محلی، ملی، منطقهای و بینالمللی بهره گیرند؛
۵. از دبیرکل درخواست میکند در شصت و هفتمین جلسه مجمع عمومی گزارشی درباره اجرای این مصوبه ارائه کند و در آن ازجمله به طرحهای ابتکاری کشورهای عضو و سازمانهای بینالمللی برای زمینهسازی در تمام سطوح به منظور ترویج دستیابی به انرژی و خدمات انرژی و استفاده از تکنولوژیهای جدید و تجدیدپذیر انرژی، ازجمله وضع مقرراتی برای تسهیل دسترسی به این تکنولوژیها، اشاره کند.
شصت و نهمین نشست عمومی
۲۰ دسامبر ۲۰۱۰
~RS~a~RS~persian~RS~q~RS~num_headlines=4~RS~z~RS~33~RS~){kind=small}