پنجاه سال قبل در روز 28 فوريه سال 1953، فرنسيس کريک به ميکده "ايگل" در شهر کمبريج قدم گذاشت و اعلام کرد که به کمک جيمز واتسون "راز حيات را کشف کرده است."
آن دو بعدا به خاطر اين کشف جايزه نوبل دريافت کردند.
پيش از آنکه واتسون و کريک در اين جهت گام بردارند، دانشمندان می دانستند که مولکول های دی.ان.ای از چند ماده شيميايی نسبتا ساده تشکيل شده اند
جيمز واتسون و فرنسيس کريک در واقع چيزی نزديک به راز حيات را کشف کرده بودند.
درک ساختمان داخلی دی.ان.ای (دابل هليکس يا رشته های مارپيچی دوگانه) دستاوردی بود که به پيشرفت های بی شمار و حل معمايی منجر شد که دانشمندان را برای چندين دهه سردرگم کرده بود.
دستور ساده
پژوهشگران پيش از جنگ جهانی دوم نشان داده بودند که ماده مرموزی که ژن ها را از نسلی به نسل ديگر منتقل می کند مولکولی به نام دی.ان.ای است.
اما آنها علی رغم درک اهميت دی.ان.ای، اين مولکول معجزه گر، از نحوه عملکرد يا شکل درونی آن اطلاع نداشتند و اين همچنان معمايی باقی مانده بود.
پيش از آنکه واتسون و کريک در اين جهت گام بردارند، دانشمندان می دانستند که مولکول های دی.ان.ای از چند ماده شيميايی نسبتا ساده تشکيل شده اند.
آنها دستور ساخت دی.ان.ای را در اختيار داشتند اما هيچکس مطمئن نبود اين مواد شيميايی چگونه ترکيب می شوند و مقادير عظيمی اطلاعات را که برای توليد مثل يک موجود لازم است حمل می کنند.
واتسون و کريک به جای پرداختن به آزمايش های عملی سعی کردند اين معما را به کمک نظريه های فکری حل کنند.
ساير محققان مدل های مختلفی از ساختمان دی.ان.ای پيشنهاد کرده بودند، اما اين مدل های خالی از ايراد نبود.
تصوير اشعه ايکس: کليد معما
واتسون و کريک نيز به محاسبه پرداختند و مدل خود را مطرح کردند.
آن دو نيز نسبت به مدل خود مطمئن نبودند تا اين که بخت به آنها روی کرد.
گروهی در "کينگز کالج" لندن از چند سال قبل با استفاده از فن آوری های نسبتا تازه ای به نام "کريستالوگرافی اشعه ايکس" سرگرم انجام آزمايش هايی بودند.
رزاليند فرنکلين، يکی از افراد اين گروه به کمک اين فن آوری تصوير مشهور خود از دی.ان.ای را که نشان دهنده يک شکل صليبی بود تهيه کرد.
موريس ويلکينز، رئيس خانم رزاليد فرنکلين در جريان سفر آقای واتسون به لندن به او اجازه داد اين عکس را ببيند، البته موضوع را با خانم فرنکلين در ميان نگذاشت.
واتسون و کريک قبلا پيش بينی می کردند تصوير اشعه ايکس دی.ان.ای چگونه بايد باشد اما تا آن زمان چنين عکسی تهيه نشده بود. زمانی که واتسون عکس را ديد متوجه شد که پيش بينی او و کريک درست بوده است.
ميلياردها واحد
اين دو نفر مقاله معروف خود را روز 25 آوريل آن سال در مجله "نيچر" به چاپ رساندند و "دابل هليکس" را برای نخستين بار به جهانيان معرفی کردند که اين واقعيت را نشان می داد که دی.ان.ای چگونه از دو رشته که به آن امکان می دهد نمونه ای عينی از خود را ايجاد کند تشکيل شده است.
البته مدتی طول کشيد تا کشف آنها جلب توجه کند، اما طی دهه های بعد تا به امروز اين کشف به اساس و بنياد بسياری از دستاوردهای مهم زيست شناسی و علم پزشکی بدل شده است.
واتسون، کريک و ويلکينسون به خاطر تحقيقات خود جايزه نوبل را مشترکا دريافت کردند اما خانم فرنکلين که عکس دی.ان.ای را برداشته بود پيش از 40 سالگی درگذشت.
طبقه مقررات، جايزه نوبل به درگذشتگان تعلق نمی گيرد.
جيمز واتسون بعدها از نزديک درگير پروژه ژنوم انسانی شد که سعی در رمزگشايی از معنای نهفته در ميلياردها واحد اطلاعات ژنتيکی در دی.ان.ای انسان دارد.
هر دو دانشمند امروز زنده و سرگرم فعاليت و تحقيقات علمی هستند.
