آيا امکان توليد نمونه ای برای انسان نيز وجود دارد؟
ميمون های آزمايشگاهی در پی تجويز يک ترکيب جديد شبه هورمونی تنها ظرف يک هفته، 7 درصد وزن بدن خود را از دست داده اند.
به دنبال اين موفقيت، محققان اميد يافته اند در نهايت بتوانند دارويی بسازند که به حل معضل "گسترده چاقی" در جوامع غربی کمک کند.
عملکرد اين ترکيب، که "کی بی-141" نام گرفته است، اساسا همانند هورمون غده تيروئيد است.
از قبل ثابت شده بود که تجويز هورمون تيروئيد به بيماران می تواند به کاهش وزن بدن کمک کند. اين هورمون فعاليت متابوليسم بدن را تشديد می کند و باعث می شود بدن کالری بيشتری بسوزاند و در نتيجه وزن بدن کم می شود.
با اين حال اين دستاورد جنبه های منفی نيز دارد، زيرا اين هورمون همچنين باعث افزايش بالقوه خطرناک ضربان قلب می شود.
دانشمندان اميدوار بودند بتوانند به کمک ترفند خاصی اين دو پيامد متضاد را از يکديگر تفکيک کنند به طوری که تجويز هورمون تيروئيد باعث تشديد فعاليت متابوليسم شود اما ضربان قلب را بالا نبرد.
اکنون گروهی از پژوهشگران از موسسه کارولينسکا در سوئد و دانشگاه کاليفرنيا در سانفرانسيسکو می گويند بر اين باورند که به شيوه ای برای تحقق اين امر دست يافته اند.
تاثير انتخابی
هورمون تيروئيد با تحريک دو دريافت کننده (receptor) عمده در سلول های بدن عمل می کند.
ظاهرا يکی از اين دريافت کننده ها که "تی آر-آلفا" ناميده می شود ضربان قلب را کنترل می کند و دريافت کننده ديگر به نام "تی آر- بتا" متابوليسم بدن را تنظيم می کند.
دانشمندان يک ماده آزمايشی شيميايی به نام "کی بی-141" ساخته اند که به عقيده آنها تنها "بی آر-بتا" را تحريک می کند و بر دريافت کننده ديگر تاثيری ندارد.
کاربرد اين ترکيب شيميايی به روی حيوانات آزمايشگاهی نشان داد که سطح کلسترول و وزن بدن آنها را کاهش می دهد اما ضربان قلب آنها تغييری نمی کند.
در مورد ميمون های آزمايشگاهی اين دارو باعث شد تنها ظرف هفت روز، 7 درصد از وزن بدن آنها کم شود بدون آنکه ضربان قلب بالا رود.
پژوهشگران که نتايج مطالعات خود را در نشريه اقدامات آکادمی ملی علوم منتشر کرده اند نوشتند: "نتايج ما در مورد سه گونه از حيوانات نشان داد که امکان تفکيک آثار بالقوه مفيد اين ترکيب از پيامدهای مضر آن وجود دارد."
افزايش چاقی
دارويی که بتواند از چاقی جلوگيری کند همواره آرزوی پژوهشگران بوده است زيرا اين معضل به طور به سابقه ای در کشورهای غربی در حال افزايش است.
شرکت های داروسازی برای يافتن راه های کاهش وزن به شدت در رقابت هستند و دارويی که در اين زمينه موفق شود سودهای کلان نصيب توليدکننده خواهد کرد.
ژن درمانی با هدف مقابله با جهش های ژنتيکی عامل چاقی و همچنين تلاش برای ساختن داروهايی که هدف آنها کاستن از احساس گرسنگی است، از جمله ساير پژوهش ها در اين زمينه است.
پروفسور جان لازاروس، رئيس انجمن تيروئيد بريتانيا اين يافته ها را "خيلی هيجان آور" توصيف کرد.
وی گفت: "اين تحقيقات مسلما نويدبخش است. وزنی که حيوانات کم کرده اند چشمگير است، با اين حال پرسش هايی درباره امکان دوام آوردن اين کاهش وزن در انسان مطرح است."
"تحقيقات بايد با احتياط دنبال شود و با مطالعات طولانی مدت، احتمالا روی ميمون ها، همراه باشد."
وی گفت که بايد اطمينان حاصل شود که ترکيب تازه باعث پوکی استخوان نمی شود. پوکی استخوان ديگر تاثير جانبی نامطلوب مصرف زياد هورمون تيروئيد است.
