نزديک ترين خويشاوند انسان: آيا ميمون ها هم نياز به وکيل دارد؟
فعالان حامی حقوق حيوانات در آمريکا با دست زدن به رشته مبارزاتی سعی می کنند حق شکايت و حضور در دادگاه را برای شامپانزه ها کسب کنند.
موسسه "حمايت از شامپانزه ها" می گويد که اين حيوان که از لحاظ ژنتيک تا 7/98 درصد با انسان وجه اشتراک دارد، بايد از حقوق يکسان با کودکان برخوردار باشد.
فعالان می گويند که اين مساله به آنها امکان خواهد داد به عنوان سرپرستان حقوقی شامپانزه ها عمل کنند و به نمايندگی از اين حيوان عليه محققان و ديگر کسانی که از حيوانات بهره برداری می کنند شکايت کنند.
اما مخالفان می گويند که اعطای حقوق قانونی به شامپانزه ها به مثابه پا گذاشتن در مسيری لغزنده است و استدلال می کنند که مقررات فعلی به قدر کافی از حيوانات حمايت می کند.
شباهت به انسان
از جمله حقوقی که ممکن است در نتيجه اين مبارزات به شامپانزه ها اعطا شود، حق حيات و حق آزادی و حق رهايی از شکنجه است.
تحقيق روی ميمون ها نشان داده است که آنها بسياری از خصايل انسانی را در خود دارند.
"اندرو وايتن" استاد روانشناسی تکامل و توسعه دانشگاه سنت اندروز در بريتانيا گفت برای مثال، آن گونه که ميمون ها خود را در آينه ورانداز می کنند و توانايی آنها برای نام بردن يکديگر نشان می دهد که احساس شخصيت می کنند.
"استيون وايز"، از طرفداران حقوق شامپانزه ها، می گويد همين نکات کافی است تا شامپانزه ها از حقوق پايه ای برخوردار شوند.
او که وکيل "مرکز توسعه حقوق بنيادی" در بوستون است، در آخرين شماره نشريه "نيچر" نوشت: "به نظر من وجود حداقلی از استقلال نفس (توانايی آروز کردن، عمل عمدی و برخوردار بودن از نوعی حس شخصيت، حال هر حيوانی می خواهد باشد) کافی است تا برخوردار شدن از حقوق اساسی قانونی برای مصونيت جسمانی را توجيه کند."
وی افزود: "حقوقی مانند حق مصونيت جسمانی در مورد کودکان، نوزادان، عقب ماندگان ذهنی، افراد شديدا سالخورده و ديوانگان صادق است."
او سپس استدلال می کند که پس چرا شامپانزه ها، که از برخی جهات از نوزاد انسان پيشرفته تر هستند، از چنين حقوق ی محروم باشند.
مرزبندی
"فرانکی ترال" از "انجمن ملی تحقيقات زيست پزشکی آمريکا" می گويد که نمونه طرح شده درباره شامپانزه "گام نهادن در مسيری لغزنده است. "
او به روزنامه وال استريت جورنال آمريکا گفت: "آنچه باعث نگرانی ما می شود طبيعت ستيره جويانه کسانی است که معتقدند هيچ حيوانی نبايد به هر دليل مورد استفاده قرار گيرد."
دانشمندان همچنين نگران پيامدهای دراز مدت اين مبارزات هستند.
"اندرو وايتن" استاد روانشناسی تکامل و توسعه دانشگاه سنت اندروز گفت: "من می توانم اساس علمی اين استدلال را درک و قبول کنم. اما نگرانی من درباره آن اين است که مرز را کجا می کشيد؟".
او می گويد که معلوم نيست چون شامپانزه ها به ما شباهت دارند پس به عنوان مثال از مرغ ها که شبيه ما نيستند، بيشتر رنج می کشند.
ديگران می گويند که پيش از تعيين حقوق حيوانات، بايد تحقيقات بيشتری درباره قوای فکری آنها انجام شود.
شامپانزه ها هم اکنون تحت حمايت قوانينی هستند که به دام انداختن و کشتن آنها را ممنوع می کند و برخی می گويند که در حال حاضر تنها به اجرای بهتر اين قوانين نياز است و نه تصويب قوانين تازه.
ممنوعيت انجام آزمايش روی ميمون های بزرگ از جمله در انگلستان، خطری را که در گذشته از سوی جامعه پزشکی متوجه آنها می کرد تا حدودی برطرف کرده است.
در آمريکا پرورش شامپانزه ها به منظور انجام تحقيقات در سال 1997 متوقف شد، با اين حال هنوز 1500 شامپانزه برای انجام آزمايش علمی مورد استفاده قرار می گيرند.
