يک روبوت گزارشگر که هم اکنون در آمريکا در دست ساخت است، می تواند برای تهيه گزارش به نقاطی برود که حتی "جان سيمپسون" خبرنگار پرسابقه بی بی سی قادر نيست در آنها پا بگذارد.
اين دستگاه که "کاوشگر افغانستان" نامگذاری شده است، برای سفر به مناطق جنگی طراحی شده است و می تواند از خطرناکترين محيط ها که برای گزارشگران واقعی قابل دسترسی نيست، عکس و صدا تهيه کرده و حتی به انجام مصاحبه بپردازد.
آمريکا از سال 1990 به بعد خبرنگاران زمينی را از ورود به منطقه جنگی بازمی دارد.
"کريس سيکزنت ميهالی" مدير شرکت "گروه فرهنگی رايانه ای" در ايالت ماساچوست که از تصاوير نامناسب جنگ در افغانستان (که همراه با برفک بود) کلافه شده بود، به فکر ساختن "کاوشگر افغانستان" افتاد.
او در واقع از ديدن فيلم "رامبو 3" الهام گرفت.
وی به بی بی سی گفت: "پس از 11 سپتامبر علاقه ام به افغانستان زياد شد. فيلم رامبو 3 را کرايه کردم. آمريکا 3 ميليون و 700 هزار دلار سلاح وارد افغانستان کرد و من به گزارش رسانه ها از وقايع آنجا اعتماد نداشتم."
گزارشگر چهارچرخ
وی اميدوار است اين روبوت، تصوير حقيقی تری از جنگ هايی که آمريکا وارد آنها می شود، ارايه کند.
او توضيح داد: "اين يک رسانه شخصی برای آژانس های مستقل خبری است که قادر به استخدام صدها گزارشگر و دبير خبری نيستند."
"کاوشگر افغانستان" از "کاشف مريخ" که متعلق به ناساست، نمونه برداری شده است. اين وسيله روی چهار چرخ حرکت می کند، انرژی خود را از خورشيد می گيرد و راه خود را با استفاده از واحد "سيستم موقعيت ياب سراسری" (GlobalPositioning System ) که می توان از آن برای تعيين موقعيت جغرافيايی و جهت يابی استفاده کرد، پيدا می کند.
مغز اين دستگاه يک رايانه کتابی (Laptop) است که از طريق تلفن همراه به اينترنت متصل می شود و به خبرنگار اجازه می دهد آن را کنترل کند.
حرکات آن را می توان از راه دور کنترل کرد و می توان از طريق تلفن ماهواره ای به وسيله آن مصاحبه های زنده انجام داد.
ماموريت افغانستان
نخستين ماموريتی که آقای "سيکزنت ميهالی" به روبوت خبرنگار می دهد احتمالا در افغانستان خواهد بود و طی آن بازديد از نواحی مورد علاقه، عکاسی از حوادث و مصاحبه با مردم بومی انجام خواهد شد.
اين خبرنگار ماشينی، يک برتری خاص بر همکاران انسانی خود دارد. کسی در خانه نگران سلامتی و بازگشت او نخواهد بود.
"کاوشگر افغانستان" يک گزارشگر پرتحرک است
آقای "سيکزنت ميهالی" می گويد: "آنها می توانند اين دستگاه را زندانی يا تيرباران کنند. اصلا برايم مهم نيست. چون تنها يک ماشين است، احساساتش جريحه دار نمی شود."
البته لازم نيست خبرنگاران با اختراع اين روبوت نگران از دست دادن شغل خود باشند. بعضی کارها هست که اين ماشين از پس آنها برنمی آيد.
وی می گويد: "کار يک خبرنگار انسانی را نمی توان با چيزی عوض کرد. آنها قادر به همدردی و ابراز احساسات هستند درحالی که يک روبوت قادر نيست اين گونه عمل کند."
"گوين هيوييت" خبرنگار بی بی سی با اين نکته موافق است.
او می گويد: "ماشين را نمی توان جايگزين انسان کرد. ثبت وقايع به صورت سياه و سفيد کمتر اتفاق می افتد. نکته مهم نحوه تعبير شما از وقايع و تصاوير است. نکته اساسی گزارشگری اين است که بيننده حس می کند آنجاست."
جنگجوی آزادی
"کاوشگر افغانستان" هر نقشی که داشته باشد، پيشرفت بزرگی برای آزادی مطبوعات به حساب می آيد.
مدير شرکت سازنده می گويد: "ما شاهد کاهش چشمگير تحرکات خبرنگاران در ميدان جنگ بوده ايم. در مورد افغانستان هيچ تصويری از جبهه جنگ موجود ارسال نمی شد."
وی افزود: "اختلاف شديد ميان توصيف خدمه ارتش از جنگ و سايرين مرا واداشت اين تکنولوژی را گسترش دهم تا ببينم واقعا چه اتفاقی در ميدان جنگ می افتد."
البته بعيد نيست برخورد ارتش آمريکا با "کاوشگر افغانستان" خصومت آميزتر از مردم بومی باشد.
آقای "سيکزنت ميهالی" گفت: "معلوم نيست ابتدا چه کسی به آن شليک خواهد کرد."
