تلسکوپ جديد بزرگ تر است و دورتر از تلسکوپ هابل قرار می گيرد
ديويد وايتهاس، دبير بخش علمی بی بی سی
آژانس فضانوردی آمريکا، ناسا، هفته گذشته اعلام کرد برای ساخت نسل جديد تلسکوپ فضايی با يک شرکت مستقر در کاليفرنيا قرار داد بسته است.
اين تلسکوپ که قرار است در سال 2010 پرتاب شود، با هزينه 824 ميليون و 800 هزار دلار و به وسيله شرکت "تی آر دبليو" ساخته خواهد شد.
اين تلسکوپ در فاصله يک و نيم ميليون کيلومتری از زمين، در ناحيه ای از فضا که جاذبه زمين و خورشيد يکديگر را خنثی می کنند قرار داده خواهد شد.
اين تلسکوپ به وسيله پرده ای محافظتی از نور مستقيم خورشيد در امان خواهد بود. حفاظت از تلسکوپ در مقابل نور خورشيد باعث می شود حساسيت آن در مقابل اشعه مادون قرمز يا حرارت که از اعماق کيهان می آيد، افزايش يابد.
اين تلسکوپ که به احترام رييس ناسا در عصر طلايی اکتشاف ماه توسط آپولو، "جيمز وب" نامگذاری شده است دارای آينه ای به قطر 6 متر خواهد بود و قدرت آن برای جمع آوری نور اشيای فضايی، شش برابر تلسکوپ هابل است. قطر آينه تلسکوپ هابل دو و چهاردهم متر است.
جيمز ايی وب، مدير سابق ناسا
آينه بزرگ و موقعيت مداری اين تلسکوپ به آن امکان می دهد حتی اعماقی ژرف تر از آنچه هابل مشاهده کرده است را رويت کند.
آينه اين تلسکوپ متشکل از 36 قطعه شش ضلعی خواهد بود و پيش از آنکه در مدار خود قرار گيرد جمع شده و در حجمی نسبتا ناچيز راهی فضا می شود. آينه پس از قرار گرفتن در مدار باز خواهد شد.
اين تلسکوپ به سه دستگاه مجهز خواهد بود که جملگی برای ايجاد تصاويری در طيف مادون قرمز از فضا طراحی شده اند.
ستاره شناسان می گويند که اين تجهيزات، تلسکوپ جيمز وب را قادر می سازد داده های تازه ای درباره نحوه شکل گيری ستارگان و کهکشان ها که چند صد ميليون سال پس از "انفجار بزرگ" تشکيل شدند، جمع آوری کند. به گفته دانشمندان انفجار بزرگ، زمان آغاز جهان در 14 ميليارد سال قبل است.
ناسا از مدت ها قبل در انديشه ساخت تلسکوپی که جايگزين هابل شود بود و مشخصاتی انقلابی برای تلسکوپ جديد در نظر گرفته است.
به عنوان مثال وزن اين تلسکوپ تنها نصف هابل است. هابل تقريبا 9 هزار کيلوگرم وزن دارد.
هدف ناسا از طراحی اين رصدخانه فضايی آن بود که به انسان امکان دهد نخستين نورهای ساطع شده در کيهان را مشاهده کند.
از اين تلسکوپ همچنين برای مطالعه چگونگی تشکيل سيارات و جستجو برای يافتن "ماده تاريک" کيهان که تصور می شود بخش عمده ماده موجود در جهان را تشکيل می دهد، استفاده خواهد شد.
با اين که تلسکوپ وب برای رديابی نور مادون قرمز طراحی شده است، اما ستاره شناسان و مقامات ناسا موافقت کردند که اين رصدخانه بايد توانايی توليد عکس هايی در نور قابل رويت به وسيله چشم انسان را نيز که حداقل به خوبی عکس های هابل باشد، داشته باشد تا حمايت عمومی از پروژه ساخت آن تضمين شود.
هدف ديگری که در ساخت تلسکوپ تازه مد نظر قرار گرفت به هزينه ساخت مربوط می شود.
ساخت تلسکوپ هابل و نوسازی متناوب آن در مجموع 2 ميليارد دلار هزينه داشته است. به علاوه حداقل 2 ميليارد دلار ديگر نيز برای پروازهای شاتل که مرمت هابل را در فضا به عهده داشتند صرف شده است.
ناسا از زمان پرتاب هابل در سال 1990 تاکنون، 4 شاتل را برای رسيدگی به آن، راهی فضا کرده است و ماموريت بعدی و نهايی شاتل در سال 2004 انجام خواهد شد.
اين درحالی است که شرکت "تی آر دبليو" و شرکای آن قرار است تلسکوپ جديد را با هزينه ای کمتر از 824 ميليون و 800 هزار دلار و آزمايش کنند. اين هزينه شامل مخارج پرتاب تلسکوپ نيست.
مقامات ناسا می گويند که هزينه نهايی رصدخانه جديد فضايی، که قرار است 5 سال و شايد 10 سال عمر کند، حدود يک ميليارد و دويست ميليون دلار خواهد بود.
يکی از برتری ها تلسکوپ وب بر هابل اين است که نياز به تعمير يا سرويس نخواهد داشت.
سفر تلسکوپ وب به مدار مورد نظر 3 ماه به طول خواهد انجاميد.
